Nutq uchun tez aytishlar: 25 ta tez aytish

muallif:

Nutq uchun tez aytishlar tovushlarni aniq aytish va so’zlarni ravon talaffuz qilishni mashq qildiradi. Avval sekin ayting, keyin talaffuz ravshan qolsa, asta tezlashtiring — buni uyda ham, darsda ham o’yin qilib bajarish mumkin.

Nutqni rivojlantirish uchun tez aytishlar

  1. Shoshqaloq Shohista shirin shaftolini shoshmay shilib, shisha idishga soldi.
  2. Chinor tagida Chori chiroyli chinni chashkalarni changdan artdi.
  3. Qobil qizil qovunni qirqib, qirqimlarini qator terdi.
  4. G’ani g’ishtli hovliga g’ozlar uchun g’alla olib keldi.
  5. Xurshid xushbo’y xurmoni xaltaga xotirjam joyladi.
  6. Husan hovlida havorang halqani har kuni harakatlantirdi.
  7. Ravshan rangli ro’mollarni rastaga ravon-ravon terdi.
  8. Oydin o’rdaklarni o’rikzor oldida o’ynatdi.
  9. Sardor sariq sabzini savatdagi sabzilar orasidan saraladi.
  10. Ziyoda zangori zanjirni zargarga uzatdi.
  11. Gulbahor gullagan gulzor yoniga gul tuvagini qo’ydi.
  12. Qudrat qalin qamish orasidan quvnoq quyonni qidirdi.
  13. Shaxnoza shoyi sharfini shoshmay shkafga soldi.
  14. Chori chinni chashkani chayib, chetga chiqardi.
  15. Xurshida xom xurmoni xaltadan chiqarib, xoliga uzatdi.
  16. Hasan har hafta hovlini ho’l latta bilan artdi.
  17. Rano rangli ruchkalarni ro’mol ustiga ravon terdi.
  18. O’ktam o’rdaklarga o’t uzib, o’zi o’rik ostida o’tirdi.
  19. G’ulom g’ozlarga g’alla berdi, g’ozlar g’iyqilladi.
  20. Qayum quruq qamishlarni qopga qatorlab qo’ydi.
  21. Shahnoza shirin shaftolini shoxdan shoshmay uzdi.
  22. Chittak chinni chashka chetida chiyillab charchadi.
  23. Xolida xonadagi xurmoni xaltaga xotirjam joyladi.
  24. Hamid havorang halqani hovli bo’ylab harakatlantirdi.
  25. Mavluda mayda munchoqlarni marom bilan matoga mahkam tikdi.

Eng qisqa tez aytishlar

  1. Shirin sholg’om shoshmay pishdi.
  2. Chumchuq chigit cho’qidi.
  3. Qoshiq qopqoqni qoqdi.
  4. G’oz g’alla cho’qidi.
  5. Humo havoda hilpiradi.
  6. Rano rangli ro’mol oldi.
  7. Olim o’rdakka o’t berdi.

Tez aytishlarni qanday mashq qilish kerak

  1. Avval bolaga yoqqan, qisqa jumlani tanlang. Birinchi urinishda tez aytish shart emas.
  2. So’zlarni shoshmasdan, aniq talaffuz qiling. Bola sizni tinglab, keyin ortingizdan aytsin.
  3. Jumla qiyin tuyulsa, uni bo’laklarga ajrating. Har bir bo’lakni alohida mashq qilib, so’ng birlashtiring.
  4. Talaffuz ravshan bo’lgach, tezlikni oz-ozdan oshiring. Shoshilib, tovushlarni tushirib үldirishga yo’l qo’ymang.
  5. Mashqni musobaqaga aylantirmay, quvnoq o’yin qiling. Masalan, bola jumlani aytganda, siz takrorlab, navbat bilan mashq qilishingiz mumkin.

Ko’p beriladigan savollar

Tez aytishni necha marta takrorlash kerak?

Bir jumlani bola charchamaguncha bir necha marta takrorlash kifoya. Talaffuz ravshan bo’lsa, boshqasiga o’ting yoki keyin yana mashq qiling.

Bola tez aytishni ayta olmasa, nima qilamiz?

Jumlani sekinroq ayting va so’zlarga bo’lib mashq qiling. Tezlik uchun shoshirmang; muhimi, tovushlarni tushunarli aytish.

Tez aytishlar bilan mashq qilsak ham nutq haqida xavotir qolsa-chi?

Agar bolaning nutqi sizni tashvishga solsa, logopedga murojaat qiling. Tez aytishlar o’yin tarzidagi mashq, mutaxassis maslahati o’rnini bosmaydi.