Ch harfi tez aytishlar: 25 ta tez aytish

muallif:

Ch harfi tez aytishlar va j tovushi qatnashgan jumlalar bolaga talaffuzni mashq qilishga yordam beradi. 4–10 yoshdagi bolalar ota-onasi bilan ularni avval sekin, keyin asta tezroq aytib, nutqni o’yin tarzida mashq qilishi mumkin.

Quyidagi jumlalardagi Jo’ra, Jamil va boshqa ismlar shunchaki o’ylab topilgan qahramonlarga tegishli. Har bir satrda ch va j tovushlari ko’p takrorlanadi, shu bois uni ravon aytish uchun shoshilmaslik kerak.

Ch harfi va j tovushi uchun tez aytishlar

  1. Jajji Jamil jiyda terib, chuchvara pishirdi, chinni chashkada choy ichdi.
  2. Jo’ja jajji Jalolning jiydasini chertdi, chinni chashkani chetga surdi.
  3. Jajji Jo’ra jiyda jamladi, chinni choynakni chayib, choy damladi.
  4. Javlon jajji jo’jani jiyda shoxiga chiqardi, chinni chashkani chetga qo’ydi, choynakni chayib qo’ydi.
  5. Jamil jajji jo’jani jiyda shoxiga chiqardi, chinni chashkachani chayib, choynakni chertdi.
  6. Jajji Jo’ra jiydani jomga joyladi, chinni chashka va choynakni chayib qo’ydi.
  7. Javohir jiyda jomini jilg’a bo’yiga joyladi, chinni chashkachaga choy quydi.
  8. Jajji Jamil jiydali jo’jalarni chaqirdi, chuchvara chaynab, chinni chashkada choy ichdi.
  9. Jasur jiyda terib, jajji jo’jaga chuchvara berdi, chinni chashkada choy ichdi.
  10. Jajji Jo’ra jiyda jildiga jiyda joylab, chinni choynakcha chizdi.
  11. Jasmin jajji jo’jani jilg’a yoqasiga yetakladi, chinni chashka, choynakcha chizdi.
  12. Jo’ra jajji jo’jaga jiyda berdi, chinni chashkada choy ichdi, choynakcha chizdi.
  13. Jajji Jamil jiyda terib, jo’jasiga berdi, chuchvara pishirib, chinni chashkada choy ichdi.
  14. Javlon jiyda jomini jajji jo’jalarga ko’rsatdi, chinni chashka, choynakni chayib qo’ydi.
  15. Jajji Jo’ra jiydani jo’jaga berdi, chuchvara chaynadi, chinni chashkada choy ichdi.
  16. Jajji Jo’ra jiyda terdi, chinni choynakcha chizdi.
  17. Jajji Jamil jo’jani chaqirdi, chinni chashka, choynakni chaydi.
  18. Jajji Jo’ja jiyda yedi, chuchvara chaynab, choy ichdi.

Eng qisqa tez aytishlar

  1. Jasur jajji jo’jani chaqirdi, chinni chashkaga choy quydi.
  2. Jajji Jo’ra jiyda joyladi, chinni chashka, choynakcha chizdi.
  3. Jajji Jamil jiydani jo’jaga berdi, chinni chashkada choy ichdi, choynakni chayib qo’ydi.
  4. Jajji Jo’ja jilg’a bo’yida chuchvara chaynadi, chinni chashkada choy ichdi.
  5. Jajji Jo’ra jiyda terdi, chinni choynakcha chizdi.
  6. Jajji Jamil jo’jani chaqirdi, chinni chashka, choynakni chaydi.
  7. Jajji Jasur jiyda terdi, chuchvara chaynadi, chinni chashkada choy ichdi.

Tez aytishlarni qanday mashq qilish kerak

  1. Avval jumlani birga o’qing. Bola ma’nosini tushunsa, aytish osonroq kechadi.
  2. Ch va j bor so’zlarni ajratib, ularni sekin va ravshan talaffuz qiling.
  3. So’ng butun satrni shoshmasdan ayting. Tovushlar chalkashsa, tezlikni oshirmang.
  4. Jumla ravon chiqqach, uni yana bir oz tezroq aytib ko’ring. Musobaqa qilish shart emas.
  5. Navbat bilan ayting: ota-ona bir satrni o’qiydi, bola uni takrorlaydi yoki boshqa satrni tanlaydi.

Har kuni uzoq mashq qilish shart emas: bola qiziqib turgan paytda bir necha satrni takrorlashning o’zi kifoya. Tovushlarni ravshan aytishga e’tibor bering, tezlik esa keyin keladi.

Ko’p beriladigan savollar

Tez aytishni avval sekin aytish kerakmi?

Ha, avval sekin aytib, har bir tovushni aniq talaffuz qiling. Jumla ravon chiqa boshlagach, tezlikni oz-ozdan oshiring.

Bola qaysi jumladan boshlagani ma’qul?

Qisqa tez aytishlardan boshlash qulay. Bola oson ayta olgan satrni takrorlab, keyin uzunroq jumlalarni sinab ko’rishi mumkin.

Ch va j tovushlarini aytishda qiynalsa, nima qilish kerak?

Mashqni o’yin tarzida, shoshirmasdan davom ettiring. Nutq bo’yicha xavotiringiz bo’lsa, logopedga murojaat qiling.