SSD ва HDD фарқи маълумотни қандай сақлаши ва ундан фойдаланиш тезлигида: SSD электрон хотирада, HDD эса айланадиган магнит дискларда сақлайди. Компьютер тезроқ ишлаши учун одатда SSD, кўп файлни нисбатан арзонроқ сақлаш учун эса HDD қулайроқ. Танлашда сиғим, компьютерингизга мослик ва файлларингизни қандай ишлатишингизга ҳам қаранг.
SSD ва HDD фарқи нимада?
Иккаласи ҳам файл сақлайди. Суратлар, дарсликлар, ўйинлар ва компьютерни бошқарадиган операцион тизим шу қурилмаларда туради. Электр ўчирилганда ҳам улардаги маълумот сақланиб қолади. Кундалик суҳбатда иккаласини ҳам диск дейишади, лекин ички тузилиши бир хил эмас.
HDD ичида магнит қопламали дисклар айланади. Маълумотни ўқийдиган ва ёзадиган махсус қисм керакли жойга силжийди. Буни керакли саҳифани топиш учун китобни варақлашга қиёслаш мумкин: маълумот бор, лекин унга етиб бориш учун механик ҳаракат керак. Шу сабабли ишлаётган HDDдан айланиш ёки енгил чертишга ўхшаш товуш эшитилиши мумкин.
SSDда эса айланадиган диск йўқ. У маълумотни электрон хотира қисмларида сақлайди ва керакли файлга механик ҳаракатсиз мурожаат қилади. Шу тузилиш SSDнинг тезроқ жавоб беришига ёрдам беради. Бироқ ташқи кўринишга қараб хулоса қилманг: SSD ва HDDнинг корпуси ўхшаш бўлиши ҳам мумкин.
Компьютер нега SSD билан тезроқ ишлайди?
Компьютер ёқилганда кўплаб файлларни ўқийди. Дастур очилганда ҳам унинг ишлаши учун керакли маълумотлар дискдан олинади. SSD бундай вазифаларни одатда HDDдан тезроқ бажаради, шунинг учун тизимнинг очилиши ва дастурларнинг ишга тушиши чаққонроқ сезилади. Айниқса, бир вақтнинг ўзида турли файлларга мурожаат қилинганда фарқ билинади.
Масалан, ўқувчи дарсга тайёрланяпти, дейлик. У матн ёзиш дастурини очади, сақланган тақдимотни юклайди ва расмлар турган папкани кўради. Шу файллар SSDда бўлса, уларни кутиш вақти одатда қисқаради. Аммо интернетдаги саҳифа секин очилса, сабаб диск эмас, тармоқ тезлиги бўлиши ҳам мумкин.
SSD барча секинликни бартараф этмайди. Протсессор — буйруқларни бажарадиган қисм, тезкор хотира эса айни пайтда ишлатилаётган маълумотлар учун вақтинчалик жой. Уларнинг имконияти етишмаса, фақат дискни алмаштириш кутилган натижани бермайди. Ўйин тасвирининг равонлиги ҳам фақат SSD ёки HDDга боғлиқ эмас; SSD кўпроқ ўйиннинг очилиши ва маълумот юкланишида ёрдам беради.
Сиғим, нарх ва ишончлиликни қандай солиштириш керак?
Сиғим — қурилмага қанча маълумот жойлашини билдиради. Видеолар одатда оддий матнли ҳужжатлардан кўпроқ жой олади, шунинг учун танловни файлларингизга қараб қилинг. Бир хил сиғимдаги қурилмаларни солиштирганда HDD кўпинча арзонроқ тушади. Лекин нарх модел ва сотувчига қараб ўзгаради: фақат «SSD» ёки «HDD» ёзувига қараб харид қилманг.
Ҳаракатланувчи қисмлари бўлмагани учун SSD силкинишга HDDдан чидамлироқ бўлиши мумкин. Бу уни тушириб юбориш хавфсиз дегани эмас. Иккала қурилма ҳам бузилиши, файл эса тасодифан ўчирилиши мумкин. Муҳим суратлар ва мактаб ишларининг ягона нусхасини фақат битта дискда сақламанг.
Захира нусха — файлнинг бошқа жойда сақланган қўшимча нусхаси. Уни алоҳида қурилмага ёки интернет орқали файл сақлайдиган хизматга кўчириш мумкин. Битта дискдаги файлни ўша дискнинг бошқа папкасига нусхалаш қурилма бузилишидан ҳимоя қилмайди. Нусха кўчиргач, ундаги муҳим ҳужжат очилишини ҳам текшириб қўйинг.
Сизга қайси диск мос келади?
Танловни вазифадан бошланг. Компьютерни дарс, ёзиш, тақдимот ва кундалик дастурлар учун ишлатсангиз, тизим ўрнатилган SSD одатда қулайроқ бўлади. Катта видео тўплами ёки кам очиладиган файллар учун эса HDD фойдали бўлиши мумкин. Ҳамма файлга бир хил тезликда мурожаат қилиш шарт эмас.
- Дастурлар тез очилиши керак бўлса: операцион тизим ва тез-тез ишлатадиган дастурларни SSDда сақлашни кўриб чиқинг.
- Кўп файлга жой керак бўлса: HDDнинг сиғими ва нархини эҳтиёжингиз билан солиштиринг.
- Иккаласидан фойдаланмоқчи бўлсангиз: компьютер бунга мос бўлса, SSDга тизимни, HDDга эса катта файлларни жойлаштириш мумкин.
- Ноутбукни янгиламоқчи бўлсангиз: унга қайси қурилма мос келишини олдиндан текширтиринг.
Дисклар ташқи ўлчами ва уланиш усули билан ҳам фарқланади. Демак, тезлиги ёки нархи маъқул келган ҳар қандай SSD компьютерингизга тушавермайди. Қурилма йўриқномасини текширинг ёки мослигини биладиган устага мурожаат қилинг. Эски дискни алмаштиришдан олдин керакли файлларни бошқа жойга кўчиринг; янги диск ўрнатилгани билан аввалги дастур ва ҳужжатлар унда ўз-ўзидан пайдо бўлмайди.
Қизиқарли фактлар
- SSDда айланадиган қисмлар йўқ, шунинг учун унинг ўзи механик айланиш товушини чиқармайди.
- HDD ҳам, SSD ҳам электр таъминотисиз файлларни сақлаб туради; тезкор хотира эса бундай вазифани бажармайди.
- Бир хил файл SSDда ҳам, HDDда ҳам бир хил мазмунда сақланади. Тезроқ диск суратни тиниқроқ қилиб қўймайди.
- Ташқи корпусга жойлаштирилган сақлаш қурилмаси ҳам HDD ёки SSD бўлиши мумкин. «Ташқи диск» деган ном унинг ички тузилишини билдирмайди.
- SSD ўрнатилган компьютердан ҳам товуш чиқиши мумкин: масалан, совитиш паррагининг овози дискка боғлиқ эмас.
Хариддан олдин оддий кузатув ўтказинг: компьютерингиз қачон кўпроқ куттираётганини ёзиб боринг. Дастур очилгандами, интернетдаги видео юклангандами ёки катта папка кўчирилгандами? Бу ҳолатлар сабабни аниқ исботламайди, аммо устага муаммони тушунтиришга ва кераксиз хариддан сақланишга ёрдам беради.
Кўп бериладиган саволлар
Эски ноутбукка SSD қўйса бўладими?
Кўп ҳолларда бўлади, лекин SSDнинг ўлчами ва уланиш тури ноутбукка мос келиши керак. Сотиб олишдан олдин ноутбук моделининг йўриқномасини текширинг ёки устага кўрсатинг. Алмаштиришдан аввал файлларингизнинг захира нусхасини тайёрланг.
SSD қўйсам, интернет ҳам тезлашадими?
SSD интернет уланишининг тезлигини оширмайди. У браузернинг очилиши ва компьютердаги файлларга мурожаатни тезлаштириши мумкин, лекин тармоқдаги секинликни ўзи бартараф этмайди.
SSD ва HDDни бирга ишлатса бўладими?
Ҳа, компьютернинг тузилиши ва уланиш жойлари имкон берса, иккаласини бирга ишлатиш мумкин. Бунда тизим ва кундалик дастурларни SSDга, камроқ очиладиган катта файлларни HDDга жойлаштириш қулай. Муҳим файлларнинг алоҳида захира нусхаси барибир керак.
Сурат ва видеоларни сақлаш учун қайси бири яхши?
Кўп сурат ва видеони сақлашда HDD нарх ва сиғим жиҳатидан қулай бўлиши мумкин, уларни тез-тез очиш ва кўчиришда эса SSD тезлиги фойда беради. Танлов файллар ҳажми ва улардан қандай фойдаланишингизга боғлиқ. Оилавий суратларнинг ягона нусхасини ҳеч қайси дискка ишониб топширманг.