Ёввойи ҳайвонлар ҳақида топишмоқлар 5–10 ёшли болалар ва оила давраси учун мос: улар ҳайвонларнинг кўриниши ва одатларини эслашга ёрдам беради. Бир киши топишмоқни ўқисин, қолганлар жавобни топсин; жавоблар жадвалини эса ўйин тугагунча ёпиб туринг.
Ёввойи ҳайвонлар ҳақида топишмоқлар
| № | Топишмоқ |
|---|---|
| 1 | Бўйнида қалин ёли, Даштда янграр бўкириги. |
| 2 | Узун хартуми бор, қулоғи кенг, Қадам ташласа, ер титрар. |
| 3 | Бўйни узун, танаси доғ, Дарахт барги унга озуқа. |
| 4 | Оқ-қора чизиқ кийган, Подада юрар тинчгина. |
| 5 | Дарахтдан дарахтга сакрар, Мевани кўрса, дарров олар. |
| 6 | Қишда инига кириб олар, Асал топса, хурсанд бўлар. |
| 7 | Ранги олов, думи пахмоқ, Қорда қолдирар майда оёқ. |
| 8 | Тунда овоз бериб увиллар, Галаси билан йўлга чиқар. |
| 9 | Узун қулоқ, чаққон оёқ, Буталар орасида сакрар. |
| 10 | Бошида шохлари тармоқланиб, Ўрмон йўлидан юрар эринмай. |
| 11 | Сариқ пўстин устида қора йўл, Қалин ўрмонда юрар ёлғиз. |
| 12 | Сувда жим ётади, Тишли оғзини катта очади. |
| 13 | Оёғи йўқ, ерда сирғалар, Ингичка тилин тез-тез чиқарар. |
| 14 | Уйи доим елкасида, Секин юрар дала йўлида. |
| 15 | Қорни оппоқ, орқаси қора, Сувда сузар, учолмас ҳавода. |
| 16 | Қаноти бор, учолмайди, Тез югуриб, йўл олади. |
| 17 | Сакраб-сакраб йўл босади, Боласин қорин халтасида асрайди. |
| 18 | Кўз атрофида қора доғи, Бамбук унинг севимли озуқаси. |
| 19 | Усти игна, ўзи кичик, Хавф туғилса, бўлар думалоқ. |
| 20 | Кундузи пана жойда осилиб турар, Тунда қанот ёзиб учиб юрар. |
| 21 | Денгиз тубида сузади, Саккиз қўли билан ўлжа тутади. |
| 22 | Денгизда яшар, сувдан бош чиқарар, Сакраб-сакраб тўлқин оша олар. |
| 23 | Денгизда яшар баҳайбат жонивор, Сув юзига чиқиб нафас олар. |
| 24 | Сувда шўнғиб сузади, Қирғоқда дам олиб ётади. |
| 25 | Катта кўзи тунда кўрар, Дарахт шохида жим ўтирар. |
| 26 | Қанот ёзиб осмонда айланар, Ўткир тумшуғи билан ўлжа олар. |
| 27 | Дарахтга чаққон чиқади, Думини пахмоқ кўтариб юради. |
| 28 | Қулоқ учида попуги бор, Юнги доғли, кўзи ўткир. |
| 29 | Пушти патли, бўйни узун, Бир оёқда турар баъзан. |
| 30 | Думи ёйилиб, рангин очади, Кўрган одам кўзини узолмайди. |
Кичкинтойлар учун осон топишмоқлар
Бу топишмоқларда таниш белгилар атайлаб аниқ берилган. Болага ўйлаш учун вақт беринг: дарров жавоб айтиш шарт эмас.
| № | Топишмоқ |
|---|---|
| 1 | Яшил бўлиб сакрайди, Сув бўйида яшайди. |
| 2 | Ёнбошлаб юради, Қисқичлари билан тутади. |
| 3 | Эгри тумшуғи бор, Эшитган товушни қайтарар. |
| 4 | Ер остида йўл қазир, Олдинги панжаси билан тупроқни сурар. |
| 5 | Дарёга шох-шабба йиғар, Думини сувда эшкак қилар. |
| 6 | Олтин рангли доғлари бор, Дарахтга чиқишга уста. |
Топишмоқлар билан қандай ўйнаш мумкин
- Навбат билан ўқинг. Оилада ҳар ким биттадан топишмоқ танласин. Ўқиган киши жавобни айтмай, бошқаларга ўйлаш учун фурсат берсин.
- Белгиларни сананг. Топувчи жавобни айтишдан олдин топишмоқда эшитган икки белгини такрорласин. Масалан, узун бўйин ва танадаги доғлар бир ҳайвонни эслатиши мумкин.
- Йўлда ўйнанг. Катталардан бири топишмоқни ёддан айтсин, болалар эса навбат билан жавоб берсин. Жадвални ёнингизда олиб юриш шарт эмас.
- Ўз топишмоғингизни тузинг. Ҳайвоннинг кўриниши ёки одатидан икки-учта белги танланг, лекин номини айтманг. Бошқалар жавобни топсин.
Қизиқ топишмоқларни қандай ечиш мумкин?
Иккинчи топишмоқда хартум ва катта қулоқ тасвирланган. Жавобни топишда таниш ҳайвоннинг битта эмас, бир нечта белгисини бирга эслаш фойда беради.
Ўн иккинчи топишмоқда сувда жим туриши ва тишли оғзи тилга олинади. Болага шу икки белгини алоҳида айтиб, қайси жониворга мос келишини ўйлашга имкон беринг.
Йигирма биринчи топишмоқда қўллар сони аниқ кўрсатилган. Санашни яхши кўрадиган болалар аввал шу белгидан фойдаланиб, кейин денгизда яшашини ҳисобга олиши мумкин.
Йигирма тўққизинчи топишмоқда ранг, узун бўйин ва бир оёқда туриш бирга келади. Бундай белгиларни солиштириш болага жавобни шошмасдан топишга ёрдам беради.
Жавоблар жадвали
| Бўлим | № | Жавоб |
|---|---|---|
| Асосий | 1 | Шер |
| Асосий | 2 | Фил |
| Асосий | 3 | Жирафа |
| Асосий | 4 | Зебра |
| Асосий | 5 | Маймун |
| Асосий | 6 | Айиқ |
| Асосий | 7 | Тулки |
| Асосий | 8 | Бўри |
| Асосий | 9 | Ёввойи қуён |
| Асосий | 10 | Кийик |
| Асосий | 11 | Йўлбарс |
| Асосий | 12 | Тимсоҳ |
| Асосий | 13 | Илон |
| Асосий | 14 | Тошбақа |
| Асосий | 15 | Пингвин |
| Асосий | 16 | Туяқуш |
| Асосий | 17 | Кенгуру |
| Асосий | 18 | Панда |
| Асосий | 19 | Типратикан |
| Асосий | 20 | Кўршапалак |
| Асосий | 21 | Саккизоёқ |
| Асосий | 22 | Делфин |
| Асосий | 23 | Кит |
| Асосий | 24 | Тулен |
| Асосий | 25 | Бойўғли |
| Асосий | 26 | Бургут |
| Асосий | 27 | Олмахон |
| Асосий | 28 | Силовсин |
| Асосий | 29 | Фламинго |
| Асосий | 30 | Товус |
| Осон | 1 | Қурбақа |
| Осон | 2 | Қисқичбақа |
| Осон | 3 | Тўти |
| Осон | 4 | Крот |
| Осон | 5 | Қундуз |
| Осон | 6 | Қоплон |
Кўп бериладиган саволлар
Топишмоқларни жавоблар жадвалисиз ҳам ўйнаса бўладими?
Ҳа, бир киши топишмоқларни овоз чиқариб ўқиб, жавоблар жадвалини кўздан пана тутиши мумкин. Ўйин тугагач, жавобларни бирга текширинг.
Болалар жавобни тополмаса, қандай ёрдам бериш керак?
Топишмоқдаги белгиларни битталаб такрорланг ёки қўшимча ишора беринг. Жавобни дарров айтмай, болага яна бир бор ўйлаш имконини қолдиринг.
Бир топишмоққа турли жавоб айтилса нима қиламиз?
Топишмоқдаги белгилар қайси жавобга кўпроқ мос келишини бирга муҳокама қилинг. Ўйиннинг мақсади фақат топиш эмас, ҳайвонларни эслаб, белгиларини фарқлаш ҳамдир.