Умумий билим викторинаси мактаб ўқувчилари ва бутун оила учун мўлжалланган: унда тил, табиат, география ва математикага оид саволлар бор. Икки ёки ундан ортиқ жамоага бўлининг, ҳар бир тўғри жавоб учун келишилган баллни беринг. Саволларни навбат билан ўқинг, жавобларни эса барча турлар тугагач текширинг.
Умумий билим викторинаси саволлари
Саволлар осондан қийинга қараб жойлаштирилган. Бошловчи уларни овоз чиқариб ўқийди, жамоалар эса жавобларини қоғозга ёзади. Шунда бир жамоанинг жавоби бошқаларга ёрдам бериб қўймайди.
1-тур: осон саволлар
Бу турда кундалик ҳаётда учрайдиган билимлар сўралади. Болаларга мустақил жавоб бериш имконини беринг; катталар уларнинг ўрнига жавоб айтишга шошилмасин.
- Ўзбекистоннинг пойтахти қайси шаҳар?
- Қуёш қайси томондан чиқади?
- Сув музлаганда нима ҳосил бўлади?
- Одам қайси аъзоси ёрдамида товушларни эшитади?
- Пишиб очилган пахта толаси одатда қандай рангда бўлади?
- Ернинг табиий йўлдоши нима деб аталади?
- Ўсимлик тупроқдан сувни асосан қайси қисми орқали олади?
- Уч томони ва уч бурчаги бор геометрик шакл нима деб аталади?
- Ҳаракат ёки ҳолатни билдирган сўзлар қайси сўз туркумига киради?
- Баҳордан кейин қайси фасл келади?
2-тур: ўртача саволлар
Энди мактабда ўрганилган атамаларни эслаш керак бўлади. Савол тушунарсиз бўлса, бошловчи уни яна бир марта ўқисин, лекин жавобга ишора бермасин.
- Маъноси бир-бирига яқин сўзлар нима деб аталади?
- Қарама-қарши маъноли сўзлар қандай аталади?
- Гапда ким ёки нима ҳақида сўз бораётганини билдирувчи бош бўлак қайси?
- Оддий каср чизиғининг тепасида ёзилган сон нима деб аталади?
- Оддий каср чизиғининг пастида ёзилган сон нима деб аталади?
- Магнит темир михни тортадими ёки ёғоч қаламни?
- Суюқликнинг газ ҳолатига ўтиши қандай аталади?
- Балиқлар сувда қайси аъзоси ёрдамида нафас олади?
- Кўпайтириш амалининг натижаси нима деб аталади?
- Ер шарини Шимолий ва Жанубий яримшарларга ажратувчи хаёлий айлана нима деб аталади?
3-тур: қийин саволлар
Охирги турда тушунчаларни фарқлашга эътибор беринг. Жавоблар қисқа, аммо жамоангиз билан маслаҳатлашаётганда нима сабабдан шу жавобни танлаганингизни ҳам айтиб кўринг.
- Гапнинг эга ҳақида хабар берувчи бош бўлаги нима деб аталади?
- Бўлиш амалида бўлинувчи бўлувчига қолдиқсиз бўлинса, ҳосил бўлган натижа нима деб аталади?
- Марказдан айлананинг исталган нуқтасигача чизилган кесма нима деб аталади?
- Айлананинг марказидан ўтиб, унинг икки нуқтасини туташтирувчи кесма нима деб аталади?
- Сув буғининг совиб, суюқ ҳолатга ўтиши қандай аталади?
- Ўсимликларнинг ёруғлик ёрдамида сув ва карбонат ангидриддан озиқ модда ҳосил қилиш жараёни нима деб аталади?
- Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши натижасида нималар алмашинади?
- Ернинг Қуёш атрофида бир марта айланиб чиқиш даври қандай вақт бирлиги билан аталади?
- Жисмнинг ташқи таъсирсиз ўз тинч ҳолатини ёки тўғри чизиқли текис ҳаракатини сақлаш хоссаси қандай аталади?
- Модданинг кимёвий хоссаларини сақлайдиган энг кичик заррачаси нима деб аталади?
Жавоблар
Рўйхатдаги тартиб саволлар тартибига мос келади. Аввал жамоаларнинг ёзганларини йиғиб олинг, кейин жавобларни ўқинг. Маъноси бир хил бўлган жавобларни ҳам қабул қилинг: масалан, келишик қўшимчаси фарқи хато эмас.
- Тошкент.
- Шарқдан.
- Муз.
- Қулоқ.
- Оқ.
- Ой.
- Илдизи.
- Учбурчак.
- Феъл.
- Ёз.
- Синонимлар.
- Антонимлар.
- Эга.
- Сурат.
- Махраж.
- Темир михни.
- Буғланиш.
- Жабра.
- Кўпайтма.
- Экватор.
- Кесим.
- Бўлинма.
- Радиус.
- Диаметр.
- Конденсация.
- Фотосинтез.
- Кун ва тун.
- Йил.
- Инерсия.
- Молекула.
Викторинани қандай ўтказиш мумкин
- Жамоаларни мувозанатли тузинг. Оилада ўйнасангиз, болалар ва катталарни аралаштиринг. Синфда эса доим бир хил ўқувчи жавоб бермаслиги учун ҳар турда жавоб ёзадиган иштирокчини алмаштиринг. Жамоа номини болаларнинг ўзлари танласин.
- Вақтни олдиндан келишиб олинг. Осон саволларга қисқароқ, қийинларига узоқроқ фурсат ажратинг. Бошловчи вақт тугашидан олдин огоҳлантирсин. Бирор жамоа эрта ёзиб бўлса ҳам, қолганларни шоширманг.
- Балл бериш қоидасини ўзгартирманг. Масалан, турлар учун мос равишда бир, икки ва уч балл белгилашингиз мумкин. Бу ўйин қоидаси, тайёр билим талаби эмас. Баҳс чиқса, барча жамоага бир хил мезонни қўлланг.
- Дарсда хатодан фойдаланинг. Текширувдан кейин ҳар бир жамоа адашган битта саволини танлаб, жавобини содда гап билан тушунтирсин. Масалан, радиус билан диаметрни доскада чизиб фарқлаш мумкин. Бу пайтда баллни эмас, тушунишни кўзланг.
- Совринни содда танланг. Хатчўп, қалам ёки кейинги ўйин мавзусини танлаш ҳуқуқи етарли. Фақат ғолибни эмас, навбатни сақлаган ва шерикларини тинглаган жамоаларни ҳам илиқ сўз билан рағбатлантиринг. Оилавий ўйинда ҳисобни бир киши ёзиб борсин.
Кўп бериладиган саволлар
Умумий билим викторинаси кичик ёшдаги болаларга ҳам мосми?
Ҳа, кичик ёшдаги болалар билан биринчи турдан бошлаш мумкин. Кейинги турлардаги ҳали ўрганилмаган мавзуларни ўтказиб юборинг ёки уларни баллсиз муҳокама қилинг. Боланинг билмаган жавобини камчилик сифатида кўрсатманг.
Жавоб тўғри бўлса-ю, имлода хато бўлса, балл бериладими?
Бу билим ўйини бўлгани учун маъноси аниқ жавобга балл бериш мумкин. Имло хатосини алоҳида, мулойимлик билан тузатинг. Агар ўйинни она тили дарсида ўтказсангиз, имло мезонини бошланишидан олдин келишиб олинг.
Жамоалар тенг балл олса, ғолиб қандай аниқланади?
Тенг балл олган жамоаларни биргаликда ғолиб деб эълон қилишингиз мумкин. Ўринларни албатта ажратмоқчи бўлсангиз, тенглик ҳолати учун қўшимча саволларни ўйиндан олдин тайёрлаб қўйинг. Фақат айрим жамоаларга таниш бўлган саволни шошилиб танламанг.