Geografiya bo’yicha 5-sinf testi Yer, xarita, tabiat va joyda mo’ljal olishga oid 20 ta savoldan iborat. Har bir savolda bitta to’g’ri javob bor: avval variantni belgilang, keyin savol ostidagi yopiq javobni oching. Oxirgi bo’limdagi izohlar yordamida xatolaringiz sababini tekshiring.
5-sinf geografiya testi bo’yicha test savollari
- Yerning kichraytirilgan sharsimon modeli nima deb ataladi?
A) Globus
B) Xarita
C) Joy plani
D) Surat
Javobni ko’rish
A) Globus.
- Yer yuzasini yoki uning bir qismini tekislikda kichraytirib tasvirlash natijasida nima hosil bo’ladi?
A) Tog’
B) Orol
C) Xarita
D) Daryo
Javobni ko’rish
C) Xarita.
- Kompas asosan nima uchun kerak?
A) Havo haroratini o’lchash uchun
B) Ufq tomonlarini aniqlash uchun
C) Yog’in miqdorini o’lchash uchun
D) Buyumlarning og’irligini aniqlash uchun
Javobni ko’rish
B) Ufq tomonlarini aniqlash uchun.
- Shimolga qarama-qarshi ufq tomoni qaysi?
A) Sharq
B) G’arb
C) Shimoli-sharq
D) Janub
Javobni ko’rish
D) Janub.
- Barcha tomondan suv bilan o’ralgan quruqlik nima deyiladi?
A) Yarimorol
B) Orol
C) Qo’ltiq
D) Bo’g’iz
Javobni ko’rish
B) Orol.
- Quruqlikning suv ichiga kirib borgan, bir tomoni boshqa quruqlik bilan tutashgan qismi nima?
A) Yarimorol
B) Ko’l
C) Orol
D) Daryo
Javobni ko’rish
A) Yarimorol.
- Daryo boshlanadigan joy qanday ataladi?
A) Daryo mansabi
B) Daryo irmog’i
C) Daryo qirg’og’i
D) Daryo manbayi
Javobni ko’rish
D) Daryo manbayi.
- Daryoning dengizga, ko’lga yoki boshqa daryoga quyiladigan joyi nima deyiladi?
A) Manba
B) Cho’qqi
C) Mansab
D) Dovon
Javobni ko’rish
C) Mansab.
- Atrofdagi yerlardan baland ko’tarilgan, yonbag’irlari va cho’qqisi bo’lgan relyef shaklini toping.
A) Tog’
B) Tekislik
C) Ko’l
D) Qo’ltiq
Javobni ko’rish
A) Tog’.
- Havo haroratini qaysi asbob bilan o’lchaymiz?
A) Kompas
B) Chizg’ich
C) Tarozi
D) Termometr
Javobni ko’rish
D) Termometr.
- Ob-havo deganda nima tushuniladi?
A) Yer yuzasidagi tog’larning joylashuvi
B) Daryoning boshlanish joyi
C) Muayyan joydagi havoning ma’lum vaqtdagi holati
D) Xaritaning kichraytirish darajasi
Javobni ko’rish
C) Muayyan joydagi havoning ma’lum vaqtdagi holati.
- Quyidagilardan qaysi biri yog’in turiga kiradi?
A) Shamol
B) Qor
C) Tuman
D) Bulut
Javobni ko’rish
B) Qor.
- Quyosh ta’sirida ko’l yuzasidagi suvning bir qismi havoga suv bug’i bo’lib ko’tarildi. Bu qanday jarayon?
A) Muzlash
B) Erish
C) Yog’in yog’ishi
D) Bug’lanish
Javobni ko’rish
D) Bug’lanish.
- Yer o’z o’qi atrofida aylangani sababli qanday hodisa yuz beradi?
A) Tog’lar paydo bo’ladi
B) Kun va tun almashinadi
C) Daryolar quriydi
D) Orollar materikka aylanadi
Javobni ko’rish
B) Kun va tun almashinadi.
- Xaritadagi shartli belgilar nimaga xizmat qiladi?
A) Joylar va obyektlarni kelishilgan belgilar orqali ko’rsatishga
B) Faqat xaritani bezashga
C) Haqiqiy masofani o’zgartirishga
D) Ufq tomonlarini almashtirishga
Javobni ko’rish
A) Joylar va obyektlarni kelishilgan belgilar orqali ko’rsatishga.
- Xaritaning yuqori tomoni shimolni ko’rsatsa, uning o’ng tomoni qaysi yo’nalishga to’g’ri keladi?
A) G’arb
B) Janub
C) Sharq
D) Shimol
Javobni ko’rish
C) Sharq.
- Masalan, Aziz shimolga qarab turibdi. U o’ngga burilsa, qaysi tomonga qaraydi?
A) G’arbga
B) Sharqqa
C) Janubga
D) Shimolga
Javobni ko’rish
B) Sharqqa.
- Xarita masshtabi nimani bildiradi?
A) Havoning qanchalik issiqligini
B) Daryo suvining oqish tezligini
C) Masofalar haqiqiy masofaga nisbatan necha marta kichraytirilganini
D) Tog’dagi o’simliklar turini
Javobni ko’rish
C) Masofalar haqiqiy masofaga nisbatan necha marta kichraytirilganini.
- Shartli xaritada 1 santimetr masofa joyda 2 kilometrga teng. Xaritadagi 3 santimetr haqiqiy joyda qancha bo’ladi?
A) 2 kilometr
B) 3 kilometr
C) 5 kilometr
D) 6 kilometr
Javobni ko’rish
D) 6 kilometr.
- Joy planida maktabdan kutubxonaga yo’l sharqqa ketgan. Shu yo’ldan kutubxonadan maktabga qaytsangiz, qaysi tomonga yurasiz?
A) G’arbga
B) Shimolga
C) Janubga
D) Sharqqa
Javobni ko’rish
A) G’arbga.
To’g’ri javoblar
Quyidagi izohlarni o’zingiz belgilagan variantlar bilan solishtiring. Ayniqsa, atamalar yoki yo’nalishlarni chalkashtirgan joylaringizga e’tibor bering.
- A) Globus — u Yerning sharsimon shaklini kichraytirib ko’rsatadi.
- C) Xarita — unda Yer yuzasi tekis yuzada kichraytirilgan holda tasvirlanadi.
- B) Ufq tomonlarini aniqlash uchun — kompas yo’nalishni topishga yordam beradi, harorat va og’irlikni esa boshqa asboblar o’lchaydi.
- D) Janub — shimol va janub bir-biriga qarama-qarshi joylashgan asosiy ufq tomonlaridir.
- B) Orol — uning atrofini hamma tomondan suv o’rab turadi.
- A) Yarimorol — u suv ichiga kirib boradi, ammo quruqlik bilan tutashgan qismi saqlanadi.
- D) Daryo manbayi — manba daryo oqimi boshlanadigan joyni bildiradi.
- C) Mansab — bu daryoning boshqa suv havzasiga quyiladigan joyidir.
- A) Tog’ — savolda tog’ni ajratib turuvchi belgilar, ya’ni balandlik, yonbag’ir va cho’qqi tasvirlangan.
- D) Termometr — bu asbob haroratni o’lchaydi, shuning uchun havo haroratini kuzatishda undan foydalaniladi.
- C) Havoning ma’lum vaqtdagi holati — ob-havo muayyan joy va vaqt bilan bog’liq bo’lib, harorat, shamol va yog’in kabi belgilar orqali tavsiflanadi.
- B) Qor — u yer yuzasiga tushadigan yog’in bo’lib, bulut va tuman esa yog’in turi emas.
- D) Bug’lanish — suyuq suvning suv bug’iga aylanish jarayoni shu nom bilan ataladi.
- B) Kun va tun almashinadi — Yer aylanganda uning turli qismlari navbat bilan Quyoshga qaraydi yoki undan teskari tomonda qoladi.
- A) Obyektlarni belgilar orqali ko’rsatish — shartli belgilar yordamida yo’l, aholi yashaydigan joy va boshqa obyektlarni xaritada ajratish mumkin.
- C) Sharq — yuqorisi shimol bo’lgan xaritada sharq o’ngda, g’arb esa chapda joylashadi.
- B) Sharqqa — shimolga qarab turgan kishining o’ng qo’li sharq tomonni ko’rsatadi.
- C) Masofalarning necha marta kichraytirilgani — masshtab xaritadagi masofa bilan haqiqiy joydagi masofa orasidagi nisbatni bildiradi.
- D) 6 kilometr — har bir santimetr 2 kilometrga teng bo’lgani uchun 3 ni 2 ga ko’paytiramiz.
- A) G’arbga — ayni yo’ldan ortga qaytilganda harakat yo’nalishi qarama-qarshi tomonga o’zgaradi.
Natijangizni baholang
Har bir to’g’ri javob uchun bittadan ball hisoblang. Quyidagi mezon faqat o’zingizni tekshirish uchun mo’ljallangan, maktabdagi rasmiy bahoni bildirmaydi.
- 16–20 ta to’g’ri javob — yaxshi tayyorgarlik. Asosiy tushunchalarni tushunasiz; xato qilgan savollaringizni qayta yechib, tanlovingiz sababini ovoz chiqarib tushuntiring.
- 10–15 ta to’g’ri javob — asos bor, mashq kerak. Xatolarni mavzularga ajrating: ufq tomonlari, suv obyektlari yoki xarita bilan ishlash; keyin qiynalgan bo’limingizni takrorlang.
- 0–9 ta to’g’ri javob — asoslarni mustahkamlashdan boshlang. Globus va xaritani solishtiring, daryo manbayi bilan mansabini rasmda belgilang, so’ng savollarga yana javob bering.
Ko’p beriladigan savollar
Bu test 5-sinf darsligidagi barcha mavzularni qamrab oladimi?
Yo’q, savollar boshlang’ich geografiyadagi ayrim asosiy tushunchalarni tekshiradi. Nazorat ishiga tayyorlanayotganda o’qituvchingiz belgilagan mavzular va o’z darsligingizdagi topshiriqlarni ham takrorlang.
Testni javoblarni ochmasdan qanday ishlash mumkin?
Variantlarni alohida qog’ozga yozing va barcha savollar tugaguncha yopiq javoblarni ochmang. Keyin javoblaringizni tekshirib, xato yoniga to’g’ri variantning sababini o’z so’zlaringiz bilan yozing.
Masshtabga oid savolda adashsam, nimani mashq qilay?
Avval xaritadagi bir santimetr haqiqiy joyda qancha masofaga tengligini aniqlashni mashq qiling. So’ng qog’ozda kesma chizib, berilgan shart bo’yicha uning haqiqiy masofasini hisoblang; masofa birliklarini javobda yozishni unutmang.