Одам анатомияси тести тананинг тузилиши ва аъзоларнинг вазифаларига оид 20 та саволдан иборат бўлиб, 10–16 ёшли мактаб ўқувчилари ҳамда катталарга мўлжалланган. Ҳар бир саволда битта тўғри жавоб бор. Танлаган ҳарфларингизни ёзиб боринг ва барча саволларни тугатгач, уларни жавоблар бўлими билан солиштиринг.
Одам анатомияси бўйича тест саволлари
Дастлаб таниш аъзоларни эсланг. Кундалик ҳаётда сезиб турадиган юрак уриши, нафас олиш ва тана ҳаракати ҳақидаги билимларингиз бу саволларда ёрдам беради.
- Қонни томирлар бўйлаб ҳайдайдиган аъзо қайси?
А) Юрак
Б) Ошқозон
C) Буйрак
Д) Жигар - Нафас олганда ҳаво таркибидаги кислороднинг қонга ўтиши асосан қайси аъзода кечади?
А) Қизилўнгачда
Б) Ошқозонда
C) Ўпкада
Д) Буйракда - Бош мия тананинг қайси қисмида жойлашган?
А) Кўкрак қафасида
Б) Бош суяги бўшлиғида
C) Қорин бўшлиғида
Д) Чаноқ бўшлиғида - Скелетнинг асосий вазифаларидан бири нима?
А) Овқатни кимёвий парчалаш
Б) Сийдик ҳосил қилиш
C) Қонга кислород ўтказиш
Д) Танага таянч бўлиш - Тананинг ташқи юзасини қоплаб, уни ташқи таъсирлардан ҳимоя қиладиган аъзони топинг.
А) Мушак
Б) Тери
C) Тоғай
Д) Суяк - Тирсак қўлнинг қайси қисмлари туташган жойида жойлашган?
А) Елка ва билак орасида
Б) Билак ва қўл панжаси орасида
C) Курак ва ўмров суяги орасида
Д) Қўл кафти ва бармоқлар орасида
Аъзолар ва уларнинг ўзаро боғланиши
Энди аъзоларни алоҳида эмас, бир тизимнинг қисмлари сифатида тасаввур қилинг. Масалан, ютилган овқат кетма-кет бир неча аъзодан ўтади; уларнинг тартибини эслаш икки саволни фарқлашга ёрдам беради.
- Ошқозон қайси аъзолар тизимига киради?
А) Нафас олиш тизимига
Б) Қон айланиш тизимига
C) Нерв тизимига
Д) Овқат ҳазм қилиш тизимига - Қонни филтрлаб, сийдик ҳосил қиладиган жуфт аъзолар қайсилар?
А) Ўпкалар
Б) Кўзлар
C) Буйраклар
Д) Қулоқлар - Кекирдак қайси тизимнинг бир қисми?
А) Нафас олиш тизимининг
Б) Овқат ҳазм қилиш тизимининг
C) Сийдик ажратиш тизимининг
Д) Таянч-ҳаракат тизимининг - Овқат ошқозондан кейин бевосита қаерга ўтади?
А) Қизилўнгачга
Б) Ингичка ичакка
C) Йўғон ичакка
Д) Оғиз бўшлиғига - Қизилўнгачнинг асосий вазифасини белгиланг.
А) Ҳавони ўпкага ўтказиш
Б) Қонни юракка олиб келиш
C) Овқатни ҳалқумдан ошқозонга ўтказиш
Д) Сийдикни буйракдан қовуққа ўтказиш - Қовурғалар ҳосил қиладиган кўкрак қафаси қайси аъзоларни ҳимоя қилади?
А) Ошқозон ва ичакларни
Б) Буйрак ва қовуқни
C) Бош мия ва орқа мияни
Д) Юрак ва ўпкаларни - Орқа мия қаерда жойлашган?
А) Қизилўнгач ичида
Б) Кўкрак суяги ичида
C) Умуртқа поғонаси каналида
Д) Қорин бўшлиғида
Тузилиш ва вазифани фарқлашга оид саволлар
Бу қисмда номи ёки вазифаси бир-бирига яқин тузилмалар учрайди. Вариантларни шошмай ўқинг: томирларда қоннинг йўналишига, пай ва бойламларда эса улар нимани бирлаштиришига эътибор беринг.
- Диафрагма — нафас олишда қатнашадиган мушак — қайси бўшлиқларни ажратиб туради?
А) Оғиз ва бурун бўшлиқларини
Б) Бош суяги бўшлиғи ва умуртқа каналини
C) Бурун бўшлиғи ва ҳалқумни
Д) Кўкрак ва қорин бўшлиқларини - Артерияларда қон қайси йўналишда оқади?
А) Юракдан аъзолар томон
Б) Аъзолардан юрак томон
C) Фақат ўпкадан юрак томон
Д) Фақат буйракдан юрак томон - Веналарнинг қонни ташишдаги вазифаси қайси жавобда тўғри берилган?
А) Қонни фақат юракдан ўпкага олиб боради
Б) Қонни аъзолардан юракка олиб келади
C) Қонни фақат юракдан буйракка олиб боради
Д) Қонни фақат юракдан мияга олиб боради - Аорта — йирик артерия — юракнинг қайси бўлимидан бошланади?
А) Ўнг бўлмачадан
Б) Чап бўлмачадан
C) Ўнг қоринчадан
Д) Чап қоринчадан - Ўпкадаги алвеолалар, яъни майда ҳаво пуфакчаларининг асосий вазифаси нима?
А) Ҳавони товушга айлантириш
Б) Овқатни майда қисмларга ажратиш
C) Ҳаво билан қон ўртасида газ алмашинувини таъминлаш
Д) Қонни томирлар бўйлаб ҳайдаш - Скелет мушагининг суяк билан бирикишида қайси тузилма қатнашади?
А) Бўғим тоғайи
Б) Пай
C) Тиш эмали
Д) Ўпка пуфакчаси - Бўғимдаги бойламлар асосан қайси тузилмаларни бир-бирига бириктиради?
А) Суякларни
Б) Мушакни терига
C) Нервни мушакка
Д) Терини суякка
Тўғри жавоблар
Одам анатомияси тестини тугатган бўлсангиз, жавобларингизни текширинг. Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл беринг; хато жавоб ёнига эса эслаб қолишингиз керак бўлган сўзни ёзинг.
- А) Юрак — у қисқариб, қонни қон томирлари бўйлаб ҳайдайди.
- C) Ўпка — унда нафас билан кирган ҳаводаги кислород қонга ўтади.
- Б) Бош суяги бўшлиғи — бош мия шу ерда жойлашган ва суяклар уни ҳимоя қилади.
- Д) Танага таянч бўлиш — скелет тана шаклини сақлаш ва уни тутиб туришда қатнашади.
- Б) Тери — у тананинг ташқи юзасини қоплаб, ҳимоя вазифасини бажаради.
- А) Елка ва билак орасида — тирсак қўлнинг шу икки қисми туташган жойда жойлашган.
- Д) Овқат ҳазм қилиш тизими — ошқозонда овқат ҳазм бўлиши давом этади.
- C) Буйраклар — улар қонни филтрлаб, сийдик ҳосил қилади.
- А) Нафас олиш тизими — кекирдак ҳавони бронхлар томон ўтказади.
- Б) Ингичка ичак — ошқозондан чиққан овқат унинг бошланғич қисмига ўтади.
- C) Овқатни ҳалқумдан ошқозонга ўтказиш — қизилўнгач шу йўлда овқатни силжитади.
- Д) Юрак ва ўпкалар — бу аъзолар кўкрак қафасида жойлашган.
- C) Умуртқа поғонаси канали — орқа мия умуртқалар ҳосил қилган шу каналда жойлашади.
- Д) Кўкрак ва қорин бўшлиқлари — диафрагма уларнинг орасида жойлашган мушакдир.
- А) Юракдан аъзолар томон — артериялар қонни юракдан олиб кетади.
- Б) Аъзолардан юракка — веналар қонни юракка қайтариб олиб келади.
- Д) Чап қоринча — аорта юракнинг шу бўлимидан бошланади.
- C) Газ алмашинувини таъминлаш — алвеолаларда кислород қонга, карбонат ангидрид эса қондан ҳавога ўтади.
- Б) Пай — у скелет мушагини суякка бириктиради.
- А) Суяклар — бўғим бойламлари суякларни бир-бирига бириктириб, бўғимни мустаҳкамлашга ёрдам беради.
Натижангизни баҳоланг
Қуйидаги даражалар фақат шу машқдаги натижангизни баҳолаш учун берилган; улар мактаб баҳоси ўрнини босмайди.
- 0–9 та тўғри жавоб: асосларни такрорлаш босқичи. Аъзоларнинг номи, жойлашуви ва асосий вазифасини дарсликдаги расмлар билан бирга кўриб чиқинг.
- 10–15 та тўғри жавоб: яхши тайёргарлик. Хатолар қайси мавзуда тўпланганини аниқланг: овқат йўли, қон айланиши ёки таянч-ҳаракат тизимини алоҳида такрорланг.
- 16–20 та тўғри жавоб: пухта билим. Энди тўғри вариантни танлаш билан чекланмай, қолган вариантлар нега мос келмаслигини ҳам тушунтириб кўринг.
Адашган саволингиз учун кичик чизма чизинг: аъзонинг ёнига унинг номи ва вазифасини ёзиш қуруқ жавоб ҳарфини ёдлашдан кўра мазмунни тушунишга ёрдам беради.
Кўп бериладиган саволлар
Одам анатомияси тести қайси синф учун мос?
Тест 10–16 ёшли ўқувчилар ва асосий билимларини текширмоқчи бўлган катталар учун мос. Муайян синфга қатъий боғланмаган: ҳали ўтилмаган мавзу учраса, уни дарслик ёрдамида ўрганиб чиқишингиз мумкин.
Артерия билан венани қандай фарқлаш керак?
Уларни қоннинг юракка нисбатан оқиш йўналиши орқали фарқланг: артерия юракдан олиб кетади, вена юракка олиб келади. Дафтарга юрак расмини чизиб, икки томонга йўналган стрелкалар қўйсангиз, бу фарқ аниқроқ кўринади.
Тестни қайта ишлаганда жавобларни ёдлаб олмаслик учун нима қилиш керак?
Ҳарфларни эмас, танловингиз сабабини айтиб беринг. Масалан, пай ҳақидаги саволда фақат жавобни белгиламай, у қайси икки тузилмани бириктиришини изоҳланг. Кейин вариантларни ёпиб, саволга мустақил жавоб ёзинг.