Geografiya 7-sinf test to’plami xarita, tabiat va geografik tushunchalar bo’yicha 20 ta savoldan iborat. Savollar yettinchi sinf o’quvchilari uchun osondan murakkabga qarab tuzilgan, har birida bitta to’g’ri javob bor. Javoblaringizni daftarga yozing, keyin alohida berilgan javoblar va izohlar bilan solishtiring.
Geografiya 7-sinf test savollari
Dastlab Yerning tasviri, geografik chiziqlar va tabiiy qobiqlarga oid bilimlaringizni tekshiring. Bir-biriga yaqin tushunchalarni farqlashga e’tibor bering: masalan, parallel bilan meridian bir xil yo’nalishda o’tmaydi.
- Yerning shaklini kichraytirilgan shar ko’rinishida tasvirlaydigan vosita nima?
A) Globus
B) Geografik atlas
C) Joy plani
D) Devoriy xarita - Ekvator Yerni qanday yarimsharlarga ajratadi?
A) Sharqiy va g’arbiy
B) Shimoliy va g’arbiy
C) Shimoliy va janubiy
D) Janubiy va sharqiy - Xaritadagi parallellar qanday yo’nalishda o’tadi?
A) Shimoldan janubga
B) G’arbdan sharqqa
C) Shimoli-sharqdan janubi-g’arbga
D) Shimoli-g’arbdan janubi-sharqqa - Geografik uzunlikni aniqlashda hisob qaysi chiziqdan boshlanadi?
A) Ekvatordan
B) Shimoliy tropikdan
C) Janubiy qutb doirasidan
D) Bosh meridiandan - Litosfera deganda Yerning qaysi qobig’i tushuniladi?
A) Suv qobig’i
B) Qattiq qobig’i
C) Havo qobig’i
D) Hayot tarqalgan qobig’i - Yerni o’rab turgan havo qobig’i qanday ataladi?
A) Atmosfera
B) Gidrosfera
C) Litosfera
D) Biosfera - Daryoning boshlanadigan joyi nima deb ataladi?
A) Mansab
B) Irmoq
C) O’zan
D) Manba
O’rta daraja: daryolar, ob-havo va iqlim
Bu savollarda atamalarni kundalik kuzatuvlar bilan bog’lang. Masalan, ertalab havo salqin, tushda esa issiq bo’lishi ob-havoga tegishli; iqlimni tasvirlash uchun uzoq yillardagi sharoitga qaraladi.
- Daryoning dengiz, ko’l yoki boshqa daryoga quyiladigan joyi qanday ataladi?
A) Manba
B) Suvayirg’ich
C) Mansab
D) O’zan - Irmoqni boshqa geografik tushunchalardan ajrating.
A) Boshqa daryoga kelib qo’shiladigan daryo
B) Ikki daryo havzasini ajratadigan chegara
C) Daryo suvining yerga singadigan qismi
D) Daryo oqadigan tabiiy chuqurlik - Ob-havo qaysi ta’rifda to’g’ri ifodalangan?
A) Joyda uzoq yillar davomida takrorlanadigan havo sharoiti
B) Muayyan joydagi havoning ma’lum vaqtdagi holati
C) Yer yuzasidagi balandlik va pastliklar majmui
D) Daryoning yil davomida o’zgaradigan suv miqdori - Bir hududning iqlimini tavsiflash uchun qanday ma’lumot kerak?
A) Faqat bugungi havo harorati
B) Bir kechadagi shamol yo’nalishi
C) Bitta yomg’irning davomiyligi
D) Uzoq yillar davomida kuzatilgan ob-havo ma’lumotlari - Troposferada, ya’ni atmosferaning Yerga yaqin quyi qatlamida, balandlik oshgan sari harorat odatda qanday o’zgaradi?
A) Ko’tariladi
B) O’zgarmay qoladi
C) Pasayadi
D) Faqat tunda ko’tariladi - Shamolning paydo bo’lishiga nima sabab bo’ladi?
A) Havoning past bosimli joydan yuqori bosimli joyga siljishi
B) Havoning yuqori bosimli joydan past bosimli joyga siljishi
C) Daryo suvining baland joydan pastga oqishi
D) Dengiz suvining sho’rligi o’zgarishi - Hovlidagi ko’lmak suvining asta-sekin qurishi qaysi jarayon bilan bog’liq?
A) Suv bug’ining tomchiga aylanishi bilan
B) Suvning muzga aylanishi bilan
C) Muzning suyuq suvga aylanishi bilan
D) Suyuq suvning bug’ga aylanishi bilan
Murakkabroq savollar: xarita bilan ishlash va sabablarni tushuntirish
Endi bilimni qo’llab ko’ring. Masshtab xaritadagi masofa haqiqiy masofadan necha marta kichraytirilganini bildiradi; hisoblashda santimetr bilan kilometrni adashtirmang.
- Masshtabi 1:100 000 bo’lgan xaritada 1 santimetr joydagi qancha masofaga teng?
A) 1 kilometrga
B) 10 kilometrga
C) 100 metrga
D) 100 kilometrga - Yerda fasllar almashinishining asosiy sababi nima?
A) Yerning faqat o’z o’qi atrofida aylanishi
B) Oyning Yer atrofida aylanishi
C) Yer o’qining og’maligi va Yerning Quyosh atrofida aylanishi
D) Bulutlar miqdorining har kuni o’zgarishi - Nega ekvator atrofi qutbiy hududlarga qaraganda ko’proq quyosh issiqligini oladi?
A) Ekvator atrofida tun umuman bo’lmagani uchun
B) Quyosh faqat ekvator ustida harakatlangani uchun
C) Qutblarga quyosh nuri hech qachon tushmagani uchun
D) Quyosh nurlari ekvator atrofiga tikroq tushgani uchun - Xaritada gorizontallar, ya’ni bir xil balandlikdagi nuqtalarni birlashtiruvchi chiziqlar, zich joylashsa, bu nimani bildiradi?
A) Yonbag’irning yotiqligini
B) Yonbag’irning tikligini
C) Joyning dengiz sathida ekanini
D) Joyda daryo oqishini - 20 daraja janubiy kenglik va 40 daraja sharqiy uzunlikdagi nuqta qaysi yarimsharlarda joylashgan?
A) Shimoliy va sharqiy
B) Janubiy va g’arbiy
C) Janubiy va sharqiy
D) Shimoliy va g’arbiy - Xaritada bir nuqtadan avval sharqqa, keyin shimolga siljidingiz. Oxirgi nuqta boshlang’ich nuqtaga nisbatan qaysi tomonda bo’ladi?
A) Shimoli-sharqda
B) Shimoli-g’arbda
C) Janubi-sharqda
D) Janubi-g’arbda
To’g’ri javoblar
Har bir mos javob uchun bir ball belgilang. Xato chiqqan savolda faqat harfni yodlamang: izohni o’qib, tanlagan variantingiz nima sababdan mos kelmaganini aniqlang.
- A) Globus — u Yerning sharsimon shaklini kichraytirib ko’rsatadi.
- C) Shimoliy va janubiy — ekvatorning shimolidagi qism shimoliy, janubidagi qism janubiy yarimshardir.
- B) G’arbdan sharqqa — parallellar ekvatorga parallel ravishda shu yo’nalishda o’tadi.
- D) Bosh meridiandan — geografik uzunlik shu meridiandan sharqqa yoki g’arbga qarab hisoblanadi.
- B) Qattiq qobig’i — litosfera Yer po’sti va mantiyaning qattiq yuqori qismidan tashkil topgan.
- A) Atmosfera — Yer atrofidagi gazlardan iborat havo qobig’i shunday ataladi.
- D) Manba — daryo boshlanadigan joy uning manbasi deyiladi.
- C) Mansab — daryoning boshqa suv havzasiga yoki daryoga quyiladigan joyi uning mansabidir.
- A) Boshqa daryoga kelib qo’shiladigan daryo — irmoq o’z suvini boshqa daryoga olib keladi.
- B) Muayyan joydagi havoning ma’lum vaqtdagi holati — ob-havo harorat, yog’in, shamol kabi belgilar orqali tavsiflanadi.
- D) Uzoq yillar davomida kuzatilgan ob-havo ma’lumotlari — iqlim qisqa vaqtdagi emas, uzoq muddatdagi odatiy sharoitni ifodalaydi.
- C) Pasayadi — troposferada yuqoriga ko’tarilgan sari havo harorati odatda kamayadi.
- B) Havoning yuqori bosimli joydan past bosimli joyga siljishi — bosimlar farqi havoning harakatlanishiga sabab bo’ladi.
- D) Suyuq suvning bug’ga aylanishi bilan — bug’lanish natijasida ko’lmakdagi suv havoga o’tadi.
- A) 1 kilometrga — xaritadagi bir santimetr joyda yuz ming santimetrga, ya’ni bir kilometrga teng.
- C) Yer o’qining og’maligi va Yerning Quyosh atrofida aylanishi — ular yil davomida yarimsharlarga tushadigan quyosh nuri va kun uzunligining o’zgarishiga sabab bo’ladi.
- D) Quyosh nurlari ekvator atrofiga tikroq tushgani uchun — tikroq tushgan nurlar yer yuzasining bir xil maydoniga ko’proq energiya yetkazadi.
- B) Yonbag’irning tikligini — gorizontallar yaqinlashganda balandlik qisqa masofada tez o’zgaradi.
- C) Janubiy va sharqiy — janubiy kenglik ekvatordan janubni, sharqiy uzunlik esa bosh meridiandan sharqni bildiradi.
- A) Shimoli-sharqda — sharqqa va shimolga siljish natijasida oxirgi nuqta boshlang’ich nuqtaning shimoli-sharqida qoladi.
Natijangizni baholang
Quyidagi mezonlar shu to’plam bo’yicha o’zingizni tekshirish uchun berilgan; ular maktabdagi rasmiy bahoning o’rnini bosmaydi.
- 0–9 ta to’g’ri javob — tayanch tushunchalarni mustahkamlang. Globus, xarita, Yer qobiqlari va daryo qismlarini takrorlang; har bir atamaga oddiy chizma chizing.
- 10–15 ta to’g’ri javob — yaxshi asos bor. Xatolaringiz qaysi bo’limda ko’pligini aniqlang, so’ng masshtab yoki ob-havo mavzusidan qo’shimcha mashq bajaring.
- 16–20 ta to’g’ri javob — bilimlarni yaxshi qo’llayapsiz. Endi javobni variantlarga qaramasdan aytib, sababini o’z so’zlaringiz bilan tushuntirib ko’ring.
Daftaringizga xato qilgan bitta savolni yozib, yoniga uning chizmasini yoki hayotiy misolini qo’shing — keyingi takrorlashni shundan boshlang.
Ko’p beriladigan savollar
Bu testni darsliksiz yechish kerakmi?
Bilimingizni tekshirmoqchi bo’lsangiz, dastlab darsliksiz yeching. Tekshirgandan keyin tushunarsiz atamalarni darslikdan toping va xato javoblaringizni tuzating.
Masshtab haqidagi savolda birliklarni qanday adashtirmaslik mumkin?
Avval xaritadagi santimetrga mos haqiqiy masofani santimetrda yozing, keyin uni metr yoki kilometrga aylantiring. Bir kilometr yuz ming santimetrga tengligini hisob yoniga qayd eting.
Bu savollar maktab nazorat ishiga aynan mos keladimi?
Bu mashq to’plami bo’lib, maktabdagi nazorat ishining aynan nusxasi emas. Tayyorgarlikda o’qituvchingiz belgilagan mavzular va foydalanayotgan darsligingizdagi topshiriqlarni ham takrorlang.