Оила ҳақида мақоллар аҳиллик, ота-онага ҳурмат, фарзандга меҳр ва қўни-қўшнилар билан тотувликни ифодалайди. Улардан иншо ёки дарсда фойдаланиш, ёхуд оилавий суҳбатда маъносини муҳокама қилиш мумкин.
Оила ҳақида мақоллар
| № | Мақол | Маъноси |
|---|---|---|
| 1 | Оила тинч — юрт тинч. | Оиладаги тотувлик атрофдагилар билан осойишта яшашга ҳам ёрдам беради. |
| 2 | Оила — қўш устунли айвон. | Оила аъзолари бир-бирини қўлласа, хонадон мустаҳкам бўлади. |
| 3 | Сариштали уй — фариштали уй. | Тартибли ва озода хонадон кишига ёқимли туюлади. |
| 4 | Яхши рўзғор — жаннат, Ёмон рўзғор — дўзах. | Аҳил муҳит одамга ҳузур беради, тинимсиз келишмовчилик эса кўнгилни хира қилади. |
| 5 | Қайнота ҳам — ота, қайнона ҳам — она. | Қуда-андалар билан ҳам меҳр ва ҳурмат асосида муносабатда бўлиш кераклигини англатади. |
| 6 | Давлатинг — ота-онанг, Савлатинг — ўғил-қизинг. | Ота-она ва фарзандлар инсон учун қадрли яқинлар эканини эслатади. |
| 7 | Ўғил-қиз яхши бўлса, Ота-она хурсанд. | Фарзанднинг меҳрибон ва масъулиятли хулқи ота-онани қувонтиради. |
| 8 | Фарзанд — жонга пайванд. | Ота-она фарзандини жонидан азиз кўришини билдиради. |
| 9 | Дарахтига кўра — меваси, Ота-онасига кўра — боласи. | Ота-онанинг кундалик хулқи ва намунаси фарзанд тарбиясига таъсир қилади. |
| 10 | Яхши қўшни узоқ қариндошдан яхши. | Яқинда яшайдиган қўшнининг ёрдами баъзан олисдаги қариндошникидан тезроқ етиб келади. |
Энг машҳур мақолларнинг маъноси
Оила тинч — юрт тинч.
Бу мақолда хонадондаги осойишталик ва жамиятдаги тотувлик бир-бирига боғлаб кўрсатилади. Оила аъзолари бир-бирини тинглаб, келишиб яшаса, бундай муҳит маҳалла ва қўни-қўшнилар билан муносабатда ҳам сезилади.
Масалан, уйда катталар болаларнинг гапини эшитиб, муаммони бақирмасдан ҳал қилса, фарзандлар ҳам келишмовчилик пайтида мулойим гапиришни ўрганади.
Оила — қўш устунли айвон.
Айвонни икки устун тутиб тургани каби, оилани ҳам аъзоларининг ўзаро ёрдами ва ишончи мустаҳкамлайди. Бунда ҳамма бир хил иш қилиши шарт эмас; ҳар ким қўлидан келганича кўмаклашади.
Масалан, дастурхон ёзишга бири ёрдам берса, бошқаси идишларни йиғиштиради. Шундай майда юмушлар ҳам уйда ҳамжиҳатликни кучайтиради.
Давлатинг — ота-онанг, Савлатинг — ўғил-қизинг.
Мақол ота-она ва фарзандни бойлик билан тенглаштирмайди, балки уларни инсоннинг энг қадрли яқинлари сифатида улуғлайди. Уларнинг меҳрини пул ёки буюм билан ўлчаб бўлмайди.
Масалан, фарзанд бувисидан бирор ишни сабр билан ўрганса, катталарнинг тажрибаси унга ёрдам беради. Ўз навбатида, фарзанднинг эътибори ва илиқ сўзи ота-онага қувонч бағишлайди.
Дарахтига кўра — меваси, Ота-онасига кўра — боласи.
Дарахт ва мева ўртасидаги ўхшатиш ота-онанинг намунаси болага таъсир қилишини англатади. Бу фарзанднинг феъл-атвори фақат ота-онага боғлиқ дегани эмас; мақол тарбияда катталарнинг сўзи ва амали муҳимлигини ёдга солади.
Масалан, мактабга кечикмасликни боладан сўраган ота-она ўзи ҳам ваъдасида турса, фарзанд бу одатни кундалик ҳаётда кўради. Яхши намуна насиҳатни тушунишни осонлаштиради.
Болалар учун қисқа мақоллар
- Оила тинч — юрт тинч.
- Оила — қўш устунли айвон.
- Сариштали уй — фариштали уй.
- Фарзанд — жонга пайванд.
- Ўғил-қиз яхши бўлса, Ота-она хурсанд.
- Яхши қўшни узоқ қариндошдан яхши.
Кўп бериладиган саволлар
Иншо учун қайси оила мақолларини танлаш мумкин?
Иншода Оила тинч — юрт тинч ёки Оила — қўш устунли айвон мақолларидан фойдаланиш мумкин. Биринчиси тотувликни, иккинчиси эса оила аъзоларининг ўзаро кўмагини тушунтиришга мос.
“Оила — қўш устунли айвон” мақолини болага қандай тушунтириш мумкин?
Оилани айвонга, унинг аъзолари кўмагини эса айвонни тутиб турган устунларга ўхшатиш мумкин. Уй юмушларида бир-бирига ёрдам бериш бунга оддий мисол бўлади.
“Дарахтига кўра — меваси, Ота-онасига кўра — боласи” мақоли нимани англатади?
Бу мақол катталарнинг одоби ва кундалик ишлари болага намуна бўлишини эслатади. Болага насиҳат қилиш билан бирга, ўзингиз ҳам айтганингизга амал қилинг.