Бу боғча учун янги йил ссенарийси мактабгача ёшдаги болаларга мос, тахминан 45 дақиқа давом этади. Уни ўтказиш учун бир бошловчи ва Қорбобо ролидаги катта киши керак; имкон бўлса, яна бир киши Қорқиз бўлиб қатнашади, болаларнинг барчаси эса байрамга қўшилади.
Тайёргарлик: нима керак
- Байрамона безатилган хона, болалар бемалол юриши ва давра бўлиб туриши учун очиқ жой.
- Қорбобо ва Қорқиз учун қулай, енгил либослар; бошловчи учун байрамона кийим. Либослар болаларнинг кўришига ёки ҳаракатига халақит бермасин.
- Рангли қоғоз қор парчалари, енгил мато ёки юмшоқ коптоклар, сават ва белгиланган нуқталар. Майда, ўткир ёки синувчан буюмларни ишлатманг.
- Болалар рақсга тушиши ва давра бўлиб ҳаракатланиши учун қувноқ, баланд бўлмаган мусиқа. Муайян қўшиқни танлаш шарт эмас.
- Ҳар бир болага етадиган кичик қоғоз юлдузчалар ёки байрам якунида бериладиган эсдаликлар. Уларни олдиндан тайёрлаб қўйинг.
Болалар залга киришидан олдин йўлаклар очиқ эканини, ўйин буюмлари эса хавфсиз жойда турганини текширинг. Қорбобо ёки Қорқиз кутилмаганда чиқиб келиши шарт эмас: айрим болалар баланд овоздан ёки нотаниш либосдан чўчиши мумкин. Қаҳрамонлар секин кириб, аввал болалар билан саломлашгани маъқул.
Иштирокчилар
- Бошловчи: болаларни кутиб олади, навбатни бошқаради ва ҳар бир топшириқни содда қилиб тушунтиради.
- Қорбобо: болалар билан саломлашади, шеър ёки қўшиқларни тинглайди ва ўйинларга қўшилади.
- Қорқиз: болаларга кўмаклашади, ўйин буюмларини тарқатади ва ҳаммани даврага чорлайди. Қорқиз бўлмаса, бу вазифани ёрдамчи бажаради.
- Болалар: шеър айтади, ҳаракатли ўйинларда қатнашади, рақсга тушади ёки гуруҳдошларига далда беради. Ҳар бир боланинг қатнашиш усулини ўзи танлашига имкон беринг.
Ссенарий
1. Очилиш — 5 дақиқа
Бошловчи: Ассалому алайкум, болажонлар! Бугун боғчамизда янги йил байрамини бирга нишонлаймиз. Ким давра бўлиб туришга тайёр?
Бошловчи: Ҳозир бир-биримизга табассум қиламиз. Кейин мусиқа янграганда, жойимиздан шошилмай давра бўйлаб юрамиз.
Болалар давра қуради, қисқа мусиқа остида енгил ҳаракатлар қилади. Бошловчи ҳеч кимни четда қолдирмай, ўртада туришни истамаган болаларга даврада қулай жой топишга ёрдам беради.
2. Байрам табриги — 7 дақиқа
Бошловчи: Янги йил барчамизга қувонч олиб келсин. Ҳозир хоҳлаган болалар биттадан қисқа шеър айтиши ёки байрам тилагини билдириши мумкин.
Қорқиз: Ҳар бир тилакни диққат билан тинглаймиз. Шеър айтмасангиз ҳам, табассум билан салом беришингиз мумкин.
Қорбобо: Раҳмат, болалар! Қандай чиройли тилаклар. Мен ҳам сизларга қувноқ байрам ва дўстларингиз билан мароқли ўйинлар тилайман.
Болалар бирин-кетин ёки кичик гуруҳларда чиқади. Навбат узоқ чўзилмасин: шеър айтишни истаганлар сони кўп бўлса, бир неча болани бирга таклиф қилинг.
3. Қор парчалари ўйинлари — 12 дақиқа
Қорқиз: Залимизга оппоқ қор парчалари тушибди. Уларни саватга йиғишга ёрдам берамиз, лекин югурмаймиз ва бир-биримизни итармаймиз.
Бошловчи: Энди қор парчаларини қўлимиз билан эмас, фақат кўзимиз билан топамиз! Қайси рангдаги қоғозни кўрсам, ўша рангга мос ҳаракат қиламиз.
Бу қисмда икки ёки учта қисқа ўйинни ўтказинг. Ҳар бир болага навбат беринг; бола топшириқни бажара олмаса, бошловчи ёки шериги бирга кўрсатиб беради. Ҳеч ким ўйиндан чиқарилмайди.
4. Қорбобонинг ташрифи — 7 дақиқа
Қорбобо: Салом, болалар! Байрамингиз муборак бўлсин. Мен сизларнинг кулгингиз ва қувноқ рақсингизни эшитиб келдим.
Бошловчи: Қорбобо, биз сизга шеърлар айтдик, энди болалар билан бирга ҳаракатли ўйин ўйнайсизми?
Қорбобо: Бажонидил! Ким секин қадам ташлайди, ким қўлларини қор парчаси каби силкитади? Ҳаммасини бирга синаб кўрамиз.
Қорбобо болаларни шоширмасдан ўйинга чорлайди. У ҳар бир гуруҳга навбат билан мурожаат қилади, лекин болаларни тезлик бўйича таққосламайди.
5. Рақс ва қувноқ топшириқлар — 9 дақиқа
Қорқиз: Энди мусиқа остида ўзимизга ёққанча рақсга тушамиз. Қўлларни силкитиш, чапак чалиш ёки жойида тебраниш ҳам рақсга қўшилади.
Бошловчи: Мусиқа тўхтаганда, ҳайкал бўлиб қотиб қолишимиз шарт эмас. Шунчаки жойимизда туриб, кейинги ҳаракатни кутамиз.
Болалар мусиқа билан эркин рақсга тушади. Сўнг битта қисқа топшириқ танланг: масалан, қор парчасини саватга олиб бориш ёки шериги билан бирга байрамона ҳаракат кўрсатиш.
6. Якун — 5 дақиқа
Бошловчи: Бугун ҳаммамиз бирга ўйнадик, рақсга тушдик ва бир-биримизни тингладик. Иштирокингиз учун раҳмат!
Қорбобо: Янги йилингиз қувончли ўтсин! Байрамни яхши кайфият билан якунлаймиз.
Қорқиз: Энди эсдаликларни навбат билан оламиз. Ҳеч ким шошилмасин, ҳаммага етади.
Болалар бир сафга ёки кичик гуруҳларга тартиб билан туради. Эсдаликларни тарқатаётганда ҳаммани бир хил кутиб олинг; хоҳласа, бола совғасини тарбиячиси билан бирга олиши мумкин.
Ўйинлар ва танловлар
Қуйидаги ўйинларнинг ҳаммасини ўтказиш шарт эмас. Улар юқоридаги ссенарий вақтига киритилган: болаларнинг кайфияти ва гуруҳ катталигига қараб тўрттасини танланг, ҳар бирида навбатни адолатли тақсимланг. Бу ерда ғолибни аниқлаш ёки кимнидир четлатиш керак эмас.
- Қор парчаларини саватга йиғиш: Хонага енгил қоғоз парчаларни сочиб қўйинг. Болалар уларни юриб бориб саватга солади; хоҳласа, бола шериги билан битта парчани бирга олиб боради.
- Рангни кўрсат: Бошловчи рангли қоғозни кўрсатади, болалар шу рангга мос буюмни ёки кийим қисмини топади. Топа олмаган болага ёнидагиси кўмаклашади.
- Қор парчасидек рақс: Мусиқа янграганда болалар жойида ёки давра бўйлаб майин ҳаракат қилади. Мусиқа тўхтаганда, бошловчи айтган оддий ҳолатни кўрсатади: масалан, қўлларни юқорига кўтариш.
- Юмшоқ коптокни узат: Болалар давра бўлиб туриб, енгил коптокни бир-бирига секин узатади. Мусиқа тугаганда копток кимда қолса, у салом беради, қўл силкитади ёки истаса бир оғиз тилак айтади.
- Жуфт бўлиб байрам ҳаракати: Болалар жуфтликда ёки кичик гуруҳда қўл силкитиш, чапак чалиш каби ҳаракатни танлайди. Ҳар бир гуруҳ ўз ҳаракатини кўрсатади, бошқалар эса бирга такрорлайди.
Кўп бериладиган саволлар
Ссенарийни 45 дақиқага қандай мослайман?
Юқоридаги қисмларнинг вақти жами 45 дақиқа бўлади. Болалар шеър айтишга кўпроқ вақт сарфласа, ўйинлардан биттасини қисқартиринг; якун ва болаларни тартибли кузатишга ажратилган вақтни олиб ташламанг.
Қорбобо келмаса, байрамни қандай ўтказиш мумкин?
Қорбобо ролини бошловчи ёки бошқа катта киши бажариши мумкин, Қорқизнинг вазифасини эса ёрдамчи олади. Қаҳрамонлар бўлмаса ҳам, болалар шеър, рақс ва ўйинларда қатнашиб, байрамни давом эттира олади.
Уятчан бола ҳам қатнашиши керакми?
Болани саҳнага чиқишга ёки шеър айтишга мажбурламанг. У даврада туриши, шеригига қўшилиши ёки аввал томоша қилиб, кейин ўйинга кириши мумкин.