Mehnat haqida maqollar tirishqoqlik, sabr va o’z kuchiga tayanishning qadrini eslatadi. Ularni insho, dars yoki kundalik suhbatda ishlatib, mehnatning natijasini sodda misollar bilan tushuntirish mumkin.
Mehnat haqida maqollar
- Ayb yilda emas, mehnatda. Natija ko’pincha vaqtni ayblashdan ko’ra, qilgan harakatimizga bog’liq.
- Ariq qazimasang, otizga suv chiqmas. Maqsadga erishish uchun avval unga eltadigan ishni bajarish kerak.
- Axtargan topar. Izlangan va harakat qilgan odam kerakli narsaga yetishi mumkin.
- Bekor o’tirguncha, bekor ishla. Bo’sh vaqtni foydali yumush bilan o’tkazgan ma’qul.
- Bemehnat hikmat yo’q. Bilim va yaxshi natija ortida ham izlanish hamda tirishqoqlik turadi.
- Bersang — olasan, eksang — o’rasan. Qilgan mehnatingiz keyinchalik o’z samarasini beradi.
- Birov uchun birov qozon osmas. Har kim o’z yumushi uchun o’zi harakat qilishi kerak.
- Bog’ kimniki — bog’bonniki. Bog’ni parvarish qilgan kishi uning hosilidan bahramand bo’ladi.
- Gap bilguncha, ish bil. Faqat gapirish emas, ishni uddalash ham kerak.
- Er — xazina, mehnat — kaliti. Yerning ne’matidan foydalanish uchun uni mehnat bilan parvarishlash lozim.
- Ish bor yerda osh bor. Mehnat qilingan joyda rizq va natija bo’ladi.
- Ish — insonning gavhari. Foydali ish insonning qobiliyatini ko’rsatadi.
- Ishlagan xor bo’lmas. Halol mehnat qilgan odam o’ziga kerakli narsaga erishishga intiladi.
- Ishsevarni el sevar. Mehnatsevar insonni atrofdagilar qadrlaydi.
- Iqbolni mehnat ochar. Yaxshi imkoniyatlarga intilish va mehnat bilan yo’l ochiladi.
- Ko’kdan emas, yerdan topasan. Rizqni kutib o’tirmay, yerga ishlov berib hosil yetishtirish kerak.
- Mehnat baxt keltirar. Tirishqoqlik insonning turmushini yaxshilashga yordam beradi.
- Mehnat qilgan moy oshar. Mehnat qilgan kishi o’z dasturxoniga ne’mat topadi.
- Mehnat — rohatning poydevori. Keyingi rohat va osoyishtalik uchun avval mehnat qilish zarur.
- Mehnat, mehnatning tagi — rohat. Mehnat ortidan keladigan natija kishiga huzur bag’ishlaydi.
- Mehnatda sinalgan elda aziz. Mehnati va matonati bilan tanilgan odam el orasida qadrlanadi.
- Mehnatsiz turmush — tuzsiz osh. Mehnat bo’lmasa, turmushning mazasi ham kamayadi.
- Mehnatsiz topilgan mol hisobsiz ketar. Qadriga yetib, mehnat bilan topilmagan narsa tez sarflanishi mumkin.
- Hamma narsaning otasi — mehnat. Ko’p foydali natijalarning ortida mehnat turadi.
- Rohatning onasi — mehnat. Mehnat qilgan odam keyin dam olishning qadrini biladi.
- Terlab ishlasang, to’yib yeysan. Tirishib ishlash ro’zg’or uchun ne’mat topishga yordam beradi.
- Tirishgan och qolmas. Harakat qilgan odam rizq topish yo’lini izlaydi.
- Uringan ish o’rinsiz qolmas. Chin dildan qilingan harakatning foydasi bo’lishi mumkin.
- Xazina g’oyibdan emas, mehnatdan. Boylikni kutish emas, mehnat qilish natija beradi.
- Tortishmagan topmaydi. Biror narsaga erishish uchun intilish va harakat zarur.
Eng mashhur maqollarning ma’nosi
Mehnat, mehnatning tagi — rohat.
Maqol mehnatning ortidan yoqimli natija kelishini anglatadi. Biror ishga vaqt va kuch sarflagan kishi uning bitganidan mamnun bo’ladi.
Masalan, o’quvchi darslarini vaqtida tayyorlab, keyin bemalol dam olishi mumkin. Uy yumushlarini oila a’zolari bo’lib bajarsa, so’ng birga choy ichishga vaqt qoladi.
Ariq qazimasang, otizga suv chiqmas.
Bu maqol natija o’z-o’zidan paydo bo’lmasligini, unga eltadigan ishni avval qilish kerakligini ko’rsatadi. Maqsadni o’ylashning o’zi yetmaydi.
Masalan, mahalladagi gulzorni chiroyli ko’rishni istaganlar avval tuproqni yumshatib, gullarga qaraydi. Har kim o’z vazifasini bajarsa, umumiy ish ham yurishadi.
Bersang — olasan, eksang — o’rasan.
Qilingan harakat keyinchalik samara berishini maqol ekin misolida ifodalaydi. Yaxshi natija uchun hozirdan vaqt va mehnat ajratish kerak.
Masalan, Malika misol tariqasida har kuni oz-ozdan kitob o’qib, darsda o’rganganlarini takrorlaydi. Bu odat unga mavzularni yaxshiroq tushunishga ko’maklashadi.
Gap bilguncha, ish bil.
Bu maqol ko’p va’da berishdan ko’ra, ishni amalda bajarish foydaliroq ekanini anglatadi. Natija so’zdan emas, qilingan yumushdan bilinadi.
Masalan, sinfda tadbirga tayyorgarlik ko’rilsa, kimdir daftarlarni tartiblaydi, boshqasi joylarni tayyorlaydi. Vazifalar bajarilganda, hammaning hissasi ko’rinadi.
Bolalar uchun qisqa maqollar
- Axtargan topar.
- Bemehnat hikmat yo’q.
- Ish bor yerda osh bor.
- Mehnat baxt keltirar.
- Tirishgan och qolmas.
- Xazina g’oyibdan emas, mehnatdan.
Ko’p beriladigan savollar
Inshoda mehnat haqida qaysi maqolni ishlatsa bo’ladi?
Inshoning mazmuniga qarab, “Mehnat — rohatning poydevori” yoki “Bersang — olasan, eksang — o’rasan” maqollarini tanlash mumkin. Ulardan keyin maqol fikringizga qanday bog’lanishini bir-ikki gap bilan izohlang.
“Ariq qazimasang, otizga suv chiqmas” maqolini bolaga qanday tushuntirsa bo’ladi?
Bu maqolni biror natijaga erishish uchun avval harakat qilish kerak, deb tushuntiring. Masalan, darsni tushunish uchun uni diqqat bilan o’qib, mashqlarni bajarish lozim.
Mehnat haqidagi maqollarni qayerda ishlatish mumkin?
Ularni insho va darsda, shuningdek, oilada yoki do’stlar bilan suhbatda qo’llash mumkin. Maqolga mos sodda misol aytsangiz, uning ma’nosi yanada ravshan bo’ladi.