Табиат ҳақида топишмоқлар болалар ва бутун оила учун: уларни уйда, сайрда ёки йўлда айтиш мумкин. Бир киши топишмоқни ўқисин, қолганлар жавобни топсин; керак бўлса, кичик ишора беринг.
Табиат ҳақида топишмоқлар
- Эрталаб уфқдан бош кўтарар,
Оламга ёруғлик сочар.
Жавобни кўриш
Қуёш
- Кечаси осмонда кўринар,
Баъзан думалоқ, баъзан ярим бўлар.
Жавобни кўриш
Ой
- Тун осмонида милтиллайди,
Узоқдан майда чироқдай кўринади.
Жавобни кўриш
Юлдуз
- Осмонда сузиб юради,
Оппоқ бўлиб, баъзан ёмғир олиб келади.
Жавобни кўриш
Булут
- Томчилари ерга тушар,
Йўл ва томларни нам қилар.
Жавобни кўриш
Ёмғир
- Қишда осмондан учиб тушар,
Ерга оппоқ кўрпа ёпар.
Жавобни кўриш
Қор
- Кўринмайди, аммо сезилар,
Шохларни тебратиб, юзни силаб ўтар.
Жавобни кўриш
Шамол
- Ёмғирдан кейин осмонда,
Рангли ёй бўлиб кўринар.
Жавобни кўриш
Камалак
- Булутлар орасида бирдан чақнайди,
Осмонда ёрқин из қолдиради.
Жавобни кўриш
Чақмоқ
- Ёмғирли кунда гумбурлайди,
Осмондан келган овоздек янграйди.
Жавобни кўриш
Момақалдироқ
- Илдизи ерга маҳкам кирар,
Шохларида қушлар қўниб турар.
Жавобни кўриш
Дарахт
- Баҳорда очилиб, рангга кирар,
Ёқимли ҳид таратиб турар.
Жавобни кўриш
Гул
- Шохда ўсар, яшил либос,
Куз келганда бўлар сарғиш тус.
Жавобни кўриш
Барг
- Манзили узоқ, йўли эгри,
Сувлари тинмай оқиб борар.
Жавобни кўриш
Дарё
- Ер бағридан баланд кўтарилар,
Чўққиси булутга яқинлашар.
Жавобни кўриш
Тоғ
- Қаттиқ бўлар, йўлда ётар,
Сувга тушса ҳам эриб кетмас.
Жавобни кўриш
Тош
- Майда доначадан тузилган,
Қирғоқда ёки саҳрода сочилган.
Жавобни кўриш
Қум
- Тонгда ўт устида ялтирар,
Қуёш чиққач, аста йўқолар.
Жавобни кўриш
Шудринг
- Оқ пардадек ерга тушар,
Узоқдаги нарсани хира қилар.
Жавобни кўриш
Туман
- Сув совуқда қотиб қолса,
У сирпанчиқ қаттиқ ҳолга кирар.
Жавобни кўриш
Муз
- Жуда кичик, ерга тушар,
Сув ва қуёш бўлса, ниҳол чиқар.
Жавобни кўриш
Уруғ
- Ранг-баранг қаноти бор,
Гулдан гулга учиб борар.
Жавобни кўриш
Капалак
- Гулга қўниб, ғувиллаб учар,
Уячасида ширин неъмат сақлар.
Жавобни кўриш
Асалари
Кичкинтойлар учун осон топишмоқлар
- Қирғоқлари бор, суви тинч турар,
Дарёдай оқиб кетмайди.
Жавобни кўриш
Кўл
- Ерга яқин бўлиб ўсаман,
Яшил гилам бўлиб ёйиламан.
Жавобни кўриш
Майса
- Ёмғирдан сўнг ерда кўкарар,
Бош кийимга ўхшаш қалпоғи бўлар.
Жавобни кўриш
Қўзиқорин
- Ер остидан сув чиқар,
Оқиб, кичик жилға бўлар.
Жавобни кўриш
Булоқ
- Ўсимликлар илдиз отадиган жой,
Юмшоқ бўлса, ковлаш осон.
Жавобни кўриш
Тупроқ
- Ўтлар орасида сакрайди,
Иссиқ кунда чириллаб сайрайди.
Жавобни кўриш
Чигиртка
- Йил бўйи яшил тураман,
Игнадек баргларим билан таниламан.
Жавобни кўриш
Қарағай
Топишмоқлар билан қандай ўйнаш мумкин
- Навбат билан айтинг. Ҳар бир киши биттадан топишмоқ танлайди. Бошқалар жавоб топгунча шоширмай кутинг.
- Уйда ишора беринг. Масалан, жавоб табиатдаги нарса эканини ёки қайси фаслда кўринишини айтинг. Жавобнинг ўзини ошкор қилманг.
- Йўлда ўйнанг. Сайр пайтида осмонга, дарахтларга ёки сувга қараб, уларга мос топишмоқни эсланг.
- Болалар билан алмашинг. Катталар топишмоқ айтсин, кейин болалар ўзлари ҳам янги топишмоқ тузиб кўрсин.
Кўп бериладиган саволлар
Топишмоқ жавобини дарров айтиш керакми?
Йўқ, аввал ўйлашга вақт беринг. Жавоб топилмаса, битта қисқа ишора билан ёрдам беришингиз мумкин.
Болалар топишмоқни ўзлари туза оладими?
Ҳа, атрофидаги нарсани кузатиб, унинг ранги, шакли ёки ҳаракатини тасвирласин. Фақат жавобнинг номини топишмоқ ичида айтмасин.
Бир топишмоқни қайта-қайта ўйнаса бўладими?
Бўлади, айниқса бола жавобни эслаб қолмоқчи бўлса. Кейинги сафар ишораларни беркитиб, топишмоқни янги тартибда айтиб кўринг.