Ҳафта кунлари ва ойлар ҳақидаги топишмоқлар болаларга вақт тартибини эслаб қолишга ёрдам беради. Уларни уйда бирга топинг: жавобни дарров айтмай, ишораларни тингланг ва навбат билан топишмоқ ўйлаб кўринг.
Ҳафта кунлари ва ойлар ҳақида топишмоқлар
| № | Топишмоқ |
|---|---|
| 1 | Катакларимда саналар тизилар, Қайси кун келишини кўрсатиб турар. |
| 2 | Рақам билан белгиланаман, Муайян кунни мендан топишади. |
| 3 | Баҳор, ёз, куз ва қиш бирин-кетин ўтадиган катта вақт оралиғиман. |
| 4 | Етти кун бир саф тортар, Охиргиси ўтгач, бошидан бошлар. |
| 5 | Қуёш чиқиб ботгунча давом этаман, Эрталабдан кечгача ўлчанаман. |
| 6 | Якшанбадан кейин келаман, Мактабдаги янги ўқиш даврини бошлаб бераман. |
| 7 | Душанбадан сўнг келаман, Ундан кейин чоршанба кутади. |
| 8 | Сешанбадан кейин келаман, Пайшанбага йўл бераман. |
| 9 | Чоршанбадан сўнг келаман, Жумадан олдин тураман. |
| 10 | Пайшанбадан кейин келаман, Дам олиш кунлари яқинлашади. |
| 11 | Жумадан сўнг келаман, Ундан кейин якшанба бошланади. |
| 12 | Шанбадан кейин келаман, Сўнг яна душанба билан навбат янгиланади. |
| 13 | Бир йилда ўн иккита номли бўлак бор, Мен улардан биттасининг умумий номиман. |
| 14 | Йилнинг биринчи бўлагиман, Номимдан кейин февраль келади. |
| 15 | Йилнинг иккинчи бўлагиман, Ундан кейин март навбат олади. |
| 16 | Учинчи бўлиб келаман, Кейинги номим апрель бўлади. |
| 17 | Тўртинчи бўлакман, Ундан сўнг май келади. |
| 18 | Бешинчи бўлиб тураман, Кейин июнь билан алмашаман. |
| 19 | Олтинчи бўлакман, Ундан кейин июль келади. |
| 20 | Еттинчи бўлиб навбат оламан, Кейин август бошланади. |
| 21 | Саккизинчи бўлакман, Ортимдан сентябрь келади. |
| 22 | Тўққизинчи бўлиб келаман, Кейинги навбат октабрга тегади. |
| 23 | Ўнинчи бўлакман, Ундан кейин ноябрь туради. |
| 24 | Ўн биринчи бўлиб келаман, Йилнинг охирги бўлаги мендан кейин бошланади. |
| 25 | Йилнинг ўн иккинчи бўлагиман, Ундан кейин янги йил бошланади. |
| 26 | Кеча ўтиб бўлган, эртага ҳали келмаган вақтман. |
| 27 | Бугун тугагач келаман, Сўнг ўтган вақтга айланаман. |
| 28 | Бугунги пайтдан олдин ўтиб кетган вақтман. |
| 29 | Баҳор, ёз, куз ёки қиш бўлиб аталадиган табиат давриман. |
| 30 | Мактабда қайси куни қайси дарс бўлишини кўрсатаман, Ўқувчи менга қараб сумкасини тайёрлайди. |
Топишмоқлардаги ишораларни қандай англаш мумкин?
Кетма-кетликни эсланг. Баъзи топишмоқларда олдинги ёки кейинги кун айтилади. Кунларни бошидан охиригача бирга санаш жавобни топишни осонлаштиради.
Тартибни кузатинг. Ойлар ҳақидаги ишораларда бўлакнинг нечанчи экани айтилади. Аввал йил ичидаги тартибни эслаб, кейин жавобни топинг.
Вақт ишораларини солиштиринг. “Кеча ўтиб бўлган” ёки “ҳали келмаган” каби жумлалар бир-биридан фарқли вақтни билдиради. Бола аввал ишорани ўз сўзи билан тушунтирса, жавобга ўзи яқинлашади.
Белгиларни бирлаштиринг. Катаклар, саналар ва дарслар жадвали каби белгилар топишмоқнинг қайси мавзуга тегишли эканини кўрсатади. Шошилмай ўйлашга вақт беринг.
Кичкинтойлар учун осон топишмоқлар
- Кун бошланади, атроф ёришади,
Одамлар янги ишга киришади.
Жавобни кўриш
Эрталаб
- Қуёш тепада, тушлик яқин,
Куннинг қайси пайти, топинг-чи, дўстим?
Жавобни кўриш
Туш
- Кун охирлайди, қуёш пастлайди,
Уйга қайтиш вақти яқинлашади.
Жавобни кўриш
Кечқурун
- Рақамлари бор, икки кўрсаткичи юради,
Вақтни деворда билдириб туради.
Жавобни кўриш
Соат
- Бир соатда олтмиштамиз,
Қисқа вақтни ўлчаймиз.
Жавобни кўриш
Дақиқа
- Икки дарс оралиғида келаман,
Болаларга бироз ҳордиқ бераман.
Жавобни кўриш
Танаффус
Топишмоқлар билан қандай ўйнаш мумкин
- Дастурхон атрофида: навбат билан топишмоқ айтинг. Жавобни тополмаган иштирокчига яна битта ишора беринг.
- Йўлда: бир киши ҳафта кунларини тартиб билан айтсин, бошқалар кейингисини давом эттирсин.
- Расм билан: бола топишмоқ жавобини чизсин, оила аъзолари эса расмга қараб топсин.
- Мактаб ёки боғчада: топишмоқларни кунлар ва ойлар мавзусига ажратинг, кейин жавобларни бирга текширинг.
Кўп бериладиган саволлар
Ҳафта кунларини топишмоқ орқали қандай ёдлаш мумкин?
Кунлар кетма-кетлиги ҳақида ишора берадиган топишмоқларни навбат билан айтинг. Жавобдан кейин ундан олдинги ва кейинги кунни ҳам эслашга ҳаракат қилинг.
Ойлар ҳақидаги топишмоқларни қачон бериш қулай?
Болага ойлар тартиби таниш бўлганда бундай топишмоқларни ўйнаш осонроқ. Аввал йилнинг бошидан санаб, кейин тартиб рақамига доир ишораларни ишлатинг.
Жавобни дарров айтиш керакми?
Шошилмаслик фойдали: болага ишорани қайта ўқиб, ўйлаш учун вақт беринг. Жавоб топилмаса, уни охиридаги жадвалдан бирга текширинг.
Асосий топишмоқлар жавоблари
| № | Жавоб |
|---|---|
| 1 | Тақвим |
| 2 | Сана |
| 3 | Йил |
| 4 | Ҳафта |
| 5 | Кун |
| 6 | Душанба |
| 7 | Сешанба |
| 8 | Чоршанба |
| 9 | Пайшанба |
| 10 | Жума |
| 11 | Шанба |
| 12 | Якшанба |
| 13 | Ой |
| 14 | Январь |
| 15 | Февраль |
| 16 | Март |
| 17 | Апрель |
| 18 | Май |
| 19 | Июнь |
| 20 | Июль |
| 21 | Август |
| 22 | Сентябрь |
| 23 | Октябрь |
| 24 | Ноябрь |
| 25 | Декабрь |
| 26 | Бугун |
| 27 | Эртага |
| 28 | Кеча |
| 29 | Фасл |
| 30 | Дарс жадвали |