Archa haqida she’rlar bolalar bog’chasi yoki maktab ertaligida aytish, tabriknomaga yozish va uyda birga yodlash uchun mos. Avval bolaga yoqqan she’rni tanlang, so’ng uni ikki misradan o’qib, mazmunini sodda qilib tushuntiring.
Kichkintoylar uchun qisqa she’rlar
Rangli sharlar
Archa shoxin bezaymiz,
Rangli sharlar tizaymiz.
Yulduz turar tepasida,
Nur o’ynaydi xonada.
Qorli kun
Oppoq qorlar yog’adi,
Ko’cha oppoq bo’ladi.
Archa derazadan boqdi,
Shoxin qorlar bezadi.
Qorbobo keldi
Qorbobo yo’lga chiqdi,
Archa sari tez yurdi.
Qo’lida bor sovg’alar,
Kutib olar bolalar.
Yashil archa
Yashil archa, tik archa,
Shoxlaring keng, ko’rkamcha.
Yonib turar chiroqlar,
Quvonadi bolalar.
Sirli quti
Archa tagida quti,
Ustida rangli yulduz.
Ochsam, ichida qo’g’irchoq,
Yonida kichik yulduz.
Qo’shiq aytamiz
Archa atrof aylana,
Qo’shiq yangrar har yona.
Qo’l ushlashib turamiz,
Birga raqsga tushamiz.
Ertalik uchun she’rlar
Bayram chiroqlari
Archa turar zal ichra,
Yashil shoxi nur ichra.
Chiroqlari lip-lip etar,
Har bir bola kulib ketar.
Sharga qo’ndik rang-barang,
Yulduz turar baland, tang.
Qo’shiq aytib, chapak chalamiz,
Bayram bilan quvonamiz.
Qor parchalari
Mayin qorlar sekin tushar,
Oyna ortin oppoq qoplar.
Archa shoxi qor bilan,
Yaltiraydi nur bilan.
Bir parcha qor kaftga qo’ndi,
Bir zum turdi, so’ngra eridi.
Biz archa yonida turib,
Qish qo’shig’in aytdik kulib.
Qorboboning sovg’asi
Qorbobo eshik qoqdi,
Archa tomon ko’z tashladi.
Qizil xalta yelkasida,
Tabassum bor yuzlarida.
Bolalarga sovg’a berdi,
Har biriga kulgu berdi.
Biz rahmat deb qo’l silkidik,
Yangi qo’shiq kuyladik.
Yulduzli archa
Archa uchida yulduz,
Yaltiraydi kunduz-tun.
Unga qarab Malika,
Chizdi rasm daftarga.
Yashil shoxga shar osdi,
Pastrog’iga qo’ng’iroq.
Rasmiga nur ham qo’shdi,
Bo’ldi archa chiroyliroq.
Maktab bayrami
Maktab zalin bezadik,
Archa yonin tuzatdik.
Qog’ozlardan qor yasab,
Shoxlariga qo’ndirdik.
Jasur she’rin aytadi,
Nodira qo’shiq boshlaydi.
Do’stlar birga chapak chalib,
Bayramni kutib oladi.
Archa atrofida
Hovlimizda archa bor,
Yonida yumshoq qor bor.
Buvim derazadan boqib,
Bizga intizor bo’lib qolib.
Biz raqs tushib aylanamiz,
Qo’shiq aytib quvnaymiz.
Choy ustida kulgi ko’p,
Archa nuri tushar ko’p.
She’rni bolaga qanday yodlatish mumkin
- Qisqa she’rdan boshlang. Bola avval mazmuni tushunarli va o’zi yoqtirgan she’rni tanlasin. Qiziqishi bo’lsa, misralarni eslab qolish ham osonlashadi.
- Ikki misradan o’qing. Siz birinchi misrani ayting, bola ortidan takrorlasin. Keyin ikkinchi misrani qo’shib, ikkisini birga aytib ko’ring.
- So’zlarni tasvirlang. She’rda yulduz, shar yoki sovg’a tilga olinsa, uni rasmda ko’rsating yoki xayolda tasavvur qiling. Bu usul so’zlarning ma’nosini eslab qolishga yordam beradi.
- Harakat qo’shing. Masalan, bola she’r aytayotganda archa shoxini ko’rsatishi yoki qor yog’ishini qo’li bilan ifodalashi mumkin. Shunda yodlash mashqqa o’xshab qolmaydi.
- Tinch paytni tanlang. She’rni bir necha qisqa urinishda takrorlash ma’qul. Bola charchasa, biroz tanaffus qiling va keyin yana davom eting.
Ko’p beriladigan savollar
Qaysi she’rni kichik bolaga tanlagan ma’qul?
Qisqa misralari va tanish so’zlari bor she’rdan boshlang. Bola archa bezagi yoki qor haqidagi misralarni yoqtirsa, shu tasvirli she’rni birga o’qing.
She’rni ertalikda qanday aytish kerak?
Bola shoshilmay, so’zlarni aniq talaffuz qilsin. Uyda oldindan mashq qilish unga misralar tartibini eslab, ishonch bilan aytishga yordam beradi.
She’r yodlashga bola qiynalsa nima qilamiz?
She’rni bir yo’la yodlatishga urinmang, misralarni bo’lib mashq qiling. Har bir qismning mazmunini gaplashib olish va keyin yana takrorlash foydali.