Биология 6-синф тести ўсимликларнинг тузилиши ва ҳаёт фаолиятига оид 20 та саволдан иборат. Олтинчи синф ўқувчилари учун тузилган саволларнинг ҳар бирида битта тўғри жавоб бор. Танлаган ҳарфларингизни дафтарга ёзинг, сўнг уларни саҳифа охиридаги жавоблар жадвали билан текширинг.
Биология 6-синф тести бўйича саволлар
Дастлаб ўсимлик органларини эсланг, кейин уларнинг вазифаларини солиштиринг. Охирги саволларда эса тажриба шартларини таҳлил қилиб, сабаб билан натижани ажратишингиз керак бўлади.
| № | Савол ва жавоб вариантлари |
|---|---|
| 1 | Ўсимликни тупроққа бириктириб турадиган асосий орган қайси? А) Илдиз Б) Гул C) Мева Д) Барг |
| 2 | Барг ҳужайрасидаги фотосинтез кечадиган яшил тузилма қандай аталади? А) Ядро Б) Хлоропласт C) Вакуола Д) Ҳужайра девори |
| 3 | Фотосинтез вақтида ҳавога қайси газ ажралади? А) Азот Б) Карбонат ангидрид C) Кислород Д) Водород |
| 4 | Гулли ўсимликда уруғ қайси тузилмадан ривожланади? А) Тожбаргдан Б) Чангдондан C) Гулкосачабаргдан Д) Уруғкуртакдан |
| 5 | Картошка тугунаги ўсимликнинг қайси органи ўзгаришидан ҳосил бўлган? А) Илдиз Б) Поя C) Гул Д) Мева |
| 6 | Тупроқдаги сув ва унда эриган минерал моддаларни илдизнинг қайси тузилмалари шимади? А) Илдиз тукчалари Б) Илдиз қинчаси C) Ён куртаклар Д) Барг оғизчалари |
| 7 | Гулнинг чанг доначалари ҳосил бўладиган қисми қайси? А) Тумшуқча Б) Тугунча C) Гулбанд Д) Чангдон |
| 8 | Гулкосачабарглар ғунча даврида қандай вазифа бажаради? А) Уруғ ҳосил қилади Б) Тупроқдан сув шимади C) Гулнинг ички қисмларини ҳимоя қилади Д) Чанг доначаларини ҳосил қилади |
| 9 | Қуйидаги ўсимликлардан қайси бири гул ҳосил қилмайди? А) Олма Б) Йўсин C) Лола Д) Нўхат |
| 10 | Кўпчилик уруғларнинг униши учун қайси шароитлар зарур? А) Фақат ёруғлик ва қуруқ тупроқ Б) Фақат ўғит ва ёруғлик C) Совуқ, қуруқлик ва ҳавосиз муҳит Д) Сув, кислород ва мос ҳарорат |
| 11 | Поянинг ёғочлик қисми асосан нимани ўтказади? А) Илдиздан юқорига сув ва минерал моддаларни Б) Баргдан илдизга чанг доначаларини C) Гулдан мевага уруғларни Д) Барг юзасидан тупроққа ҳавони |
| 12 | Ўсимлик ҳужайраси нафас олганда қандай натижа юз беради? А) Фақат сув буғи ҳосил бўлади Б) Минерал моддалар ёруғликка айланади C) Органик моддалар парчаланиб, энергия ажралади Д) Ҳар бир ҳужайрада янги уруғ пайдо бўлади |
| 13 | Гулли ўсимликларда чангланиш нимани англатади? А) Уруғнинг тупроқда уна бошлашини Б) Меванинг пишиб етилишини C) Илдизнинг тупроқдан сув шимишини Д) Чангнинг чангдондан уруғчи тумшуқчасига тушишини |
| 14 | Олча каби гулли ўсимликларда мева асосан гулнинг қайси қисмидан ривожланади? А) Чангчи ипидан Б) Тугунчадан C) Тумшуқчадан Д) Гулкосачабаргдан |
| 15 | Қайси ўсимлик уруғида битта уруғпалла бўлади? А) Буғдой Б) Ловия C) Нўхат Д) Қовоқ |
| 16 | Буғдойнинг узун, ингичка баргида томирлар қандай жойлашган? А) Тўрсимон тармоқланган Б) Барг марказидан юлдузсимон тарқалган C) Бир-бирига параллел йўналган Д) Фақат барг чети бўйлаб ҳалқа ҳосил қилган |
| 17 | Ёруғликнинг ўсимлик ўсишига таъсирини текширишда қайси тажриба тўғри тузилган? А) Турли ўсимликларни турлича суғориб, бир хил ёруғликда сақлаш Б) Бир хил ниҳолларни бир хил парваришлаб, фақат ёруғлик шароитини ўзгартириш C) Бир ниҳолга сув бермай, иккинчисини суғориб, ёруғликни ҳам ўзгартириш Д) Турли ёшдаги ниҳолларни турли тупроқда ва турли ёруғликда сақлаш |
| 18 | Барг оғизчалари ёпилса, сув буғланишига қандай таъсир қилади? А) Буғланиш кескин кучаяди Б) Сув фақат илдиздан буғлана бошлайди C) Баргдаги сув бирдан уруғга айланади Д) Баргдан сув буғланиши камаяди |
| 19 | Ўсимлик озиқланишида илдиз билан яшил баргнинг вазифалари қандай фарқланади? А) Илдиз сув ва минерал моддаларни олади, яшил барг ёруғликда органик модда ҳосил қилади Б) Илдиз фотосинтез қилади, барг эса тупроқдаги сувни бевосита шимади C) Иккаласи ҳам фақат тайёр органик моддаларни тупроқдан олади Д) Илдиз фақат кислород, барг эса фақат минерал моддалар ҳосил қилади |
| 20 | Ўқувчи сув қуйилган идишдаги новдани кузатиб, сув камайганини кўрди. Буғланиш фақат барглардан бўлганини текшириш учун нима қилиш керак? А) Тажрибадаги сувга кўпроқ тупроқ солиш Б) Новдани бошқа турдаги ўсимлик билан алмаштириш C) Сув юзасини буғланмайдиган қилиб ёпиб, новда учун кичик тешик қолдириш Д) Идишни кенгроқ идишга алмаштириб, сув юзасини очиқ қолдириш |
Тўртта саволнинг батафсил таҳлили
Жавобларингизни белгилаб бўлгач, қуйидаги изоҳларни очинг. Улар бир-бирига ўхшаш тушунчаларни ажратишга ва тажрибадаги ортиқча таъсирларни пайқашга ёрдам беради.
Картошка тугунагини илдиздан қандай ажратамиз?
5-савол изоҳини кўриш
Картошка тугунаги ўзгарган ерости поясидир. Ундаги кўзчалар куртаклар бўлиб, улардан янги новдалар ўсади. Демак, органнинг тупроқ остида жойлашиши уни илдиз деб аташ учун етарли эмас. Ажратишда унинг тузилишига қаранг: картошкадаги куртаклар пояга хос белгини кўрсатади.
Нафас олиш фотосинтездан нимаси билан фарқ қилади?
12-савол изоҳини кўриш
Нафас олишда органик моддалар парчаланади ва ҳужайра фаолияти учун энергия ажралади. Фотосинтезда эса яшил қисмлар ёруғлик ёрдамида органик моддалар ҳосил қилади. Бу икки жараённи бир хил деб олманг. Ўсимлик нафас олиши учун ёруғлик шарт эмас, фотосинтез эса ёруғликка боғлиқ.
Чангланиш билан уруғланиш бир хилми?
13-савол изоҳини кўриш
Чангланиш — чангнинг уруғчи тумшуқчасига тушиши. Уруғланишда эса эркак ва урғочи жинсий ҳужайралар қўшилади. Шунинг учун чангнинг гулга келиши билан уруғнинг ривожлана бошлашини битта ҳодиса деб қараманг. Саволда айнан қайси босқич сўралганини топиш тўғри вариантни танлашга ёрдам беради.
Тажрибада нега фақат битта шароит ўзгартирилади?
17-савол изоҳини кўриш
Ёруғлик таъсирини текширсангиз, бошқа шароитларни имкон қадар бир хил сақланг. Масалан, бир хил ниҳолларга тенг миқдорда сув бериб, бирини ёруғроқ, иккинчисини камроқ ёруғ жойга қўйиш мумкин. Сув, тупроқ ва ёруғликни бирдан ўзгартирсангиз, натижага айнан нима сабаб бўлганини ажрата олмайсиз.
Натижангизни баҳоланг
Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл ёзинг. Қуйидаги мезонлар ўзингизни текшириш учун берилган; улар мактабдаги расмий баҳони алмаштирмайди.
- 0–9 та тўғри жавоб: асосий тушунчаларни мустаҳкамланг. Илдиз, поя, барг ва гул расмини чизиб, ҳар бирининг ёнига вазифасини ёзинг.
- 10–15 та тўғри жавоб: таянч билимларингиз бор. Хато қилган саволларингизни гуруҳланг: ўсимлик тузилиши, ҳаётий жараёнлар ёки тажрибалар.
- 16–20 та тўғри жавоб: мавзуларни яхши ажратяпсиз. Энди танлаган жавобингиз нега тўғри, қолганлари нега мос эмаслигини оғзаки тушунтириб кўринг.
Кўп бериладиган саволлар
Бу тестни дарсликсиз ечсам бўладими?
Ҳа, аввал дарсликсиз ечиб кўринг. Кейин хатоларингизни текшираётганда тегишли мавзуни очинг: шу йўл билан нимани эслаб қолганингиз ва нимани такрорлашингиз кераклигини ажратасиз.
Жавобни билмасам, вариантларни қандай солиштираман?
Саволдаги орган ёки жараённинг вазифасини эсланг. Масалан, гул қисмлари сўралганда илдизга тегишли вазифани четга чиқариш мумкин, аммо охирги танловингизни биологик сабаб билан асосланг.
Биология 6-синф тестини қайта ечиш фойдалими?
Ҳа, хатолар устида ишлагач, тестни қайта ечиш фойдали. Фақат ҳарфларни ёдламанг: вариантларни беркитиб, саволга ўз сўзларингиз билан жавоб беришга уриниб кўринг.
Тўғри жавоблар
Дафтарингиздаги ҳарфларни жадвал билан солиштиринг. Нотўғри жавоб ёнига фақат тўғри ҳарфни эмас, қисқа сабабини ҳам ёзсангиз, ўхшаш саволларда адашиш эҳтимоли камаяди.
| № | Жавоб | Нега тўғри? |
|---|---|---|
| 1 | А) Илдиз | Илдиз ўсимликни тупроққа бириктиради ва ундан сув ҳамда минерал моддаларни олади. |
| 2 | Б) Хлоропласт | Хлоропласт яшил пигмент сақлайдиган, фотосинтез кечадиган ҳужайра тузилмасидир. |
| 3 | C) Кислород | Фотосинтез жараёнида кислород ажралиб чиқади. |
| 4 | Д) Уруғкуртакдан | Уруғланишдан кейин уруғкуртакдан уруғ ривожланади. |
| 5 | Б) Поя | Картошка тугунаги куртаклари бор ўзгарган ерости поясидир. |
| 6 | А) Илдиз тукчалари | Илдиз тукчалари тупроқ билан туташган юзани кенгайтириб, сув ва эриган минерал моддаларни шимади. |
| 7 | Д) Чангдон | Чанг доначалари чангчининг чангдон қисмида ҳосил бўлади. |
| 8 | C) Гулнинг ички қисмларини ҳимоя қилади | Гулкосачабарглар очилмаган ғунчанинг ички қисмларини ўраб, ҳимоя қилади. |
| 9 | Б) Йўсин | Йўсин гул ва уруғ ҳосил қилмайди, споралар орқали кўпаяди. |
| 10 | Д) Сув, кислород ва мос ҳарорат | Уруғдаги муртакнинг ўсиши учун намлик, нафас олишга кислород ва мос ҳарорат зарур. |
| 11 | А) Илдиздан юқорига сув ва минерал моддаларни | Ёғочликдаги ўтказувчи найлар сув ва минерал моддаларни ўсимликнинг юқори қисмларига етказади. |
| 12 | C) Органик моддалар парчаланиб, энергия ажралади | Нафас олиш ҳужайранинг ҳаётий фаолияти учун зарур энергияни ажратади. |
| 13 | Д) Чангнинг чангдондан уруғчи тумшуқчасига тушиши | Чангнинг уруғчи тумшуқчасига тушиши чангланиш деб аталади. |
| 14 | Б) Тугунчадан | Олча меваси гулнинг тугунчасидан ривожланади. |
| 15 | А) Буғдой | Буғдой бир уруғпаллали ўсимлик бўлиб, уруғидаги муртак битта уруғпаллага эга. |
| 16 | C) Бир-бирига параллел йўналган | Буғдой баргидаги томирлар барг бўйлаб бир-бирига параллел жойлашади. |
| 17 | Б) Фақат ёруғлик шароитини ўзгартириш | Бошқа шароитлар бир хил бўлса, ёруғлик таъсирини ажратиб кузатиш мумкин. |
| 18 | Д) Баргдан сув буғланиши камаяди | Оғизчалар ёпилганда улар орқали ташқарига чиқадиган сув буғи камаяди. |
| 19 | А) Илдиз сув ва минерал моддаларни олади, барг органик модда ҳосил қилади | Илдиз тупроқдан моддаларни шимади, яшил баргда эса ёруғликда фотосинтез кечади. |
| 20 | C) Сув юзасини ёпиш | Сув юзаси ёпилса, идишдан бевосита буғланиш чекланади ва барглар орқали сув йўқотилишини кузатиш осонлашади. |