Сабр ҳақида мақоллар инсонни шошилмай иш тутишга, қийинчиликка бардош беришга ва натижани кутишга ундайди. Уларни иншо, дарс ёки кундалик суҳбатда ишлатиб, фикрингизни ҳаётий мисол билан тушунтиришингиз мумкин.
Сабр ҳақида мақоллар
| Тартиб | Мақол | Маъноси |
|---|---|---|
| 1 | Асл бойлик — қаноат. | Ўзида борига шукр қилган одам ўзини бой ҳис этади. |
| 2 | Бардошлига ёғлик ош, Сабрсизга ош ҳам тош. | Бардошли одам борига рози бўлади, сабрсиз эса яхшиликдан ҳам кўнгли тўлмайди. |
| 3 | Бесабрнинг нафси шошар, Тусагани кузда пишар. | Шошқалоқ одам кутишни истамайди, аммо айрим нарсалар ўз вақтида етилади. |
| 4 | Кашта қиммат, сабр арзон. | Сабр учун мол керак эмас, лекин у яхши натижага элтади. |
| 5 | Одоб билан бахт топилар, Сабр билан — тахт. | Одоб ва сабр одамга яхши натижа ҳамда ҳурмат келтиради. |
| 6 | Қаноат — қизил олтин. | Қаноатни олтиндек қадрли фазилат деб билиш керак. |
| 7 | Қаноат қилсанг, қорнинг тўяр, Беқаноат отини сўяр. | Борига қаноат қилган киши рўзғорини эплайди, очкўзлик эса боридан ҳам айириши мумкин. |
| 8 | Қаноат қорин тўйдирар. | Қаноат одамга борини етарли кўришга ёрдам беради. |
| 9 | Сабр — аччиқ, меваси — ширин. | Кутиш ёки чидаш қийин туюлади, аммо охири яхши бўлиши мумкин. |
| 10 | Сабр билан меҳнат қилган бой бўлар. | Меҳнатни сабр билан давом эттирган одам натижага эришади. |
| 11 | Сабр билан хор гулистон бўлар, Шўр замин боғ билан бўстон бўлар. | Сабр билан қийин ишни ҳам обод қилиш мумкин. |
| 12 | Сабр сўнгги — сўм олтин. | Сабрнинг охирида қадрли натижа бўлиши мумкин. |
| 13 | Сабр — ютуқ калити. | Шошилмай тиришиш мақсадга етишга ёрдам беради. |
| 14 | Сабр таги — сари олтин, Сабр билан чиқар отинг. | Сабрли одам яхши натижа ва эл орасида ҳурмат топади. |
| 15 | Сабр тоғни йиқитар. | Қатъият ва чидам катта тўсиқларни ҳам енгишга кўмаклашади. |
| 16 | Сабр — умр хазинаси. | Сабр ҳаёт давомида асқатадиган қимматли фазилатдир. |
| 17 | Сабр — шодлик калити. | Чидам билан кутилган яхши натижа қувонч келтиради. |
| 18 | Сабр этган етар муродга, Бесабр қолар уятга. | Сабрли киши мақсадига яқинлашади, шошқалоқлик эса ноқулай ҳолатга солиши мумкин. |
| 19 | Сабр этган — муродга етган. | Мақсадига сабр билан интилган одам унга эришади. |
| 20 | Сабр қилган мой ошар, Олқиш олган кўп яшар. | Сабрли одамнинг иши юришади, яхши сўз ва олқиш эса қадрланади. |
| 21 | Сабр қилсанг, туянинг юкини бўта кўтарар. | Вазифани сабр билан бажарсангиз, оғир иш ҳам аста-секин битади. |
| 22 | Сабр қилсанг, ғўрадан ҳолва битар, Бесабрлар ўз оёғидан йитар. | Вақт берилса, хом нарса ҳам етилади; шошқалоқлик эса ўзига зарар келтиради. |
| 23 | Сабрли бўлсанг, ўзарсан, Сабрсиз бўлсанг, тўзарсан. | Сабр билан олдинга юриш мумкин, сабрсизлик эса кучни беҳуда сарфлайди. |
| 24 | Сабрли кишининг иши соз. | Сабр билан бажарилган иш пухта ва кўнгилдагидек бўлади. |
| 25 | Сабрли минг яшар, Сабрсиз оз яшар. | Мақол сабрли одамнинг бардошини, сабрсизликнинг эса кишини ҳолдан тойдиришини таъкидлайди. |
| 26 | Сабрли чидар, Сабрсиз ёнар. | Чидамли одам қийинчиликка дош беради, сабрсиз эса безовта бўлади. |
| 27 | Сабрлининг бошига олма битар, Сабрсизнинг бошига — ғавғо. | Сабр яхши натижага, шошқалоқлик эса ташвишга олиб келиши мумкин. |
| 28 | Сабрсиз балиқ соғасидан илинар. | Шошқалоқлик одамни эҳтиётсиз қадамга олиб бориши мумкин. |
| 29 | Тоқат қилсанг, тоғ эгилар, Сабр қилсанг, боғ эгилар. | Қийинчиликка чидаб, ишни давом эттирган одам тўсиқни енгади. |
Энг машҳур мақолларнинг маъноси
Сабр — аччиқ, меваси — ширин.
Бирор натижани кутиш ёки янги нарсани ўрганиш баъзан қийин бўлади. Мақол шу машаққат ортидан яхши самара келишини эслатади.
Масалан, Малика синфдаги топшириқни дарров тушунмаса ҳам, уни бўлакларга ажратиб қайта ишлайди. Охирида мавзуни англаб, меҳнатининг натижасини кўради.
Сабр билан меҳнат қилган бой бўлар.
Бу ерда бойлик фақат мол-дунё эмас: билим, ҳунар ва яхши натижа ҳам меҳнат билан топилади. Ишни бошлаб, қийин жойида ташлаб қўймаслик керак.
Масалан, Азиз ҳар куни оз-оздан китоб ўқиб, янги сўзларни ёзиб боради. Вақт ўтиши билан у матнларни осонроқ тушуна бошлайди.
Сабр қилсанг, ғўрадан ҳолва битар, Бесабрлар ўз оёғидан йитар.
Ғўра ҳали пишмаган мева. Мақол айрим натижалар учун вақт кераклигини, шошилиш эса ишни бузиши мумкинлигини образли ифодалайди.
Масалан, ўқувчи иншо ёзаётганда аввал фикрларини йиғиб, кейин тартиб билан ёзса, матни тушунарли чиқади. Шошилиб топширса, муҳим фикрларини қолдириб кетиши мумкин.
Сабрли кишининг иши соз.
Сабрли одам ишини шошмасдан, эътибор билан бажаради. Шу боис натижани текширишга ва хатони тузатишга ҳам улгуради.
Масалан, Нодира уй вазифасини бажаргач, жавобларини яна бир бор кўздан кечиради. Бу одат унинг ишини тартибли ва пухта қилади.
Болалар учун қисқа мақоллар
- Асл бойлик — қаноат.
- Қаноат — қизил олтин.
- Қаноат қорин тўйдирар.
- Сабр — ютуқ калити.
- Сабр тоғни йиқитар.
- Сабрли кишининг иши соз.
Кўп бериладиган саволлар
Иншода сабр ҳақида қайси мақолни ишлатса бўлади?
“Сабр — аччиқ, меваси — ширин” мақоли иншо учун қулай, чунки унда меҳнат ва натижа ўртасидаги боғлиқлик аниқ кўринади. Унинг маъносини ўқиш ёки ҳунар ўрганишдан мисол келтириб тушунтиринг.
“Сабр тоғни йиқитар” мақолини болага қандай тушунтириш мумкин?
Бу мақол катта ишни ҳам сабр ва тинимсиз ҳаракат билан уддалаш мумкинлигини англатади. Болага мактаб топшириғини босқичма-босқич бажариш мисолини айтиш мумкин.
Қаноат ҳақидаги мақоллар сабр мавзусига мос келадими?
Ҳа, улар тўпламда сабр ва қаноат билан бирга берилган. Қаноат ҳақидаги мақоллар борига рози бўлишни, сабр ҳақидагилари эса кутиш ва бардошни тушунтиради.