Касрлар тест: 20 та савол ва жавоблари билан

муаллиф:

Касрлар тести оддий касрларни ўқиш, таққослаш ва улар билан ҳисоблашга доир 20 та саволдан иборат. У 10–16 ёшли мактаб ўқувчилари ҳамда билимини синаб кўрмоқчи бўлган катталар учун мўлжалланган. Ҳар саволда битта жавобни танланг, ҳарфини дафтарга ёзинг ва тестни тугатгач, жавоблар бўлими орқали ўзингизни текширинг.

Касрлар бўйича тест саволлари

Саволлар осондан мураккабга қараб жойлаштирилган. Ёзувдаги қия чизиқ каср чизиғини билдиради: масалан, 2/5 ёзуви бешдан икки деб ўқилади. Ҳисоблаш учун қоғоз ва қаламдан фойдаланинг.

  1. 3/7 касрининг сурати нечага тенг?
    А) 3
    Б) 7
    C) 4
    Д) 10
  2. 5/9 касрида махражни топинг.
    А) 5
    Б) 9
    C) 4
    Д) 14
  3. Бутуннинг ярми қайси каср билан ифодаланади?
    А) 1/3
    Б) 1/4
    C) 1/2
    Д) 2/3
  4. 3/8 + 2/8 йиғиндиси нечага тенг?
    А) 5/16
    Б) 1/8
    C) 6/8
    Д) 5/8
  5. 7/10 дан 3/10 ни айирсангиз, қандай каср ҳосил бўлади?
    А) 3/10
    Б) 4/10
    C) 4/20
    Д) 10/10
  6. 2/3 га тенг бўлган касрни белгиланг.
    А) 2/6
    Б) 3/4
    C) 4/3
    Д) 4/6
  7. 6/8 касрини тўлиқ қисқартирганда қайси жавоб чиқади?
    А) 3/4
    Б) 2/3
    C) 3/8
    Д) 6/4
  8. Берилган касрлардан қайси бири 1/2 дан катта?
    А) 1/4
    Б) 2/5
    C) 3/4
    Д) 3/8
  9. Нотўғри касрни топинг.
    А) 3/7
    Б) 4/7
    C) 1/4
    Д) 7/4
  10. 1 2/3 аралаш сонини нотўғри касрга айлантиринг.
    А) 5/3
    Б) 3/5
    C) 2/3
    Д) 4/3
  11. 11/4 касрининг аралаш сон кўриниши қандай?
    А) 2 1/4
    Б) 2 3/4
    C) 3 1/4
    Д) 1 3/4
  12. 1/2 + 1/3 ифоданинг қийматини ҳисобланг.
    А) 2/5
    Б) 1/6
    C) 5/6
    Д) 2/3
  13. 5/6 − 1/4 айирмаси нечага тенг?
    А) 7/12
    Б) 4/2
    C) 1/2
    Д) 2/3
  14. 2/3 × 3/5 кўпайтмасининг қисқартирилган жавобини топинг.
    А) 5/8
    Б) 5/3
    C) 2/5
    Д) 6/5
  15. 3/4 ÷ 2/5 амалининг натижаси қандай?
    А) 3/10
    Б) 8/15
    C) 5/6
    Д) 15/8
  16. 20 та қаламнинг 3/5 қисми нечта қалам бўлади?
    А) 8 та
    Б) 12 та
    C) 15 та
    Д) 10 та
  17. 2 1/4 + 1 2/3 йиғиндисини топинг.
    А) 3 3/7
    Б) 3 1/12
    C) 3 11/12
    Д) 4 1/12
  18. (3/4 − 1/2) × 2/3 ифоданинг қиймати нечага тенг?
    А) 1/4
    Б) 1/6
    C) 1/3
    Д) 5/6
  19. х + 2/5 = 7/10 тенгламада х нинг қийматини топинг.
    А) 3/10
    Б) 1/5
    C) 9/10
    Д) 1/2
  20. Тортнинг эрталаб 3/8 қисми, тушдан кейин эса бутун тортнинг 1/4 қисми ейилди. Тортнинг қанча қисми қолди?
    А) 5/8
    Б) 1/8
    C) 1/2
    Д) 3/8

Тўғри жавоблар

Рўйхатдаги тартиб саволлар тартибига мос келади. Фақат ҳарфларни солиштириш билан чекланманг: хато қилган жойингиздаги изоҳни ўқиб, ҳисобни қайта бажаринг.

  1. А) 3. Сурат каср чизиғининг устидаги сон бўлиб, 3/7 ёзувида у 3 га тенг.
  2. Б) 9. Махраж каср чизиғининг остида туради ва бутун нечта тенг қисмга бўлинганини билдиради.
  3. C) 1/2. Бутун иккита тенг қисмга бўлинганда улардан биттаси унинг ярми бўлади.
  4. Д) 5/8. Махражлар тенг бўлгани учун суратлар қўшилади, махраж эса ўзгармайди: 3 + 2 = 5.
  5. Б) 4/10. Тенг махражли касрларни айиришда суратлар айирилади: (7 − 3)/10 = 4/10.
  6. Д) 4/6. 2/3 нинг сурати ва махражини бир хил сонга, яъни 2 га кўпайтириш каср қийматини ўзгартирмайди.
  7. А) 3/4. 6 ва 8 ни уларнинг умумий бўлувчиси 2 га бўлсак, қисқармайдиган 3/4 касри ҳосил бўлади.
  8. C) 3/4. Яримни 2/4 деб ёзсак, 3/4 нинг ундан катталиги кўринади, қолган вариантлар эса яримдан кичик.
  9. Д) 7/4. Сурати махражига тенг ёки ундан катта каср нотўғри каср дейилади, бу ерда 7 сони 4 дан катта.
  10. А) 5/3. Бутун қисм махражга кўпайтирилиб, сурат қўшилади: (1 × 3 + 2)/3 = 5/3.
  11. Б) 2 3/4. 11 ни 4 га бўлганда бўлинма 2, қолдиқ 3 бўлади, шу сабабли жавоб 2 3/4 чиқади.
  12. C) 5/6. Касрларни умумий махражга келтириб қўшамиз: 1/2 + 1/3 = 3/6 + 2/6 = 5/6.
  13. А) 7/12. Махражларни тенглаштирсак, 5/6 − 1/4 = 10/12 − 3/12 = 7/12 бўлади.
  14. C) 2/5. Суратлар ва махражлар ўзаро кўпайтирилади, сўнг натижа қисқартирилади: 6/15 = 2/5.
  15. Д) 15/8. Касрга бўлишда унинг тескарисига кўпайтирамиз: 3/4 × 5/2 = 15/8.
  16. Б) 12 та. Аввал 20 ни 5 га бўлиб бир қисмини топамиз, кейин 3 га кўпайтирамиз: 20 ÷ 5 × 3 = 12.
  17. C) 3 11/12. Бутун қисмлар йиғиндиси 3, каср қисмлар йиғиндиси эса 1/4 + 2/3 = 3/12 + 8/12 = 11/12 бўлади.
  18. Б) 1/6. Аввал қавс ичидаги айирма топилади, кейин кўпайтирилади: 1/4 × 2/3 = 2/12 = 1/6.
  19. А) 3/10. Номаълум қўшилувчини топиш учун йиғиндидан маълум қўшилувчи айирилади: 7/10 − 4/10 = 3/10.
  20. Д) 3/8. Ейилган қисм 3/8 + 2/8 = 5/8 бўлгани учун қолган қисм 8/8 − 5/8 = 3/8 га тенг.

Тестдан дарсда ва уйда қандай фойдаланиш мумкин?

Дарсда ўқувчилар аввал мустақил жавоб берсин. Текширув пайтида фақат тўғри вариантни айтиш ўрнига, ечимдаги битта қадамни тушунтиришни сўранг: масалан, нега махраж ўзгармади ёки каср нима учун қисқартирилди?

Оилада ёки ўйинда навбат билан савол танлаб, ечимни қоғозда кўрсатиш мумкин. Тезликни асосий мезон қилманг. Тўғри тушунтирилган жавобни қадрланг, адашган иштирокчига эса қайта ҳисоблаш имконини беринг.

Касрлар тестини такроран ечсангиз, олдинги жавоб ҳарфларини ёпиб қўйинг. Вариантни эслаб қолганингиз учун эмас, ҳисобингиз шу натижага олиб келгани учун танланг.

Натижангизни баҳоланг

Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл ёзинг. Қуйидаги чегаралар шу тестдаги натижани тушунишга ёрдам беради; улар мактабдаги расмий баҳони алмаштирмайди.

  • 0–7 та тўғри жавоб — асосларни қайта машқ қилинг. Сурат ва махражни ажратишдан бошланг, кейин тенг махражли касрларни қўшиш ҳамда айиришни бажаринг.
  • 8–14 та тўғри жавоб — билимингизни мустаҳкамланг. Хатоларни мавзусига қараб ажратинг: касрларни таққослаш, умумий махражга келтириш ёки аралаш сонлар билан ҳисоблаш.
  • 15–20 та тўғри жавоб — яхши натижа. Энди ечимларни жавоб вариантларига қарамасдан ёзинг ва ҳар бир амал сабабини тушунтириб кўринг.

Хато жавоб ёнига фақат тўғри ҳарфни ёзиб қўйманг. Масалан, махражларни ҳам қўшиб юбордим ёки бўлишда иккинчи касрни тескари айлантирмадим деб қайд этинг: кейинги машқда айнан нимага эътибор беришингиз аниқ бўлади.

Кўп бериладиган саволлар

Тестни калкуляторсиз ечиш керакми?

Ўзингизни текшириш учун аввал калкуляторсиз ечганингиз маъқул. Саволлардаги ҳисобларни қоғозда бажариш мумкин, ёзилган оралиқ қадамлар эса хато қаерда юз берганини кўрсатади.

Ҳали касрларни кўпайтириш ва бўлишни ўрганмаган бўлсам, нима қиламан?

Ўрганмаган мавзуларингизга доир саволларни вақтинча қолдириб, билганларингизни ечинг. Бундай ҳолатда умумий баҳолаш чегараларини қўлламанг, балки бажарган саволларингиз орасидаги тўғри жавобларни сананг.

Нега айрим жавоблар қисқартирилмаган ҳолда берилган?

Айрим саволларда асосий эътибор тенг махражли касрлар устидаги амалга қаратилган, шунинг учун натижа ўша махраж билан ёзилган. Масалан, 4/10 ва 2/5 бир хил қийматни билдиради; саволда тўлиқ қисқартириш сўралса, 2/5 кўринишини танлаш керак.