Ona tili 7-sinf test to’plami ravish, yordamchi so’zlar, undov, taqlid va modal so’zlar haqidagi 20 ta savoldan tuzilgan. Har bir savolda bitta to’g’ri javob bor; avval variantlarni belgilang, keyin oxiridagi javoblar va izohlar orqali o’zingizni tekshiring.
Ona tili 7-sinf test savollari: asosiy tushunchalar
Dastlab so’z turkumlarini farqlashga e’tibor bering. Ravishni aniqlayotganda uning qanday so’roqqa javob bo’lishini va harakatning qaysi belgisini bildirishini o’ylab ko’ring.
- Qaysi so’z mustaqil so’z turkumiga kiradi?
A) Kitob
B) Bilan
C) Ammo
D) Faqat - Berilgan so’zlardan yordamchi so’zni toping.
A) Daftar
B) Sekin
C) Ammo
D) Yugurmoq - Qaysi ravish harakatning qay tarzda bajarilishini bildiradi?
A) Kecha
B) Sekin
C) Yuqorida
D) Ataylab - Payt ravishi qatnashgan gapni belgilang.
A) Jasur oldinda yurdi.
B) Malika tez gapirdi.
C) Aziz ataylab kutdi.
D) Nodira ertaga keladi. - O’rin ravishini aniqlang.
A) Bugun
B) Ichkarida
C) Piyoda
D) Juda - “Aziz savolni ataylab takrorladi” gapida maqsad ma’nosini bildirgan so’z qaysi?
A) Ataylab
B) Aziz
C) Savolni
D) Takrorladi - “Bu topshiriq juda oson ekan” gapidagi daraja-miqdor ravishini toping.
A) Bu
B) Topshiriq
C) Oson
D) Juda
O’rtacha daraja: yordamchi va alohida guruh so’zlar
Endi so’zning gapdagi vazifasini ham kuzating. Masalan, buyum nomini bildirgan so’z bilan so’zlarni o’zaro bog’laydigan vosita bir xil vazifa bajarmaydi.
- “Malika qalam bilan yozdi” gapida “bilan” qanday yordamchi so’z?
A) Bog’lovchi
B) Yuklama
C) Ko’makchi
D) Undov so’z - Yordamchi so’zlarni mustaqil so’zlardan ajratadigan belgi qaysi?
A) Alohida gap bo’lagi bo’lib kelmaydi.
B) Barchasi ko’plik qo’shimchasini oladi.
C) Har doim harakatni bildiradi.
D) Barchasi zamon shakliga ega bo’ladi. - “Bugun kutubxonaga borasizmi?” gapida so’roq ma’nosini qaysi vosita hosil qilgan?
A) Bugun so’zi
B) Kutubxonaga so’zi
C) -siz qo’shimchasi
D) -mi yuklamasi - Qaysi qatorda ko’makchi berilgan?
A) Lekin
B) Axir
C) Uchun
D) Hatto - Nuqtalar o’rniga qarama-qarshi mazmunni bog’laydigan so’zni qo’ying: “Havo sovuq edi, … biz sayrni davom ettirdik”.
A) Va
B) Lekin
C) Hamda
D) Bilan - His-hayajonni bildiradigan undov so’zni belgilang.
A) Ehtimol
B) Gurs
C) Va
D) Eh - Qaysi birlik tovushga taqlidni bildiradi?
A) Attang
B) Taq-taq
C) Albatta
D) Biroq
Murakkabroq savollar: ma’no va gapdagi vazifa
Oxirgi topshiriqlarda shakli o’xshash birliklarni farqlashingiz kerak. Shoshilmay o’qing: juft so’z bilan takroriy so’zning tuzilishiga, yordamchi so’zning esa gapdagi xizmatiga qarang.
- “Ehtimol, ertaga mashg’ulot bo’lar” gapidagi “ehtimol” qanday birlik?
A) Modal so’z
B) Undov so’z
C) Taqlid so’z
D) Ko’makchi - Qaysi modal so’z fikrning ishonch bilan aytilganini bildiradi?
A) Balki
B) Ehtimol
C) Albatta
D) Chamasi - Juft ravishni toping.
A) Har kuni
B) Asta-sekin
C) Bugun
D) Do’stona - Qaysi ravish bir so’zning takrorlanishidan tuzilgan?
A) Asta-sekin
B) Bir zum
C) Tez-tez
D) Ko’plab - “Aziz va Malika kutubxonaga bordi” gapida “va” nimalarni bog’lagan?
A) Ikki kesimni
B) Ikki aniqlovchini
C) Ikki sodda gapni
D) Ikki uyushiq egani - “Malika ham tanlovda qatnashdi” gapidagi “ham” qanday vazifada kelgan?
A) Yuklama
B) Ko’makchi
C) Bog’lovchi
D) Ravish
To’g’ri javoblar
Ona tili 7-sinf test javoblarini belgilaringiz bilan solishtiring. Xato chiqqan savolda faqat harfni emas, izohdagi farqlovchi belgini ham tekshiring.
- A) Kitob — ot turkumidagi mustaqil so’z bo’lib, narsa nomini bildiradi.
- C) Ammo — so’z va gaplarni bog’lashga xizmat qiladigan yordamchi so’z, ya’ni bog’lovchi.
- B) Sekin — “qanday?” so’rog’iga javob bo’lib, harakatning bajarilish tarzini bildiradi.
- D) “Nodira ertaga keladi” gapidagi ertaga ravishi harakatning paytini ko’rsatadi.
- B) Ichkarida — “qayerda?” so’rog’iga javob bo’ladigan o’rin ravishi.
- A) Ataylab so’zi harakatning maqsad bilan bajarilganini bildiradigan maqsad ravishidir.
- D) Juda so’zi osonlik belgisining darajasini kuchaytirib, daraja-miqdor ravishi vazifasida kelgan.
- C) Bilan ko’makchisi bu gapda yozish uchun ishlatilgan vositani bildirgan qalam so’zini fe’lga bog’laydi.
- A) Yordamchi so’zlar mustaqil gap bo’lagi bo’lmaydi, ular bog’lash yoki qo’shimcha ma’no berishga xizmat qiladi.
- D) -mi so’roq yuklamasi gap mazmuniga so’roq ma’nosini qo’shgan.
- C) Uchun — so’zni boshqa so’zga bog’lashga xizmat qiladigan ko’makchi.
- B) Lekin bog’lovchisi havoning sovuqligi bilan sayrning davom etishi o’rtasidagi zidlikni ifodalaydi.
- D) Eh — so’zlovchining his-hayajonini bildiradigan undov so’z.
- B) Taq-taq — taqillash tovushiga taqlid asosida hosil bo’lgan taqlid so’z.
- A) Ehtimol modal so’zi so’zlovchining fikrni taxmin bilan aytayotganini bildiradi.
- C) Albatta modal so’zi aytilayotgan fikrga ishonchni ifodalaydi.
- B) Asta-sekin ma’nosi yaqin ikki qismning juftlashishidan hosil bo’lgan ravishdir.
- C) Tez-tez bir so’zning takrorlanishidan tuzilgani uchun takroriy ravishdir.
- D) Va bog’lovchisi bir xil kesimga bog’langan Aziz va Malika uyushiq egalarini birlashtirgan.
- A) Ham bu gapda so’zlarni bog’lamay, Malikaning ham qatnashganini ta’kidlagani uchun yuklama vazifasida kelgan.
Natijangizni baholang
Har bir to’g’ri javob uchun bir ball hisoblang. Quyidagi mezon mashq natijasini tushunishga yordam beradi, lekin maktabdagi rasmiy bahoning o’rnini bosmaydi.
- 0–9 ta to’g’ri javob: asosiy tushunchalarni yana mashq qiling; ravish so’roqlari va yordamchi so’zlarning vazifalaridan boshlang.
- 10–15 ta to’g’ri javob: tayanch bilimlaringiz bor; xato chiqqan mavzular bo’yicha o’zingiz gap tuzib, so’zlarning vazifasini izohlang.
- 16–20 ta to’g’ri javob: mavzularni yaxshi farqlayapsiz; javobingizni qoida va misol bilan asoslashni mashq qiling.
Xato qilgan savolingizga o’xshash bitta yangi misol tuzing va uni nega shunday tahlil qilganingizni yozing.
Ko’p beriladigan savollar
Bu test 7-sinf ona tili fanining barcha mavzularini qamrab oladimi?
Yo’q, savollar asosan ravish, yordamchi so’zlar hamda undov, taqlid va modal so’zlarga qaratilgan. To’liq takrorlash uchun darsligingizdagi boshqa mavzularga oid mashqlarni ham bajaring.
“Ham” so’zi nega oxirgi savolda bog’lovchi emas?
Chunki “Malika ham tanlovda qatnashdi” gapida u ikki so’z yoki gapni bog’lamagan, balki qo’shimcha ta’kid ma’nosini bergan. Uni “Ham Aziz, ham Malika qatnashdi” gapi bilan solishtirsangiz, vazifadagi farq aniqroq ko’rinadi.
Ona tili 7-sinf test topshiriqlarini qayta ishlashda nimani o’zgartirish kerak?
Keyingi urinishda variantni tanlash bilan cheklanmay, sababini ham ayting. Masalan, ravishni topsangiz, uning so’rog’i va ma’no turini yozing; shunda javob harfini emas, qoidani eslab qolasiz.