Компьютер танлаш сиз бажарадиган вазифага боғлиқ: тайёр қурилма қисмларни алоҳида танлашни истамаганларга, йиғма компьютер эса таркибини ўз эҳтиёжига мослаштирмоқчи бўлганларга қулай. Иккаласини ҳам номига эмас, ичидаги қисмлари ва фойдаланиш шароитига қараб баҳоланг. Қуйидаги тушунтиришлар вазифангизни аниқлаш, таклифларни солиштириш ва хариддан олдин бериладиган саволларни тайёрлашга ёрдам беради.
Компьютер танлаш нимадан бошланади?
Аввал вазифаларингизни ёзинг. Матн териш, мактаб топшириқларини бажариш ва интернетдан маълумот излаш билан мураккаб тасвирларни қайта ишлаш бир хил талаб қўймайди. Масалан, Азизга дарс тайёрлаш учун керак бўлган қурилма билан Маликанинг видео таҳрирлаш учун излаётган компьютери турлича бўлиши мумкин. Булар шунчаки мисоллар: сиз ҳам ўзингиз ишлатадиган дастурлар ва бажарадиган ишлар рўйхатини тузинг.
Кейин компьютер қаерда туришини ўйланг. Агар уни мактаб, иш ва уй ўртасида олиб юриш керак бўлса, ноутбукни ҳам кўриб чиқинг. Стол компьютерида эса тизим блоки, яъни асосий қисмлар жойлашган корпус учун алоҳида жой керак. Монитор, клавиатура ва сичқончани қаерга қўйишингизни олдиндан тасаввур қилинг. Тайёр ёки йиғма вариантни таққослашда қуйида асосан стол компьютери назарда тутилади.
Ажратган маблағингиз фақат тизим блокига кетмасин. Сизда монитор ёки клавиатура бўлмаса, уларни ҳам харид рўйхатига қўшинг. Камера ва микрофон масофавий дарс учун керак бўлиши мумкин, лекин ҳар бир фойдаланувчига барча қўшимча жиҳозлар зарур эмас. Уйда бор буюмларни текшириб чиқсангиз, нимани сотиб олиш кераклиги аниқроқ кўринади.
Тайёр компьютер кимга қулай?
Тайёр компьютернинг асосий қисмлари олдиндан танланган ва бир корпусга ўрнатилган бўлади. Сиз алоҳида қисмлар рўйхатини тузиш ўрнига, тайёр таркибни ўз вазифангиз билан солиштирасиз. Қисмларни танлашга вақт ажратишни истамасангиз, бу йўл қулай бўлиши мумкин. Бироқ тайёр дегани барча таклифлар бир хил ёки ҳар қандай ишга мос дегани эмас.
Сотувчидан қурилманинг тўлиқ таркибини ёзиб беришни сўранг. Фақат ташқи кўриниш, чироқлар ёки номдаги мақтовли сўзлар билан чекланманг. Қайси дастурлар ўрнатилгани, монитор нархга кириши ва қурилма қандай ҳолатда топширилишини аниқлаштиринг. Эълондаги суратда кўринган ҳар бир буюм харид таркибига киради, деб ўйламанг: айнан нималарни олаётганингиз равшан бўлсин.
- Таркиби: ичидаги асосий қисмларнинг номи ва тавсифи ёзилганми?
- Жиҳозлари: монитор, клавиатура ва сичқонча бирга бериладими?
- Тайёрлиги: қурилмани олгач, сизга керакли ишни бошлай оласизми?
- Ёрдам: созлаш ёки носозлик бўйича савол туғилса, кимга мурожаат қиласиз?
Имкон бўлса, компьютерни ўзингиз бажарадиган вазифага яқин ишда кўринг. Матн ёзиб кўриш, керакли дастур ойналарини очиш ёки овозни эшитиш тавсифдаги тушунарсиз сўзлардан кўра фойдалироқ тасаввур беради. Бундай текширув барча эҳтимолий муаммоларни кўрсатмайди, аммо клавиатура қулайлиги, экран кўриниши ва ишлашдаги сезиларли ноқулайликларни пайқашингизга ёрдам беради.
Компьютерни йиғиш учун нималарни тушуниш керак?
Йиғма компьютерда қисмлар алоҳида танланиб, кейин бирлаштирилади. Уни ўзингиз йиғишингиз шарт эмас: танлаш ва ўрнатишда тажрибали устадан ёрдам олишингиз мумкин. Муҳими, қисмлар ўзаро мос бўлиши керак. Яъни улар бир-бирига уланиши, корпусга жойлашиши ва бир тизим сифатида ишлаши лозим. Номи ёққан қисмларни тартибсиз танлаш етарли эмас.
Қисмларнинг вазифасини содда қилиб ажратинг. Протсессор дастур буйруқларини бажаради, тезкор хотира ишлаётган дастурларга керакли маълумотларни вақтинча сақлайди. Сақлаш қурилмасида файллар ва дастурлар туради. Она плата қисмларни ўзаро боғлайди, қувват манбаи уларни электр билан таъминлайди. Тасвир билан ишлайдиган қисм эса экранга чиқадиган тасвирни тайёрлайди. Шу фарқларни билиш сотувчи ёки уста билан аниқроқ гаплашишга ёрдам беради.
Йиғиш йўли сизга таркибни келишиб танлаш имконини беради, лекин танлов ва текширувга ҳам эътибор талаб қилади. Ҳар бир қисм нима учун кераклигини сўранг. Бирор қисмни кейин алмаштиришни режалаштирсангиз, бунга бошқа қисмлар мос келишини ҳам олдиндан аниқлаштиринг. Тажрибангиз бўлмаса, улаш ишини устага топширинг; қувват манбаини очманг ва токка уланган қурилма ичида ишламанг.
Икки вариантни қандай адолатли солиштириш мумкин?
Фақат умумий нархга қараманг. Бир таклифда монитор ва созлаш бор, бошқасида эса фақат тизим блоки бўлиши мумкин. Аввал иккала таклифга ҳам сизга керакли бир хил жиҳозлар ва хизматларни қўшиб ҳисобланг. Шундан кейин нарх фарқи нимадан келаётганини сўраш осонлашади. Тайёр компьютер доим қиммат, йиғма компьютер эса доим арзон бўлади, деган қоида билан қарор қилманг.
Ҳар бир таклифни бир хил саволлар билан текширинг. Сизга керакли дастурлар ишлайдими, сақлаш жойи файлларингизга етадими, керакли қурилмаларни улаш учун уланиш жойлари борми? Келажакдаги эҳтиёжни ҳам аниқ ифодаланг: шунчаки кучлироқ қурилма эмас, масалан, видео таҳрирлашни ўрганиш ниятингиз борлигини айтинг. Шунда тавсия ҳам мавҳум мақтовга эмас, вазифага таянади.
- Тайёр вариантга мойил бўлинг, агар қисмларни алоҳида танлашни истамасангиз ва таклифдаги таркиб эҳтиёжингизга мос бўлса.
- Йиғма вариантни кўриб чиқинг, агар таркибни ўзингиз белгиламоқчи бўлсангиз ва мосликни текширадиган тажрибали ёрдамчингиз бўлса.
- Қарорни кечиктиринг, агар таркиб ноаниқ бўлса ёки сотувчи сизга керак бўлмаган имкониятларни тушунтирмасдан мақтаса.
Компьютер танлаш пайтида тушунмаган атамангизни сўрашдан тортинманг. Жавобни оддий мисол билан тушунтириб беришларини илтимос қилинг. Масалан, бу қисм менинг кундалик ишимга қандай ёрдам беради, деган савол тавсифдаги узун номдан фойдалироқ бўлиши мумкин. Якуний рўйхатни ёзма кўринишда олиб, уйда шошмасдан солиштиринг.
Қизиқарли фактлар
- Тезкор хотира билан файллар сақланадиган хотира бир хил вазифани бажармайди.
- Монитор тасвирни кўрсатади, тизим блоки ичидаги қисмлар эса маълумотларга ишлов беради.
- Дастур — компьютер бажарадиган буйруқлар тўплами; қурилманинг қисмлари шу буйруқлар асосида ишлайди.
- Клавиатура ва сичқонча маълумот киритишга, монитор эса натижани кўришга хизмат қилади.
Хариддан олдин оддий машқ бажаринг: қоғозни вазифалар, керакли жиҳозлар ва аниқлаштириладиган саволлар учун ажратинг. Сўнг танлаган таклифингизни шу ёзув билан текширинг. Бўш қолган жавобларни сотувчидан сўранг; бу машқ сизга керак бўлмаган имкониятлар ортидан чалғимасликка ёрдам беради.
Кўп бериладиган саволлар
Йиғма компьютер тайёридан арзонроқ чиқадими?
Ҳар доим ҳам эмас: натижа танланган қисмлар, жиҳозлар ва хизматларга боғлиқ. Иккала вариантни бир хил таркибда солиштиринг, йиғиш ва созлаш учун алоҳида ҳақ сўралишини ҳам аниқлаштиринг.
Компьютерни ўзим йиғмасам ҳам қисмларни танласам бўладими?
Ҳа, қисмларни уста билан келишиб танлаб, йиғишни унга топширишингиз мумкин. Буюртмадан олдин мосликни ким текшириши, қурилмани ким синаши ва сизга қандай ҳолатда топширишини келишиб олинг.
Мактаб учун энг кучли компьютер керакми?
Мактаб топшириқлари учун танловни энг кучли деган таърифга эмас, бажариладиган ишларга қараб қилинг. Матн ёзиш билан мураккаб тасвир ёки видео устида ишлаш талабларини ажратинг ва керакли дастурларни аниқ айтинг.
Тайёр компьютернинг қисмларини кейин алмаштирса бўладими?
Бу айнан ўша компьютернинг тузилиши ва қисмларига боғлиқ. Хариддан олдин қайси қисмларни алмаштириш мумкинлигини, янги қисм учун жой ва мос уланиш борлигини устадан текширтиринг.