25 ta mantiqiy savol javoblari bilan: iq test savollari

muallif:

IQ test savollari shaklidagi bu 25 mashq bolalar va kattalarni sanashga, shartlarni solishtirishga va diqqat bilan o’qishga undaydi. Ular oilada yoki sinfda birga ishlash uchun mos, ammo rasmiy aql darajasi bahosini bermaydi. Avval mustaqil urinib ko’ring, keyin javoblar bo’limidagi yechim bilan solishtiring.

Oson mantiqiy savollar

  1. Azizning 7 ta qalami bor edi. U Malika uchun 2 tasini berdi, keyin yana 1 ta qalam oldi. Azizda nechta qalam bo’ldi?
  2. Sonlar har safar bir xil miqdorga ortmoqda: 3, 6, 9, 12. Keyingi son nechchi?
  3. O’qituvchi 5 bolaning har biriga bittadan daftar berdi. Unda yana 2 ta daftar qoldi. Dastlab nechta daftar bor edi?
  4. Navbatda faqat Aziz, Malika va Jasur turibdi. Aziz Malikadan oldinda, Malika esa Jasurdan oldinda. O’rtada kim turibdi?
  5. Hovlidagi 4 ta savatning har birida 2 tadan olma bor. Savatlarda jami nechta olma bor?
  6. Sinfdagi 10 ta derazaning 3 tasi ochiq, qolganlari yopiq. Nechta deraza yopiq?
  7. Javonda 6 juft paypoq bor. Har bir juftda ikkitadan paypoq bo’lsa, javonda jami nechta alohida paypoq bor?
  8. Buvi 9 ta konfetni bolalarga 3 tadan berdi va konfet ortmadi. Nechta bola konfet oldi?

O’rtacha qiyinlikdagi savollar

  1. Malika naqshning har bir yangi qatoriga oldingi qatordagidan ikki baravar ko’p nuqta qo’ymoqda: 2, 4, 8, 16. Keyingi qatorda nechta nuqta bo’ladi?
  2. Uchta bir xil daftar va bitta qalam uchun 14 000 so’m to’landi. Har bir daftar 4 000 so’m turadi. Qalamning narxi qancha?
  3. To’garakdagi 18 bolaning har biri faqat bitta o’yinni tanladi: shaxmat yoki shashka. Shaxmatni 7 bola tanlagan bo’lsa, shashkani nechta bola tanlagan?
  4. Bozordagi uch rasta bir qatorda joylashgan. Non rastasi meva rastasidan chapda, meva rastasi sabzavot rastasidan chapda turibdi. O’rtada qaysi rasta joylashgan?
  5. Malikada Azizdagidan 2 ta ko’p yong’oq bor. Ikkalasida jami 14 ta yong’oq bo’lsa, Malikada nechta yong’oq bor?
  6. Bir xil uzunlikdagi cho’plardan yonma-yon uchta kvadrat tuzildi. Qo’shni kvadratlarning bitta tomoni umumiy, cho’plar ustma-ust qo’yilmagan. Jami nechta cho’p ishlatilgan?
  7. Avtobusda 12 yo’lovchi bor edi. Bekatda 5 kishi tushdi, 8 kishi chiqdi. Keyingi bekatgacha avtobusda nechta yo’lovchi ketmoqda?
  8. Jasur birinchi kuni 3 bet o’qidi. Keyingi uch kunning har birida oldingi kundagidan 2 bet ko’p o’qidi. To’rt kunda jami necha bet o’qigan?
  9. Ikki xonali sonning raqamlari yig’indisi 9 ga teng. O’nlar xonasidagi raqam birlar xonasidagi raqamdan ikki baravar katta. Bu qaysi son?

Qiyin mantiqiy savollar

  1. Hovlida jami 5 ta tovuq va quyon bor. Har bir tovuqning 2 ta, har bir quyonning 4 ta oyog’i bor. Oyoqlar jami 14 ta bo’lsa, quyonlar nechta?
  2. Uch qutiga qizil tugmalar, ko’k tugmalar va ikki rang aralash tugmalar solingan. Qutilardagi yozuvlar: «Qizil», «Ko’k», «Aralash». Barcha yozuvlar noto’g’ri. «Aralash» yozilgan qutidan qizil tugma olindi. Faqat ko’k tugmalar qaysi yozuvli qutida?
  3. Qulf kodi 1, 2 va 3 raqamlaridan tuzilgan, har biri bir martadan qatnashadi. Birinchi raqam 1 emas, oxirgisi 3 emas. 2 raqami bevosita 1 dan oldin turadi. Kod qanday?
  4. Tashqi ko’rinishi bir xil 8 tangadan bittasi boshqalaridan yengil, qolganlarining vazni teng. Toshlarsiz ikki pallali tarozida yengil tangani har qanday holatda topish uchun eng kam nechta tortish yetadi?
  5. Uch usta uchta gilamni 6 kunda to’qiydi. Har bir usta alohida gilamda ishlaydi va barchasining tezligi bir xil. Oltita usta oltita shunday gilamni necha kunda to’qiydi?
  6. Mahalladagi 16 bolaning har biri shaxmat yoki shashkadan kamida bittasini o’ynaydi. Shaxmat o’ynaydiganlar 12 ta, shashka o’ynaydiganlar 9 ta. Ikkalasini ham o’ynaydiganlar nechta?
  7. Uchta qutining og’irligi juftlab o’lchandi: A va B birga 10 kilogramm, A va C birga 12 kilogramm, B va C birga 14 kilogramm. A quti necha kilogramm?
  8. Katakli qog’ozda boshlang’ich nuqtadan ikki katak o’ngda va ikki katak yuqorida belgi qo’yilgan. Faqat o’ngga yoki yuqoriga bir katakdan yurib, belgiga nechta turli yo’l bilan yetish mumkin?

Javoblar va yechimlar

Javob mos kelmasa, darrov xato deb hisoblamang: avval shartni qayta o’qib, qaysi amalni nima sababdan tanlaganingizni tekshiring.

  1. 6 ta qalam. Berilgan qalamlarni ayirib, olinganini qo’shamiz: 7 − 2 + 1 = 6.
  2. 15. Har safar 3 qo’shilgan, demak, 12 dan keyin 15 keladi.
  3. 7 ta daftar. Tarqatilgan 5 ta va qolgan 2 ta daftarni qo’shamiz.
  4. Malika. Shartga ko’ra tartib Aziz, Malika, Jasur bo’ladi.
  5. 8 ta olma. To’rtta savatning har biridagi ikkitadan olmani qo’shish 4 × 2 = 8 natijasini beradi.
  6. 7 ta deraza. Jami derazalar sonidan ochiqlarini ayiramiz: 10 − 3 = 7.
  7. 12 ta paypoq. Juftlarni emas, alohida paypoqlarni sanayapmiz, shuning uchun 6 ni 2 ga ko’paytiramiz.
  8. 3 bola. To’qqizta konfetni uchtadan guruhlasak, uchta guruh hosil bo’ladi.
  9. 32 ta nuqta. Har yangi qatorda son ikki baravar ortadi: 16 × 2 = 32.
  10. 2 000 so’m. Daftarlar jami 12 000 so’m turadi; 14 000 so’mdan shu summani ayirsak, qalam narxi qoladi.
  11. 11 bola. Hech kim ikkala o’yinni tanlamagan, shuning uchun 18 dan 7 ni ayiramiz.
  12. Meva rastasi. Chapdan o’ngga non, meva, sabzavot tartibi hosil bo’ladi.
  13. 8 ta yong’oq. Ortiqcha 2 tani vaqtincha ajratsak, qolgan 12 ta yong’oq teng ikkiga bo’linadi; Malikaning ulushiga 2 tani qaytarsak, 8 chiqadi.
  14. 10 ta cho’p. Birinchi kvadratga 4 ta cho’p ketadi, keyingi ikkitasining har biriga umumiy tomon tufayli 3 tadan qo’shiladi.
  15. 15 yo’lovchi. Avval tushganlarni ayiramiz, keyin chiqqanlarni qo’shamiz: 12 − 5 + 8 = 15.
  16. 24 bet. Kunlar bo’yicha o’qilgan betlar 3, 5, 7 va 9 bo’ladi; ularning yig’indisi 24.
  17. 63. Birlar raqamini bir ulush desak, o’nlar raqami ikki ulush: jami uch ulush 9 ga teng, demak, raqamlar 6 va 3.
  18. 2 ta quyon. Hammasi tovuq bo’lganida 10 oyoq chiqardi; ortiqcha 4 oyoq har biri yana ikkitadan oyoq qo’shadigan ikki quyonga tegishli.
  19. «Qizil» yozilgan qutida. «Aralash» yozuvli quti aslida faqat qizil tugmali, chunki uning yozuvi noto’g’ri va undan qizil tugma chiqdi. Qolganlardan «Ko’k» yozuvlisi ko’k bo’lolmaydi, demak, u aralash, «Qizil» yozuvlisi esa ko’k.
  20. 321. «21» yonma-yon turgani uchun faqat 213 va 321 qoladi; oxirgi raqam 3 emasligi 213 ni chiqarib tashlaydi.
  21. 2 marta. Avval uchtadan tangani solishtiring: teng bo’lsa, qolgan ikkitasini torting; teng bo’lmasa, yengil tomondagi uch tangadan ikkitasini solishtiring. Bitta tortishning uch xil natijasi sakkiz nomzoddan bittasini har doim ajratishga yetmaydi.
  22. 6 kun. Har bir usta bitta gilamni 6 kunda tugatadi; ustalar ham, gilamlar ham teng miqdorda ko’paygan.
  23. 5 bola. 12 + 9 = 21 sanog’ida ikkala o’yinni o’ynaydiganlar ikki marta sanalgan, shuning uchun 21 − 16 = 5.
  24. 4 kilogramm. Birinchi ikki o’lchovni qo’shib, uchinchisini ayirsak, A qutining ikki baravar og’irligi qoladi: 10 + 12 − 14 = 8; yarmi 4.
  25. 6 xil yo’l. To’rt qadamning ikkitasida yuqoriga yurish kerak; bu qadamlarning o’rinlari quyidagicha bo’lishi mumkin: birinchi va ikkinchi, birinchi va uchinchi, birinchi va to’rtinchi, ikkinchi va uchinchi, ikkinchi va to’rtinchi, uchinchi va to’rtinchi.

Mantiqiy fikrlashni qanday rivojlantirish mumkin

  • Shartni qismlarga ajrating. Nima berilganini va nimani topish kerakligini alohida ayting. «Faqat», «har biri», «kamida» so’zlarini o’tkazib yubormang.
  • Ko’rinadigan model tuzing. Quti masalasini qog’oz bo’laklari, navbat masalasini esa ismlar yozilgan kartochkalar bilan tekshiring.
  • Boladan sababini so’rang. «Nega shunday o’yladingiz?» savoli javobni shunchaki aytib berishdan ko’ra uning fikrlash yo’lini yaxshiroq ochadi.
  • Xatoni birga izlang. Hisob noto’g’rimi yoki shart boshqacha tushunilganmi — shu farqni aniqlang, bolani boshqa ishtirokchilar bilan solishtirmang.
  • Shartni o’zgartirib ko’ring. Masala yechilgach, bitta sonni almashtiring va avvalgi usul yana ishlashini tekshiring.

Keyingi mashg’ulot uchun javobi topilmagan bitta savolni tanlang va uni chizma bilan qayta yeching.

Ko’p beriladigan savollar

Bu IQ test savollari qaysi yoshga mos?

To’plam butun oila uchun tuzilgan, savollar esa osondan qiyinga qarab joylashtirilgan. Bola hali ko’paytirishni o’rganmagan bo’lsa, dastlabki masalalarni buyumlarni sanab yechishi mumkin.

Natijadan IQ ko’rsatkichini aniqlasa bo’ladimi?

Yo’q, bu mashqlar bo’yicha IQ ko’rsatkichi chiqarilmaydi. To’g’ri javoblar sonidan ko’ra, qaysi shart chalkashtirgani va yechimni tushuntira olishingizga e’tibor bering.

Savollarni vaqt belgilab yechish kerakmi?

Vaqt belgilash shart emas. Birinchi urinishda shoshilmasdan yeching; oilaviy o’yinda vaqt chegarasini tanlasangiz, uni oldindan kelishib oling va javobni izohlashga ham imkon bering.