Дўстлик ҳақида мақоллар садоқат, меҳр ва қийин пайтда ёнма-ён туриш ҳақида сўзлайди. Улардан иншо ёки дарсда, дўстлик ҳақида суҳбатлашганда фойдаланиш мумкин.
Дўстлик ҳақида мақоллар
- Айбсиз дўст излаган дўстсиз қолар. Ҳар кимда камчилик бор, шунинг учун дўстдан мукаммаллик кутмаслик керак.
- Дўст бўлсанг, дўстингнинг айбини тузат. Яхши дўст хатосини яширмай, уни мулойимлик билан тўғрилашга ёрдам беради.
- Дўст дўстни кулфатда синар. Қийин вазиятда ёнингизда қолган инсоннинг дўстлиги билинади.
- Дўст — дўстнинг ойнаси. Дўстлар бир-бирининг хулқи ва одатларини кўрсатиб туради.
- Дўст йиғлатар, душман кулдирар. Чин дўст ёқимсиз бўлса ҳам рост гапиради, хушомад эса ҳар доим фойда келтирмайди.
- Дўст оғир кунда билинар. Мушкул пайтда ёрдам берган одамнинг қадрини янада яхши англайсиз.
- Дўст узоқда бўлса ҳам, кўнгли яқин. Масофа меҳр ва самимий муносабатни йўқота олмайди.
- Дўст ҳисоби — дилда. Чин дўстликни совға ёки ҳисоб-китоб билан эмас, кўнгилдаги меҳр билан ўлчайсиз.
- Дўстинг — бойлигинг. Ишончли дўст ҳаётдаги катта таянчлардан биридир.
- Дўстлик — барча бойликдан афзал. Меҳр ва ишончни моддий нарсалардан устун қўйиш керак.
- Дўстни оғритсанг, душман шод бўлар. Дўстга озор бериш орангиздаги ишончни сусайтиради.
- Дўстсиз бошим — тузсиз ошим. Дўстсиз ҳаётнинг қувончи камроқ туюлади.
- Ёт — еб тўйгунча, дўст — ўла-ўлгунча. Меҳмоннинг йўли бир муддатга, чин дўстлик эса узоқ давом этади.
- Ёмон дўстдан қирда ётган тош яхши. Ёмон таъсир кўрсатадиган дўстдан кўра ёлғиз қолган маъқул.
- Халқ дўстлиги — юрт бойлиги. Одамлар аҳил яшаса, юрт ҳам мустаҳкам бўлади.
- Чин дўст туғишганинг билан тенг. Садоқатли дўст яқин қариндошдек меҳрибон бўлиши мумкин.
- Чин дўст юз хизматчидан яхши. Самимий дўстнинг кўмаги кўп ёрдамчидан ҳам қадрли бўлиши мумкин.
- Яхши дўст юз қариндошдан яхши. Бу мақол яхши дўстнинг садоқатини улуғлайди, қариндошларни камситмайди.
- Қадим дўстлик зангламас. Узоқ йиллик самимий муносабат вақт ўтиши билан ҳам қадрсизланмайди.
- Пул орттирма, дўст орттир. Мол-дунё йиғишдан кўра, ишончли дўстлар топиш афзал экани айтилади.
- Работ солма, дўст орттир. Дўст орттириш моддий иншоот қуришдан ҳам қадрлироқ деб кўрсатилади.
- Дўст — ошкор, душман — яширин. Дўст ниятини очиқ билдиради, ёмон ниятли киши эса уни яшириши мумкин.
- Ёмон дўст — қора булут сояси. Ёмон дўстнинг таъсири кайфият ва хулққа соя солади.
- Чойнинг сўнгини дўстингга бер. Дўстга эҳтиром кўрсатиб, бор нарсанинг яхшисини улашиш лозим.
- Дўст сирини душмандан пинҳон тут. Ишониб айтилган гапни бегоналарга тарқатмаслик керак.
Энг машҳур мақолларнинг маъноси
Дўст дўстни кулфатда синар.
Бу мақол дўстликнинг қадрини қийин вазият кўрсатишини англатади. Яхши кунларда ёнингизда бўлганлар кўп бўлиши мумкин, аммо мушкул пайтда далда берган инсоннинг кўмаги алоҳида сезилади.
Масалан, мактабдаги мисолни тушунмай қолган Азизга синфдоши вақт ажратиб тушунтирса, бу чин дўстликнинг оддий кўринишидир. Ёрдам катта бўлиши шарт эмас: тинглаш ва далда бериш ҳам кўнгилни кўтаради.
Дўст бўлсанг, дўстингнинг айбини тузат.
Мақол дўстингизнинг хатосига бефарқ бўлмасликни ўргатади. Буни уни уялтириш ёки айблаш учун эмас, хатосини тушуниб, тўғри йўл топишига кўмаклашиш учун қилиш керак.
Масалан, Малика дугонаси дарсдаги жавобни адаштирганини кўрса, танаффусда унга хотиржам тушунтириши мумкин. Бундай гапни бошқалар олдида эмас, мулойим айтиш дўстнинг кўнглини асрайди.
Дўст — дўстнинг ойнаси.
Ойна одамнинг аксини кўрсатгани каби, яқин дўст ҳам баъзан сиз сезмаган одат ёки хатони кўрсатади. Унинг самимий фикрини эшитиш ўз хулқингизга четдан қарашга ёрдам беради.
Масалан, Жасур гуруҳдаги ишда бошқаларнинг гапини бўлиб юборса, дўсти унга навбат кутишни эслатиши мумкин. Шунда Жасур ўзини тузатиб, жамоа билан яхшироқ ишлашни ўрганади.
Қадим дўстлик зангламас.
Йиллар давомида сақланган дўстлик вақт ўтиши ёки узоқлик сабаб йўқолиб кетмайди. Самимий муносабатни асраш учун бир-бирини эслаб туриш ва ҳол сўраш кифоя.
Масалан, бошқа маҳаллага кўчиб кетган дўстлар вақти-вақти билан учрашиб, янгиликларини бўлишиши мумкин. Улар ҳар куни кўришмаса ҳам, меҳрини сақлаб қолади.
Болалар учун қисқа мақоллар
- Дўстинг — бойлигинг.
- Дўст оғир кунда билинар.
- Дўст — дўстнинг ойнаси.
- Қадим дўстлик зангламас.
- Дўст ҳисоби — дилда.
- Чойнинг сўнгини дўстингга бер.
Кўп бериладиган саволлар
Иншода дўстлик ҳақида қайси мақолни ишлатиш мумкин?
Дўстнинг садоқати ҳақида ёзсангиз, “Дўст дўстни кулфатда синар” мақоли мос келади. Унинг маъносини ўз фикрингиз ва ҳаётий мисол билан изоҳланг.
“Дўст — дўстнинг ойнаси” деган мақолни болага қандай тушунтириш мумкин?
Дўст баъзан сиз сезмаган одатингизни кўрсатишини айтинг. Масалан, у сизга бошқаларни тинглашни эслатиши мумкин.
Дўстлик ҳақидаги мақолларни суҳбатда қачон айтиш мумкин?
Дўстлик, ишонч ёки ўзаро ёрдам ҳақида гап кетганда мақол фикрни қисқа ифодалайди. Уни суҳбатга мослаб, маъносини содда мисол билан тушунтиринг.