Ватан ҳақида топишмоқлар 5–10 ёшли болалар ва оила даврасида топишмоқ айтишни ёқтирадиганлар учун мос. Навбат билан топишмоқ ўқинг, жавобни топишга вақт беринг, кейин уни бирга очинг.
Ватан ҳақида топишмоқлар
Аввал осонларидан бошланг, кейин бироз ўйлантирадиганларига ўтинг. Болага шошилмасдан ўйлаш ва жавобини изоҳлаш учун имкон беринг.
Кичкинтойлар учун осон топишмоқлар
- Ёмғир ёғса, паноҳ берар,
Оила унда бирга яшар.
Жавобни кўриш
Уй
- Устунда ҳилпирайди,
Ранглари узоқдан кўринади.
Жавобни кўриш
Байроқ
- Қоғозда юртлар, шаҳарлар,
Чизиқ билан кўрсатилган йўллар.
Жавобни кўриш
Харита
- Болалар бориб сабоқ олар,
Китоб ўқиб, ёзув ёзар.
Жавобни кўриш
Мактаб
- Илк сўзларимиз у билан айтилар,
Фикримиз бошқаларга етказилар.
Жавобни кўриш
Она тили
- Бир-бирига яқин турар уйлар,
Қўшнилар таниш бўлар.
Жавобни кўриш
Маҳалла
Бироз ўйлантирадиган топишмоқлар
Бу топишмоқларда жойлар, табиат ва кундалик ҳаётга оид белгилар бор. Бир нечта жавоб хаёлга келса, боладан қайси ишора уни танлашга ёрдам берганини сўранг.
- Юртнинг бош шаҳри,
Кўп йўллар туташган жойи.
Жавобни кўриш
Пойтахт
- Икки қирғоқ орасида,
Одамлар ўтар устимдан.
Жавобни кўриш
Кўприк
- Юпқа сув йўли бўлиб,
Экинларга томон оқаман.
Жавобни кўриш
Ариқ
- Узоққа оқиб бораман,
Йўлимда қирғоқлар бўлади.
Жавобни кўриш
Дарё
- Баланд тураман, чўққим бор,
Баъзан бошим оппоқ бўлар.
Жавобни кўриш
Тоғ
- Мевали дарахт, соя топасиз,
Дам олсангиз, қушлар тинглайсиз.
Жавобни кўриш
Боғ
- Кенг майдонда экин ўсар,
Меҳнат билан ҳосил етилар.
Жавобни кўриш
Дала
- Донимдан ун олинади,
Унимдан нон ёпилади.
Жавобни кўриш
Буғдой
- Оппоқ толаларим далада ўсар,
Йиғиб олинса, матога айланар.
Жавобни кўриш
Пахта
- Дастурхонда кўп кўринасан,
Ун ва хамирдан тайёрланасан.
Жавобни кўриш
Нон
- Бошга кийилади, нақши бор,
Дўконда ҳам, уйда ҳам учрар.
Жавобни кўриш
Дўппи
- Ранг-баранг толаларим бор,
Мендан кўйлак тикилар.
Жавобни кўриш
Атлас мато
Оила даврасида топиладиган топишмоқлар
Қуйидагиларни бирга муҳокама қилиш қизиқ. Катталар ҳам жавобни дарров айтмай, болаларга ишораларни солиштиришга ёрдам берсин.
- Йиғилганда тик турамиз,
Юрт ҳақида куй тинглаймиз.
Жавобни кўриш
Мадҳия
- Муҳрда ва ҳужжатда кўринар,
Юрт рамзини билдирар.
Жавобни кўриш
Герб
- Уйлар, кўчалар кўп бўлар,
Одамлар гавжум юриб-турар.
Жавобни кўриш
Шаҳар
- Атрофида далалар, ҳовлилар,
Бир-биридан узоқроқ уйлар.
Жавобни кўриш
Қишлоқ
- Оёқ ва уловлар ундан борар,
Манзилларни бир-бирига улаб турар.
Жавобни кўриш
Йўл
- Расталар тизилиб туради,
Одамлар мол танлаб олади.
Жавобни кўриш
Бозор
- Уй ичида очиқ жой,
Болалар ўйнар унда бемалол.
Жавобни кўриш
Ҳовли
- Таомлар устига ёзилар,
Оила атрофида жам бўлар.
Жавобни кўриш
Дастурхон
- Пиёлада иссиқ тураман,
Дам олиш пайти ичиламан.
Жавобни кўриш
Чой
- Лойдан ясалган, ичида олов ёнар,
Унда хамир қизиб, нон бўлиб пишар.
Жавобни кўриш
Тандир
- Шохимда майда мева пишар,
Баргим билан ипак қурти озиқланар.
Жавобни кўриш
Тут
- Думалоқ чолғу, қўлда чалинади,
Урсангиз, жарангдор овоз таралади.
Жавобни кўриш
Доира
Топишмоқлар билан қандай ўйнаш мумкин
- Уйда: Навбат билан топишмоқ айтинг. Тўғри жавобдан кейин уни қайси ишорадан топганингизни ҳам тушунтиринг.
- Йўлда: Бир киши топишмоқ ўқисин, бошқалар навбат билан жавоб айтсин. Жавобни тополмасангиз, яна бир ишора қўшинг.
- Боғча ёки мактабда: Болаларни кичик гуруҳларга ажратинг. Ҳар бир гуруҳ топишмоқни тинглаб, жавобини маслаҳатлашиб топади.
- Оила даврасида: Топишмоқларни осонидан бошланг. Кичик болага қўшимча ишора беринг, лекин жавобни дарров айтиб қўйманг.
Бир ўйин давомида кўп топишмоқ айтишга шошилманг: болага фикрлаш ва жавобини айтиш учун вақт қолдиринг.
Кўп бериладиган саволлар
Топишмоқларни болаларга қандай навбат билан ўқиган маъқул?
Аввал содда топишмоқларни танлаб, кейин мураккаброқларига ўтинг. Ҳар бир жавобдан сўнг боладан уни қайси ишорадан топганини сўранг.
Жавоб топилмаса, нима қилиш мумкин?
Жавобни дарров айтмай, яна битта аниқ ишора беринг. Масалан, буюм қаерда учрашини ёки нима ишга ярашини эслатиш мумкин.
Бу топишмоқларни йўлда ўйнаса бўладими?
Ҳа, уларни машинада ёки сайр пайтида навбат билан айтиб ўйнаш мумкин. Йўлда кетаётганда ҳамма бемалол тинглай оладиган пайтни танланг.