7-синф она тили 1-чорак тести учун тузилган ушбу машқ тўплами 20 та саволдан иборат бўлиб, сўз туркумлари, қўшимчалар ва гап бўлаклари ҳақидаги билимларингизни текширади. Ҳар бир саволда битта тўғри жавобни танланг, кейин танловларингизни жавоблар жадвали билан солиштиринг. Бу машқ учун тайёрланган намуна: уни дарсда ўтилган мавзулар билан бирга ишлатинг.
7-синф она тили 1-чорак бўйича тест саволлари
Жавобларингизни дафтарга савол рақами ва вариант ҳарфи билан ёзинг. Аввал мустақил ишланг. Иккиланган саволингиз ёнига белги қўйсангиз, текширувдан кейин айнан қайси мавзуни такрорлаш кераклигини осон топасиз.
| № | Савол ва жавоб вариантлари |
|---|---|
| 1 | Қайси қаторда фақат унли ҳарфлар берилган? А) а, о, у Б) б, д, г C) а, б, и Д) о, т, э |
| 2 | Болалар сўзи нечта бўғиндан иборат? А) Икки Б) Уч C) Тўрт Д) Беш |
| 3 | Китоблар сўзининг асосини топинг. А) кит Б) китоблар C) китоб Д) лар |
| 4 | Дафтарлар сўзида кўплик маъносини қайси қўшимча билдирган? А) -да Б) -нинг C) -им Д) -лар |
| 5 | Берилган сўзлардан қайси бири от туркумига киради? А) яшил Б) дафтар C) югурди Д) секин |
| 6 | Белгини билдирган сифатни аниқланг. А) кенг Б) ҳовли C) югурмоқ Д) саккиз |
| 7 | Қайси сўз нечта? сўроғига жавоб бўлади? А) бугун Б) ширин C) қалам Д) етти |
| 8 | Кишилик олмошини топинг. А) мактаб Б) ўқиди C) биз Д) катта |
| 9 | Ҳаракатни билдирган феъл қайси қаторда берилган? А) ёзди Б) ёзув C) ёзувчи Д) ёзма |
| 10 | Азиз секин гапирди гапида ҳаракатнинг қай тарзда бажарилганини билдирган равишни топинг. А) Азиз Б) гапирди C) Азиз гапирди Д) секин |
| 11 | Қайси феъл ўтган замондаги ҳаракатни билдиради? А) ўқияпти Б) ўқиди C) ўқимоқчи Д) ўқийди |
| 12 | Айни пайтда давом этаётган ҳаракатни ифодалаган феълни белгиланг. А) ёзди Б) ёзмоқчи C) ёзяпти Д) ёзган эди |
| 13 | Бўлишсиз феъл берилган қаторни аниқланг. А) келди Б) келади C) келяпти Д) келмади |
| 14 | Малика китобни ўқиди гапидаги китобни сўзида тушум келишиги қўшимчаси қайси? А) -нинг Б) -ни C) -га Д) -дан |
| 15 | Болалар мактабда учрашди гапида мактаб сўзига қайси келишик қўшимчаси қўшилган? А) Ўрин-пайт келишиги Б) Жўналиш келишиги C) Чиқиш келишиги Д) Қаратқич келишиги |
| 16 | Китобим сўзидаги -им қўшимчаси нимани билдиради? А) Китобнинг кўплигини Б) Китобга йўналишни C) Китобнинг менга қарашлилигини Д) Китобдан узоқлашишни |
| 17 | Нодира янги китоб ўқиди гапининг эгасини топинг. А) янги Б) Нодира C) китоб Д) ўқиди |
| 18 | Ҳовлимизда гуллар очилди гапида кесим вазифасини қайси сўз бажарган? А) ҳовлимизда Б) гуллар C) ҳовлимизда гуллар Д) очилди |
| 19 | Азиз ва Малика кутубхонага борди гапидаги ва сўзи қандай вазифа бажарган? А) Инкор маъносини билдирган Б) Ҳаракатнинг вақтини билдирган C) Икки эгани боғлаган Д) Ҳаракатнинг ўрнини билдирган |
| 20 | Қайси қаторда иккита содда гапдан тузилган қўшма гап берилган? А) Қуёш чиқди ва ҳовли ёришди. Б) Азиз ва Малика мактабга борди. C) Ҳовлида оқ ва қизил гуллар очилди. Д) Биз янги, ёруғ синфга кирдик. |
Мураккаброқ саволларни қандай ечиш керак?
Қуйидаги изоҳлар сўзнинг маъноси билан гапдаги вазифасини фарқлашга ёрдам беради. Аввал саволларга жавоб беринг, сўнг керакли изоҳни очинг.
Ҳаракатни билдирган ҳар қандай сўз феъл бўладими?
9-савол изоҳини кўриш
Йўқ, сўзнинг умумий маъносигагина қараб қарор чиқарманг. Ёзди бажарилган ҳаракатни билдиради, ёзув эса шу ҳаракат билан боғлиқ нарсанинг номидир. Ёзувчи сўзи шахсни атайди. Бир асосдан ҳосил бўлган сўзлар турли сўз туркумларига кириши мумкин.
Равишни гап ичида қандай топасиз?
10-савол изоҳини кўриш
Аввал гапдаги ҳаракатни топинг: Азиз нима қилди? Гапирди. Кейин шу ҳаракатга қандай? деб савол беринг: қандай гапирди? Секин гапирди. Демак, секин сўзи ҳаракатнинг бажарилиш тарзини билдирган равишдир.
Эгалик ва келишик қўшимчалари нимаси билан фарқланади?
16-савол изоҳини кўриш
Китобим сўзидаги -им китобнинг кимга қарашли эканини билдиради: менинг китобим. Келишик қўшимчаси эса сўзни гапдаги бошқа сўзга боғлайди. Масалан, китобимни ўқидим бирикмасида -им эгаликни, -ни эса тушум келишигини билдиради.
Ва қатнашган ҳар бир гап қўшма гапми?
20-савол изоҳини кўриш
Йўқ, ва сўзининг борлиги етарли белги эмас. Қуёш чиқди ва ҳовли ёришди гапида иккита грамматик асос, яъни эга ва кесим жуфтлиги бор: қуёш чиқди, ҳовли ёришди. Азиз ва Малика мактабга борди гапида эса икки эга битта умумий кесимга боғланган.
Тўғри жавоблар
Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл қўйинг. Агар вариантни тахмин билан танлаган бўлсангиз, жавобингиз тўғри чиққанда ҳам унинг изоҳини ўқинг.
| № | Жавоб | Изоҳ |
|---|---|---|
| 1 | А) | а, о, у ҳарфларининг барчаси унли товушларни ифодалайди. |
| 2 | Б) | Болалар сўзи бо-ла-лар тарзида уч бўғинга ажралади. |
| 3 | C) | Китоблар сўзида китоб асосига -лар қўшимчаси қўшилган. |
| 4 | Д) | -лар қўшимчаси дафтарлар сўзида кўпликни билдиради. |
| 5 | Б) | Дафтар нарса номини билдириб, нима? сўроғига жавоб бўлади. |
| 6 | А) | Кенг сўзи нарсанинг белгисини билдирган сифатдир. |
| 7 | Д) | Етти миқдорни билдириб, нечта? сўроғига жавоб бўлади. |
| 8 | C) | Биз сўзловчини ва у билан бирга тилга олинаётган кишиларни билдирган кишилик олмошидир. |
| 9 | А) | Ёзди ҳаракатни билдириб, нима қилди? сўроғига жавоб бўлади. |
| 10 | Д) | Секин сўзи гапириш ҳаракатининг қай тарзда бажарилганини билдиради. |
| 11 | Б) | Ўқиди шаклидаги -ди қўшимчаси ўтган замонни билдиради. |
| 12 | C) | Ёзяпти шакли ҳаракатнинг ҳозир давом этаётганини ифодалайди. |
| 13 | Д) | Келмади сўзидаги -ма қўшимчаси ҳаракатнинг бажарилмаганини билдиради. |
| 14 | Б) | Китобни сўзидаги -ни тушум келишиги қўшимчасидир. |
| 15 | А) | Мактабда сўзидаги -да ўрин-пайт келишиги қўшимчаси бўлиб, учрашув ўрнини билдирган. |
| 16 | C) | -им биринчи шахс бирликдаги эгалик қўшимчаси бўлиб, китобнинг менга қарашлилигини билдиради. |
| 17 | Б) | Нодира сўзи ҳаракатни бажарган шахсни билдириб, гапда эга вазифасида келган. |
| 18 | Д) | Очилди сўзи гуллар ҳақида хабар бериб, кесим вазифасини бажарган. |
| 19 | C) | Ва боғловчиси Азиз ва Малика сўзларини уюшиқ эгалар сифатида боғлаган. |
| 20 | А) | Бу гап қуёш чиқди ҳамда ҳовли ёришди қисмларидан тузилиб, ҳар бир қисм ўз эга ва кесимига эга. |
Натижангизни баҳоланг
Қуйидаги мезон фақат шу машқ учун мўлжалланган, мактабдаги расмий баҳо ўрнини босмайди. Тўғри жавоблар сони билан бирга хатоларингиз қайси мавзуда тўпланганига ҳам қаранг.
- 17–20 та тўғри жавоб — пухта билим. Хато қилган ёки иккиланиб белгилаган саволларингизга ўхшаш янги мисоллар тузинг.
- 11–16 та тўғри жавоб — яхши таянч. Чалкашган сўз туркумлари ва қўшимчаларни алоҳида ёзиб, уларнинг фарқини мисолда тушунтиринг.
- 0–10 та тўғри жавоб — такрорлаш фойдали бўлади. Сўз туркумларидан бошланг, кейин қўшимчалар ва гап бўлакларига ўтинг; тушунарсиз жойларни ўқитувчингиздан сўранг.
Кўп бериладиган саволлар
Бу тест дарслигимиздаги биринчи чорак мавзуларига тўлиқ мосми?
Тўлиқ мослик кафолатланмайди, чунки саволлар муайян дарслик ва тақвимий режа асосида тузилмаган. 7-синф она тили 1-чорак тестини ишлашдан олдин саволларни дафтарингиздаги ўтилган мавзулар билан солиштиринг.
Нега тестда содда саволлар ҳам бор?
Содда саволлар кейинги топшириқлар учун керак бўладиган асосий билимларни текширади. Масалан, феълни ажрата олиш унинг замонини ёки гапдаги вазифасини аниқлашга ёрдам беради.
Хато жавобларни қандай такрорлаган маъқул?
Ҳар бир хато учун тўғри жавобни ўз сўзларингиз билан изоҳланг ва унга ўхшаш битта мисол тузинг. Кейин вариантларни ёпиб, саволга қайта жавоб беринг: шу йўл билан ҳарфни эмас, қоидани тушунганингизни текширасиз.