Qisqa topishmoqlarni bolalar ham, kattalar ham birga yechishi mumkin. Navbat bilan topishmoq ayting, javobni darrov ochmay, avval hammaga o’ylash uchun vaqt bering.
Qisqa topishmoqlar
| № | Topishmoq | Javob |
|---|---|---|
| 1 | Osmonda tunlari ko’rinar, kunduz ko’zdan yo’qolar. |
Javobni ko’rishOy |
| 2 | Oq-kulrang ko’chmanchi, osmon bo’ylab suzar, ba’zan tomchi to’kar. |
Javobni ko’rishBulut |
| 3 | Yomg’ir yog’sa ochaman, boshingizni ho’l qilmayman. |
Javobni ko’rishSoyabon |
| 4 | To’rt oyog’i bor, joyidan jilmaydi; ustiga daftar qo’yiladi. |
Javobni ko’rishStol |
| 5 | Varaqlari ko’p, ichida hikoya, jim turib bilim beradi. |
Javobni ko’rishKitob |
| 6 | Osmondan oppoq tushadi, qo’lda tursa suv bo’ladi. |
Javobni ko’rishQor |
| 7 | Shisha tanam, ichimda sharbat, labga yaqin tutib ichishar. |
Javobni ko’rishStakan |
| 8 | Devorda osilib turaman, vaqtni ko’rsatib beraman. |
Javobni ko’rishSoat |
| 9 | Safarda yo’nalish topishga yordam beraman, ichimdagi igna shimolni ko’rsatar. |
Javobni ko’rishKompas |
| 10 | Sariq donlar qator tizilgan, yashil qobiq ichida pishgan. |
Javobni ko’rishMakkajo’xori |
| 11 | Tishim ko’p, tishlamayman, sochlarni tartibga keltiraman. |
Javobni ko’rishTaroq |
| 12 | Oyoqqa juft bo’lib kiyilaman, ko’chada tagni asrayman. |
Javobni ko’rishEtik |
| 13 | Rangli tayoqchalar ichimga joylanar, sumkada tartib bilan yotar. |
Javobni ko’rishQalamdon |
| 14 | Ertalab ufqdan ko’tarilib, atrofga yorug’lik sochar. |
Javobni ko’rishQuyosh |
| 15 | Qorong’i osmon bag’rida mayda nuqtaday miltillayman. |
Javobni ko’rishYulduz |
| 16 | Siyohim qog’ozga harf tushirar, qo’lda yengil yuraman. |
Javobni ko’rishRuchka |
| 17 | Sovuqni saqlayman, ichimda oziq-ovqat turadi, eshigim ochilib-yopiladi. |
Javobni ko’rishMuzlatgich |
| 18 | Suv ichida yashayman, suzgichim bilan suzaman. |
Javobni ko’rishBaliq |
| 19 | Qizil meva, ustimda mayda donachalar, shirin ta’mim bor. |
Javobni ko’rishQulupnay |
| 20 | Dumaloqman, tepib o’ynashar, maydonda bir-biriga oshirishar. |
Javobni ko’rishTo’p |
| 21 | Qorong’i xonaga yorug’lik beraman, tugmam bosilsa yonaman. |
Javobni ko’rishChiroq |
| 22 | Tomchilab osmondan tushaman, yerda ko’lmak yasayman. |
Javobni ko’rishYomg’ir |
| 23 | Tishlarim bor, ammo tishlamayman, qulfni ochib beraman. |
Javobni ko’rishKalit |
| 24 | Ko’z oldiga taqilaman, mayda yozuvni ravshan ko’rsataman. |
Javobni ko’rishKo’zoynak |
| 25 | Ko’rinmayman, lekin quloqqa yetaman, gap va qo’shiqda eshitilaman. |
Javobni ko’rishOvoz |
| 26 | Oq va yumshoqman, dalada o’saman, matoga aylanaman. |
Javobni ko’rishPaxta |
| 27 | Yer ostida o’saman, to’q sariq tanamni oshga solishadi. |
Javobni ko’rishSabzi |
| 28 | Egriroq, sariq po’stli, ichim shirin meva. |
Javobni ko’rishBanan |
| 29 | Ikki g’ildiragim, rulim bor, pedalimni aylantirib yuraman. |
Javobni ko’rishVelosiped |
| 30 | Jaranglasam, dars boshlanadi, maktabda meni eshitishadi. |
Javobni ko’rishQo’ng’iroq |
Topishmoqlardagi ishoralarni qanday topamiz?
Topishmoqni yechayotganda har bir ishorani alohida o’ylab ko’ring. Masalan, kompas haqidagi topishmoqda safar va shimol tilga olinadi. Bu belgilar yo’nalishni ko’rsatadigan buyumni eslatadi.
Taroq haqidagi topishmoqda tishlar borligi aytiladi, lekin ular tishlamaydi. Bunday qarama-qarshi ishora bolaga buyumni tanish belgisi orqali topishga yordam beradi.
Ko’zoynak haqidagi topishmoq ham vazifani bildiradi: u ko’z oldiga taqiladi va yozuvni ravshan ko’rsatadi. Paxta haqidagi topishmoqda esa rang, yumshoqlik va qayerda o’sishi birga keladi.
Agar javob topilmasa, topishmoqni yana bir marta sekin o’qing. Bola birinchi ishorani aytsin, keyin qolgan belgilarni qo’shing.
Kichkintoylar uchun oson topishmoqlar
- Qizil yoki yashil bo’laman,
daraxt shoxida pishaman.
Javobni ko’rish
Olma
- Mo’ylovim bor, mayin yuraman,
miyov deb ovoz chiqaraman.
Javobni ko’rish
Mushuk
- Dasturxonga qo’yishadi,
nonushtada yeyishadi.
Javobni ko’rish
Non
- Ildizim yerda, shoxim osmonda,
qushlar qo’nadi bag’rimga.
Javobni ko’rish
Daraxt
- Rangim turli, hidim yoqimli,
bog’da ochilaman.
Javobni ko’rish
Gul
- Dasturxonda ovqat olaman,
qo’lda ushlab taom yeyman.
Javobni ko’rish
Qoshiq
Topishmoqlar bilan qanday o’ynash mumkin
- Oilaviy navbat: Har kim bittadan topishmoq aytsin. Javobni topgan kishi keyingisini tanlaydi.
- Yo’lda: Mashinada yoki sayrda bitta topishmoq ayting, keyin hamma navbat bilan taxmin qilsin.
- Rasm bilan: Javobni topgach, bola uni qog’ozga chizsin. Boshqalar rasm nimani anglatishini topsin.
- Isora qo’shish: Javob darrov topilmasa, yangi belgi ayting. Masalan, buyum qayerda turishini yoki nima ish qilishini tushuntiring.
Ko’p beriladigan savollar
Topishmoqni bolaga qanday o’qib berish kerak?
Avval topishmoqni aniq va shoshmasdan o’qing. Javobni aytishga oshiqmang, bolaga ishoralar ustida o’ylash uchun fursat bering.
Javobni topolmasa, nima qilamiz?
Topishmoqdagi belgilarni bittalab eslatib chiqing. Zarur bo’lsa, javobga olib boradigan yana bir sodda ishora qo’shing.
Bu topishmoqlarni guruh bo’lib aytish mumkinmi?
Ha, ularni uyda, yo’lda yoki bolalar guruhida navbat bilan aytish mumkin. Javobni topgan bolaga keyingi topishmoqni tanlashni taklif qiling.