Иррегулар вербс — инглиз тилида ўтган замон шакллари одатдаги -эд қўшимчаси билан ясалмайдиган феъллар. Қуйидаги 20 саволли тест 10–16 ёшли мактаб ўқувчилари ва билимини такрорламоқчи бўлган катталар учун мўлжалланган. Ҳар саволда битта жавобни танланг, белгиларингизни ёзиб боринг ва охирги жадвал орқали текширинг.
Иррегулар вербс бўйича тест саволлари
Жадвалдаги V1 феълнинг бошланғич шаклини, V2 оддий ўтган замон шаклини, V3 эса ўтган замон сифатдошини билдиради. Масалан, V3 шакли ҳаве, ҳас ёки ҳад билан келиши мумкин; вариантни танлашда фақат феълга эмас, бутун гапга қаранг.
| № | Савол ва жавоб вариантлари | Текшириладиган билим |
|---|---|---|
| 1 | Го феълининг V2 шаклини белгиланг. А) wент Б) гоне C) гоэс Д) гоинг |
Оддий ўтган замон |
| 2 | Эат феълининг V3 шакли қандай? А) ате Б) эатинг C) эатен Д) эатс |
Учинчи шакл |
| 3 | Сеэ феълининг V2 шаклини топинг. А) сеэн Б) саw C) сеэс Д) сеэинг |
Иккинчи шакл |
| 4 | Буй феълининг V2 шакли қайси қаторда берилган? А) броугҳт Б) буилт C) цаугҳт Д) боугҳт |
Ўхшаш шаклларни фарқлаш |
| 5 | Wрите феълининг V3 шаклини танланг. А) wроте Б) wриттен C) wритинг Д) wритес |
Учинчи шакл |
| 6 | Қайси феълнинг V1, V2 ва V3 шакллари бир хил ёзилади? А) пут Б) таке C) спеак Д) бреак |
Ўзгармайдиган шакллар |
| 7 | Таке феълининг уч шакли тўғри берилган қаторни белгиланг. А) таке — такен — тоок Б) таке — такед — такен C) таке — тоок — такед Д) таке — тоок — такен |
Шакллар тартиби |
| 8 | Гиве феълининг V3 шаклини топинг. А) гаве Б) гивинг C) гивен Д) гивес |
Иккинчи ва учинчи шакл фарқи |
| 9 | Бўш жойни тўлдиринг: Малика ___ а неw баг естердай. А) ҳаве Б) ҳас C) ҳад Д) ҳавинг |
Ўтган замонда гап тузиш |
| 10 | Қайси қаторда нотўғри феъл эмас, мунтазам феъл берилган? А) финд Б) плай C) леаве Д) лосе |
Феъл турини ажратиш |
| 11 | Гапни тўлдиринг: Жасур ___ а леттер ласт нигҳт. А) сент Б) сенд C) сендс Д) сендинг |
Вақт ифодасига мос шакл |
| 12 | Бўш жойга мос шаклни қўйинг: Азиз ҳас ___ ҳис ҳомеwорк. А) дид Б) до C) доинг Д) доне |
Ҳас билан келадиган шакл |
| 13 | Инкор гапни тўлдиринг: Нодира дид нот ___ то счоол естердай. А) цаме Б) цоме C) цомес Д) цоминг |
Дид нот дан кейинги шакл |
| 14 | Сўроқ гап учун мос вариантни танланг: Дид ёу ___ тҳе кейс? А) фоунд Б) финдс C) финдинг Д) финд |
Дид билан сўроқ гап |
| 15 | Гапни тўлдиринг: Wе ҳаве ___ тҳис фильм бефоре. А) саw Б) сеэ C) сеэн Д) сеэинг |
Ҳаве билан келадиган шакл |
| 16 | Қайси гап грамматик жиҳатдан тўғри? А) Тҳей дранк теа естердай. Б) Тҳей друнк теа естердай. C) Тҳей дринкед теа естердай. Д) Тҳей дринкинг теа естердай. |
Тўлиқ гапни текшириш |
| 17 | Қуйидаги гапдаги хатони тузатиш учун қайси сўз керак: Ше ҳас броке тҳе цуп. А) бреак Б) бреакс C) бреакинг Д) брокен |
V3 шаклидаги хатони тузатиш |
| 18 | Гапни тўлдиринг: Бй тҳе тиме wе арривед, тҳе лессон ҳад алреадй ___. А) бегун Б) беган C) бегин Д) бегиннинг |
Ҳад билан келадиган шакл |
| 19 | Бўш жой учун мос шаклни топинг: Тҳис пицтуре wас ___ бй Малика. А) дреw Б) драwн C) драw Д) драwинг |
Ҳаракат бажарувчидан кўра натижага қаратилган гап |
| 20 | Бўш жойларга кетма-кет мос келадиган жуфтликни белгиланг: Естердай Азиз ___ ҳис боок ат ҳоме, бут тодай ҳе ҳас ___ ит то счоол. А) леаве / броугҳт Б) лефт / бринг C) лефт / броугҳт Д) леавинг / брингинг |
Бир гапда икки хил шаклни танлаш |
Чалғитиши мумкин бўлган тўртта ҳолат
Шакли ўзгармаса, замонни қандай ажратасиз?
Олтинчи саволда феълнинг ташқи кўринишига эътибор беринг. Айрим нотўғри феълларнинг уч шакли бир хил ёзилади, шунинг учун бундай феъл қатнашган гапнинг замонини фақат унинг ёзилишидан аниқлаб бўлмайди. Ёрдамчи феъл ва вақтни билдирадиган сўзлар ҳам керак бўлади.
Дафтарингизда бундай феълларни алоҳида гуруҳланг. Ёнига содда гап ёзсангиз, ўзгармаган шаклнинг турли вазиятларда қандай ишлашини кўрасиз.
Нега ҳар бир феълга -эд қўшиб бўлмайди?
Ўнинчи савол икки гуруҳни ажратишни текширади. Мунтазам феълларда V2 ва V3 одатда -эд билан ясалади, нотўғри феълларнинг шаклларини эса алоҳида ўрганасиз. Шаклни тахмин қилишдан олдин феъл қайси гуруҳга киришини эсланг.
Масалан, янги феълни ёзаётганда унинг маъноси билан чекланманг. V2 ва V3 устунларини ҳам тўлдиринг: шу усул кейинчалик гап тузишда керакли шаклни топишга ёрдам беради.
Дид бор гапда яна ўтган замон шакли керакми?
Ўн учинчи ва ўн тўртинчи саволлар шу фарқни текширади. Оддий ўтган замондаги инкор ва сўроқ гапларда дид ёки дид нот дан кейин асосий феълнинг бошланғич шакли келади. Ўтган замон маъносини бу ерда дид билдиради.
Машқ учун битта дарак гапни инкор ва сўроқ гапга айлантиринг. Асосий феъл қандай ўзгарганини ёнма-ён кўриш қоидани тушунишни енгиллаштиради.
Бир гапдаги феъллар нега турли шаклда келади?
Йигирманчи саволда ҳар бир бўш жойни алоҳида текширинг. Биринчи қисмдаги вақт ифодаси ўтган воқеани билдиради, иккинчи қисмда эса ҳас ёрдамчи феъли керакли шаклни танлашга йўл кўрсатади. Битта гапдаги барча феълларга бир хил қоида қўлламанг.
Аввал вақт ифодасини, кейин ёрдамчи феълни белгиланг. Шундан сўнг вариантларни солиштирсангиз, фақат таниш кўрингани учун нотўғри жуфтликни танлаш эҳтимоли камаяди.
Натижангизни баҳоланг
Ҳар бир тўғри жавобга бир балл беринг. Йигирманчи саволда иккала бўш жойга ҳам мос келадиган жуфтлик танланган бўлса, жавоб тўғри саналади.
- 0–7 та тўғри жавоб: бошланғич машқларни такрорланг. V1, V2 ва V3 учун алоҳида устун очиб, тестдаги феълларни жадвалга ёзинг.
- 8–14 та тўғри жавоб: асосий шаклларнинг бир қисмини биласиз. Хатоларингизни икки гуруҳга ажратинг: шаклни эслай олмаслик ва гапга мос шаклни танлай олмаслик.
- 15–20 та тўғри жавоб: шаклларни яхши фарқлаяпсиз. Энди уларни тайёр вариантларсиз, ўзингиз тузган дарак, инкор ва сўроқ гапларда қўллаб кўринг.
Кўп бериладиган саволлар
V2 ва V3 ни адаштирмаслик учун нима қилиш керак?
Уларни алоҳида сўз сифатида эмас, турли гаплар ичида машқ қилинг. V2 билан оддий ўтган замон гапини, V3 билан эса ҳаве ёки ҳас қатнашган гапни ёнма-ён ёзинг.
Тестни феъллар жадвалига қараб ишлаш мумкинми?
Машқ пайтида жадвалдан фойдаланишингиз мумкин, аммо ўзингизни текширишда уни ёпиб қўйинг. Кейин хато жавобларни жадвал билан солиштириб, айнан қайси шаклда қийналганингизни белгиланг.
Нотўғри феълларни фақат ёдлаш етарлими?
Йўқ, шаклларни эслаб қолиш билан бирга уларни гапда қўллаш ҳам керак. Масалан, мактабга бориш ёки уй вазифасини бажариш ҳақида қисқа гаплар тузинг ва феъл шаклини нима учун танлаганингизни тушунтиринг.
Тўғри жавоблар
Белгилаган вариантларингизни қуйидаги жадвал билан солиштиринг. Хато топсангиз, изоҳни ўқиб, саволни вариантларга қарамасдан яна ечинг.
| № | Жавоб | Қисқа изоҳ |
|---|---|---|
| 1 | А) wент | Го феълининг оддий ўтган замон шакли wент бўлади. |
| 2 | C) эатен | Эат феълининг шакллари эат — ате — эатен тартибида келади. |
| 3 | Б) саw | Сеэ феълининг V2 шакли саw, V3 шакли эса сеэн бўлади. |
| 4 | Д) боугҳт | Буй феълининг V2 ва V3 шакллари боугҳт тарзида ёзилади. |
| 5 | Б) wриттен | Wрите — wроте — wриттен қаторида учинчи шакл wриттен бўлади. |
| 6 | А) пут | Пут феълининг учала шакли ҳам пут тарзида ёзилади. |
| 7 | Д) таке — тоок — такен | Бу қаторда бошланғич, иккинчи ва учинчи шакллар тўғри тартибда берилган. |
| 8 | C) гивен | Гиве феълининг иккинчи шакли гаве, учинчи шакли гивен бўлади. |
| 9 | C) ҳад | Естердай ўтган вақтни билдиргани учун ҳаве феълининг V2 шакли ҳад керак. |
| 10 | Б) плай | Плай мунтазам феъл бўлиб, унинг V2 ва V3 шакллари плаед тарзида ясалади. |
| 11 | А) сент | Ласт нигҳт ўтган вақтни билдиради ва сенд феълининг V2 шакли сент қўлланади. |
| 12 | Д) доне | Бу гапда ҳас дан кейин до феълининг V3 шакли доне келади. |
| 13 | Б) цоме | Дид нот дан кейин асосий феълнинг бошланғич шакли цоме ишлатилади. |
| 14 | Д) финд | Дид билан тузилган сўроқ гапда асосий феъл бошланғич шаклда келади. |
| 15 | C) сеэн | Бу гапда ҳаве билан сеэ феълининг учинчи шакли сеэн қўлланади. |
| 16 | А) Тҳей дранк теа естердай. | Оддий ўтган замондаги дарак гап учун дринк феълининг V2 шакли дранк керак. |
| 17 | Д) брокен | Ҳас дан кейин бреак феълининг V3 шакли брокен келиши керак. |
| 18 | А) бегун | Бу гапда ҳад дан кейин бегин феълининг учинчи шакли бегун ишлатилади. |
| 19 | Б) драwн | Расм ким томонидан чизилганини билдирадиган бу гапда wас билан V3 шакли драwн келади. |
| 20 | C) лефт / броугҳт | Биринчи қисмда естердай сабабли лефт, иккинчи қисмда ҳас билан броугҳт ишлатилади. |