Mehmon haqida maqollar: 26 ta maqol va ma’nosi

muallif:

Mehmon haqida maqollar mehmonni hurmat qilish, mezbonning ochiqko’ngilligi va dasturxon atrofidagi muomala haqida fikr beradi. Ularni insho yoki darsda misol sifatida, shuningdek, oilaviy suhbatda odobni tushuntirish uchun ishlatish mumkin.

Mehmon haqida maqollar

  1. Yo’qcha guruch osh bo’ladi, Mehmon ko’ngli shod bo’ladi. Bor narsani mehmon bilan baham ko’rish ham uni xursand qilishi mumkin.
  2. Kelguncha mehmon uyalar, Kelgandan so’ng mezbon uyalar. Mehmon kelish oldidan tortinadi, mezbon esa uni yaxshi kutib olishga harakat qiladi.
  3. Kelish mehmondan, ketish mezbondan. Mehmon tashrif buyuradi, ketish vaqtini esa mezbonning holatiga qarab belgilaydi.
  4. Mezbon borini qo’ysa, Mehmon ozga sanamas. Mehmon mezbonning qo’lidan kelganicha qilgan e’tiborini qadrlaydi.
  5. Mehmon — aziz, mezbon — laziz. Mehmon ham, uni kutib olgan mezbon ham bir-biriga hurmat ko’rsatadi.
  6. Mehmon izzatda, Mezbon xizmatda. Mehmonni e’zozlash mezbonning e’tibor va xizmatida ko’rinadi.
  7. Mehmon kelar eshikdan, Rizqi kelar teshikdan. Bu maqol mehmon kelishi bilan xonadonga fayz va nasiba kirishini ifodalaydi.
  8. Mehmon kelgan uy — barakali. Mehmon kutgan xonadon fayzli va ahil ko’rinadi.
  9. Mehmon kelgan uyning chirog’i ravshan. Mehmon kelishi uyga quvonch va jonlilik olib kiradi.
  10. Mehmon kelsa uchtakkina, Uchib ketsa qushdakkina. Mehmon oz vaqt o’tirsa ham, u bilan ko’rishish quvonchli bo’ladi.
  11. Mehmon kelsa, et pishar, Et bo’lmasa, bet pishar. Maqol mehmonni bor imkon bilan kutib olishga chaqiradi.
  12. Mehmon mezbonga aziz, Mezbon — mehmonga. Samimiy tashrifda mehmon ham mezbonni, mezbon ham mehmonni qadrlaydi.
  13. Mehmon oz o’tirar, ko’p ko’rar. Mehmon qisqa vaqt ichida xonadonning tartibi va muomalasini payqashi mumkin.
  14. Mehmon oz o’tirsa ham, ko’p sinar. Qisqa tashrifda ham odam mezbonning e’tiborini va muomalasini sezadi.
  15. Mehmon — otangdan ulug’. Bu ibora mehmonni yuksak hurmat bilan kutib olish kerakligini kuchli ifodalaydi.
  16. Mehmonga osh qo’y, Ikki qo’lini bo’sh qo’y. Mehmonni dasturxonga taklif etib, o’zini erkin his qilishiga imkon berish kerak.
  17. Mehmonni siylagan itiga suyak tashlar. Mehmonni hurmat qilgan mezbon uning yonidagi narsalarga ham e’tibor bilan qaraydi.
  18. Mehmonning itini tur dema. Mehmon bilan kelgan jonivorga qo’pol muomala qilmaslik kerak.
  19. Mehmonning ketishini so’rama, Kelishini so’ra. Mehmonni ketishga undash o’rniga, uning kelganidan mamnun bo’lish lozim.
  20. Mehmonning oldida mushugingni pisht dema. Mehmon oldida uy a’zolari va uy hayvonlariga qo’pol gapirmaslik kerak.

Eng mashhur maqollarning ma’nosi

Kelguncha mehmon uyalar, Kelgandan so’ng mezbon uyalar.

Mehmon tashrifdan oldin bezovta qilib qo’ymaslikni o’ylab tortinishi mumkin. Mehmon kelgach esa mezbon uni yaxshi kutib olgan-olmaganini o’ylaydi. Maqol ikki tomonning ham bir-birini o’ylashini ko’rsatadi.

Masalan, maktabdagi tadbirga kelgan mehmon o’qituvchini ovora qilmaslik uchun avvaliga jim o’tirishi mumkin. O’qituvchi esa unga joy ko’rsatib, o’zini erkin his qilishi uchun muomala qiladi.

Mezbon borini qo’ysa, Mehmon ozga sanamas.

Bu maqol taomning ko’pligidan ko’ra, mezbonning samimiy e’tiborini qadrlashni anglatadi. Qo’ldagi bor narsani chin ko’ngildan tortiq qilishning o’zi ham hurmat belgisidir.

Masalan, qo’shnisi Nodirani choyga taklif qilgan Malika dasturxonga oddiy yegulik qo’yadi. Nodira mezbonning harakatini qadrlab, suhbatdan mamnun bo’ladi.

Mehmon kelgan uy — barakali.

Mehmon kelgan xonadonda suhbat, mehr va quvonch ko’payadi. Maqoldagi baraka so’zi bu yerda uyga kirgan fayz va iliq kayfiyatni anglatadi.

Masalan, buvi nevaralarini hovlida kutib olsa, ular birga choy ichib, suhbatlashadi. Uchrashuv xonadon ahlini yaqinlashtiradi.

Mehmon oz o’tirar, ko’p ko’rar.

Mehmonning tashrifi qisqa bo’lishi mumkin, lekin u mezbonning muomalasi va xonadondagi tartibni payqaydi. Shuning uchun samimiy munosabat tashrif davomida darrov seziladi.

Masalan, sinfdoshining uyiga bir ozga borgan Aziz uni ochiq chehra bilan kutib olganini va o’ziga qulay joy ko’rsatganini eslab qoladi. Kichik e’tibor ham yaxshi taassurot qoldiradi.

Bolalar uchun qisqa maqollar

  • Mehmon joyi ko’z ustida. Mehmonni alohida hurmat bilan kutib olish kerak.
  • Mehmon ko’rki — dasturxon. Mehmon kutishda dasturxon va mezbonning e’tibori muhim.
  • Mehmon — uyning ziynati. Mehmon uyga quvonch va fayz olib kiradi.
  • Mehmonga shirin so’z ber. Mehmon bilan muloyim gaplashish lozim.
  • Mehmon so’rab yemas. Mezbon mehmonning ehtiyojini o’zi sezib, taklif qiladi.
  • Shirmoy noningni berma, Shirin so’zingni ber. Yaxshi muomala ham mehmon uchun qadrli ne’matdir.

Ko’p beriladigan savollar

Inshoda mehmon haqida qaysi maqollarni ishlatsa bo’ladi?

Mehmonni hurmat qilish haqida yozsangiz, “Mehmon joyi ko’z ustida” maqolini keltirishingiz mumkin. Mezbonning samimiyligi haqida esa “Mezbon borini qo’ysa, Mehmon ozga sanamas” maqoli mos keladi.

“Mehmon oz o’tirar, ko’p ko’rar” maqolini bolaga qanday tushuntirish mumkin?

Mehmon uzoq qolmasa ham, mezbonning muomalasini payqashini oddiy misol bilan tushuntiring. Masalan, uyga kelgan sinfdoshiga qanday kutib olingani haqida gaplashish mumkin.

Mehmon kutish haqida qisqa maqol qaysi?

“Mehmon ko’rki — dasturxon” qisqa va yodlashga qulay. Uni mehmon kelganda dasturxon yozish va ochiq chehra bilan kutib olishni tushuntirishda ishlatish mumkin.