Vatan haqida topishmoqlar 5–10 yoshli bolalar va oila davrasida topishmoq aytishni yoqtiradiganlar uchun mos. Navbat bilan topishmoq o’qing, javobni topishga vaqt bering, keyin uni birga oching.
Vatan haqida topishmoqlar
Avval osonlaridan boshlang, keyin biroz o’ylantiradiganlariga o’ting. Bolaga shoshilmasdan o’ylash va javobini izohlash uchun imkon bering.
Kichkintoylar uchun oson topishmoqlar
- Yomg’ir yog’sa, panoh berar,
Oila unda birga yashar.
Javobni ko’rish
Uy
- Ustunda hilpiraydi,
Ranglari uzoqdan ko’rinadi.
Javobni ko’rish
Bayroq
- Qog’ozda yurtlar, shaharlar,
Chiziq bilan ko’rsatilgan yo’llar.
Javobni ko’rish
Xarita
- Bolalar borib saboq olar,
Kitob o’qib, yozuv yozar.
Javobni ko’rish
Maktab
- Ilk so’zlarimiz u bilan aytilar,
Fikrimiz boshqalarga yetkazilar.
Javobni ko’rish
Ona tili
- Bir-biriga yaqin turar uylar,
Qo’shnilar tanish bo’lar.
Javobni ko’rish
Mahalla
Biroz o’ylantiradigan topishmoqlar
Bu topishmoqlarda joylar, tabiat va kundalik hayotga oid belgilar bor. Bir nechta javob xayolga kelsa, boladan qaysi ishora uni tanlashga yordam berganini so’rang.
- Yurtning bosh shahri,
Ko’p yo’llar tutashgan joyi.
Javobni ko’rish
Poytaxt
- Ikki qirg’oq orasida,
Odamlar o’tar ustimdan.
Javobni ko’rish
Ko’prik
- Yupqa suv yo’li bo’lib,
Ekinlarga tomon oqaman.
Javobni ko’rish
Ariq
- Uzoqqa oqib boraman,
Yo’limda qirg’oqlar bo’ladi.
Javobni ko’rish
Daryo
- Baland turaman, cho’qqim bor,
Ba’zan boshim oppoq bo’lar.
Javobni ko’rish
Tog’
- Mevali daraxt, soya topasiz,
Dam olsangiz, qushlar tinglaysiz.
Javobni ko’rish
Bog’
- Keng maydonda ekin o’sar,
Mehnat bilan hosil yetilar.
Javobni ko’rish
Dala
- Donimdan un olinadi,
Unimdan non yopiladi.
Javobni ko’rish
Bug’doy
- Oppoq tolalarim dalada o’sar,
Yig’ib olinsa, matoga aylanar.
Javobni ko’rish
Paxta
- Dasturxonda ko’p ko’rinasan,
Un va xamirdan tayyorlanasan.
Javobni ko’rish
Non
- Boshga kiyiladi, naqshi bor,
Do’konda ham, uyda ham uchrar.
Javobni ko’rish
Do’ppi
- Rang-barang tolalarim bor,
Mendan ko’ylak tikilar.
Javobni ko’rish
Atlas mato
Oila davrasida topiladigan topishmoqlar
Quyidagilarni birga muhokama qilish qiziq. Kattalar ham javobni darrov aytmay, bolalarga ishoralarni solishtirishga yordam bersin.
- Yig’ilganda tik turamiz,
Yurt haqida kuy tinglaymiz.
Javobni ko’rish
Madhiya
- Muhrda va hujjatda ko’rinar,
Yurt ramzini bildirar.
Javobni ko’rish
Gerb
- Uylar, ko’chalar ko’p bo’lar,
Odamlar gavjum yurib-turar.
Javobni ko’rish
Shahar
- Atrofida dalalar, hovlilar,
Bir-biridan uzoqroq uylar.
Javobni ko’rish
Qishloq
- Oyoq va ulovlar undan borar,
Manzillarni bir-biriga ulab turar.
Javobni ko’rish
Yo’l
- Rastalar tizilib turadi,
Odamlar mol tanlab oladi.
Javobni ko’rish
Bozor
- Uy ichida ochiq joy,
Bolalar o’ynar unda bemalol.
Javobni ko’rish
Hovli
- Taomlar ustiga yozilar,
Oila atrofida jam bo’lar.
Javobni ko’rish
Dasturxon
- Piyolada issiq turaman,
Dam olish payti ichilaman.
Javobni ko’rish
Choy
- Loydan yasalgan, ichida olov yonar,
Unda xamir qizib, non bo’lib pishar.
Javobni ko’rish
Tandir
- Shoximda mayda meva pishar,
Bargim bilan ipak qurti oziqlanar.
Javobni ko’rish
Tut
- Dumaloq cholg’u, qo’lda chalinadi,
Ursangiz, jarangdor ovoz taraladi.
Javobni ko’rish
Doira
Topishmoqlar bilan qanday o’ynash mumkin
- Uyda: Navbat bilan topishmoq ayting. To’g’ri javobdan keyin uni qaysi ishoradan topganingizni ham tushuntiring.
- Yo’lda: Bir kishi topishmoq o’qisin, boshqalar navbat bilan javob aytsin. Javobni topolmasangiz, yana bir ishora qo’shing.
- Bog’cha yoki maktabda: Bolalarni kichik guruhlarga ajrating. Har bir guruh topishmoqni tinglab, javobini maslahatlashib topadi.
- Oila davrasida: Topishmoqlarni osonidan boshlang. Kichik bolaga qo’shimcha ishora bering, lekin javobni darrov aytib qo’ymang.
Bir o’yin davomida ko’p topishmoq aytishga shoshilmang: bolaga fikrlash va javobini aytish uchun vaqt qoldiring.
Ko’p beriladigan savollar
Topishmoqlarni bolalarga qanday navbat bilan o’qigan ma’qul?
Avval sodda topishmoqlarni tanlab, keyin murakkabroqlariga o’ting. Har bir javobdan so’ng boladan uni qaysi ishoradan topganini so’rang.
Javob topilmasa, nima qilish mumkin?
Javobni darrov aytmay, yana bitta aniq ishora bering. Masalan, buyum qayerda uchrashini yoki nima ishga yarashini eslatish mumkin.
Bu topishmoqlarni yo’lda o’ynasa bo’ladimi?
Ha, ularni mashinada yoki sayr paytida navbat bilan aytib o’ynash mumkin. Yo’lda ketayotganda hamma bemalol tinglay oladigan paytni tanlang.