Elektron pochta — internet orqali xabar yuborish va qabul qilish xizmati. Elektron pochta manzili esa xabaringiz qaysi qutiga yetib borishini ko’rsatadigan yozuvdir. Manzilning qismlarini ajrata olsangiz, uni to’g’ri yozish, hujjat jo’natish va adashib boshqa kishiga xat yubormaslik osonlashadi.
Elektron pochta nima va manzil nima uchun kerak?
Oddiy xatni yetkazish uchun uy manzili kerak. Elektron xatda ham shunga o’xshash tartib bor: siz oluvchining pochta manzilini yozasiz, xizmat esa xabarni tegishli qutiga yo’naltiradi. Farqi shundaki, bunda qog’oz va konvert o’rniga telefon yoki kompyuterdan foydalanasiz.
Pochta qutisi bilan uning manzili bir narsa emas. Pochta qutisi — kelgan va yuborilgan xatlaringiz saqlanadigan joy, pochta manzili esa shu qutiga xabar jo’natish uchun kerak bo’ladigan yozuv. Buni uy va uning manziliga qiyoslash mumkin: manzil uyning o’zi emas, unga yo’l ko’rsatadi.
Masalan, o’quvchi Malika tayyorlagan taqdimotini o’qituvchisiga yubormoqchi. U xatga qisqa izoh yozib, taqdimot faylini qo’shadi va oluvchining manzilini kiritadi. Bunday fayl ilova deyiladi, ya’ni xatga qo’shib jo’natiladigan hujjat, rasm yoki boshqa fayl. Oluvchi xatni ochgach, uning matnini o’qishi va ilovasini ko’rishi mumkin.
Elektron pochta manzili qanday qismlardan tuziladi?
aziz@example.com yozuvini tushuntirish uchun olingan shartli namuna deb olaylik. Bu yerda Aziz ismli haqiqiy kishining manzili berilmagan. Namuna orqali belgilar nimani anglatishini ko’rish osonroq.
- aziz — qutining nomi. U ismga o’xshashi mumkin, lekin har doim insonning to’liq ismi bo’lishi shart emas.
- @ — quti nomi bilan undan keyingi qismni ajratadigan belgi.
- example.com — domen, ya’ni manzilning qaysi xizmat yoki tashkilotga tegishli ekanini bildiradigan qism.
Domen faqat oxirgi so’zdan iborat emas. Namunada example.com yozuvining hammasi domen bo’ladi; uning ichidagi nuqta ham manzilning bir qismi. Shu sababli manzilni ko’chirganda @ belgisigacha bo’lgan yozuvni ham, undan keyingi yozuvni ham tekshiring.
Qutining nomi bilan xat yonida ko’rinadigan odam ismini ham ajrating. Yuboruvchining ismi ekranda chiroyli yozilishi mumkin, ammo javob xati uning ko’rinadigan ismiga emas, pochta manziliga yuboriladi. Ayniqsa, bir xil ismli tanishlaringiz bo’lsa, manzilga qarash chalkashlikning oldini oladi.
Manzilni xatosiz yozish uchun nimalarga qarash kerak?
Odatdagi elektron pochta manzili bo’sh joysiz yoziladi. Undagi nuqta, chiziqcha yoki boshqa belgini o’zingizcha olib tashlamang. Kichik farq ham muhim: noto’g’ri yozilgan manzilga xat yetmasligi yoki boshqa qutiga ketishi mumkin.
Manzilni og’zaki eshitib yozishdan ko’ra, egasidan yozma shaklda olish qulayroq. Imkon bo’lsa, uni nusxalab, kerakli maydonga qo’ying. Keyin baribir tekshiring: ko’chirish vaqtida manzilga tegishli bo’lmagan so’z yoki tinish belgisi ham qo’shilib qolishi mumkin.
- Quti nomidagi harflar va belgilarni asl yozuv bilan solishtiring.
- @ belgisi borligini va o’z joyida turganini tekshiring.
- Undan keyingi domenni oxirigacha o’qing.
- Manzilning oldida yoki oxirida ortiqcha bo’sh joy qolmaganiga qarang.
- Yangi manzilga muhim hujjat yuborishdan oldin egasidan uni tasdiqlab oling.
Telefon manzil yozayotganda boshqa so’zni taklif qilishi mumkin. Shoshilmang, yozuvga qayta qarang. Agar sizdan elektron pochta manzili so’ralsa, o’sha maydonga ism, telefon raqami yoki parol emas, aynan pochta manzilini kiriting.
Elektron xat qanday yuboriladi va manzil qanday asraladi?
Xat yozish oynasida oluvchining manzili, mavzu va xabar matni uchun alohida joylar bo’ladi. Ularning ekrandagi nomi xizmatga qarab farqlanadi. Mavzu — xat nima haqida ekanini qisqa bildiradigan sarlavha; masalan, maktab topshirig’i uchun «Tabiat haqidagi taqdimot» deb yozish mumkin.
- Oluvchi maydoniga kerakli kishining pochta manzilini kiriting.
- Mavzuni qisqa va tushunarli yozing.
- Xabar matnida nima yuborayotganingizni yoki nimani so’rayotganingizni tushuntiring.
- Fayl kerak bo’lsa, uni ilova qiling va kerakli hujjatni tanlaganingizni tekshiring.
- Manzil, matn va ilovani qayta ko’rib, so’ng xatni yuboring.
Pochta manzili bilan parolning vazifasi boshqa-boshqa. Manzil sizga xat yuborish uchun kerak, parol esa qutingizga kirishni himoyalaydi. Sizga xabar jo’natmoqchi bo’lgan kishiga parolingizni yoki kirishni tasdiqlovchi maxfiy kodni berishingiz kerak emas.
Umumiy kompyuterda pochtadan foydalansangiz, ish tugagach hisobingizdan chiqing. Notanish xatdagi shoshiltiruvchi talabga darrov ergashmang, ayniqsa u parol so’rasa yoki kutilmagan faylni ochishga undasa. Bola shunday xat olsa, uni ota-onasi yoki o’qituvchisiga ko’rsatgani ma’qul.
Qiziqarli faktlar
- Elektron xat matndan tashqari rasm va hujjat kabi ilovalarni ham olib borishi mumkin.
- Xat yuborilayotgan paytda oluvchi pochtasini ochib o’tirishi shart emas; u xabarni keyinroq o’qiy oladi.
- Pochta manzili odamning to’liq ismini ko’rsatishi shart emas.
- Xatda ko’rinadigan yuboruvchi ismi bilan uning haqiqiy pochta manzili alohida yozuvlardir.
- Bir xil pochta qutisidan telefon va kompyuter orqali foydalanish mumkin.
Mashq uchun qog’ozga aziz@example.com deb yozing va quti nomi, @ belgisi hamda domenni ajrating. Keyin o’zingiz foydalanadigan manzilni shu tartibda tekshiring, lekin parolingizni mashqqa qo’shmang va boshqalarga ko’rsatmang.
Ko’p beriladigan savollar
Elektron pochta manzilimni qayerdan topsam bo’ladi?
Pochtangizga kirib, hisobingiz yoki shaxsiy ma’lumotlaringiz ko’rsatiladigan bo’limdan manzilingizni topishingiz mumkin. Ko’pincha bu bo’limga ism yoki profil belgisi orqali o’tiladi, ammo joylashuvi xizmatga qarab farq qiladi.
Elektron pochta manziliga telefon raqamini yozsa bo’ladimi?
Elektron pochta so’ralgan maydonga oddiy telefon raqami emas, pochta manzili yoziladi. Telefon raqamingiz hisobga kirishda ishlatilsa ham, bu uning pochta manzili ekanini anglatmaydi.
Manzil to’g’ri bo’lsa ham xat nega ko’rinmayapti?
Xat kechikishi yoki keraksiz xatlar ajratiladigan bo’limga tushishi mumkin. Manzilni yana tekshiring, so’ng oluvchidan shu bo’limni ham ko’rishini so’rang; javob kelmagani xat albatta yo’qolganini bildirmaydi.
Elektron pochta manzilini boshqalarga aytish mumkinmi?
Sizga xat yuborishi kerak bo’lgan kishiga pochta manzilingizni berishingiz mumkin. Uni hammaga ochiq joyda tarqatishga shoshilmang, chunki manzilingizga keraksiz xabarlar kelishi mumkin; parol va maxfiy kodlarni esa bermang.