3-sinf topishmoqlar bolalarga tabiat, buyumlar va jonivorlar haqida o’ylab ko’rishga yordam beradi. Ularni uyda oila davrasida navbat bilan ayting: topolmagan ishtirokchiga javobni darrov aytmay, yana bir ishora bering.
Javoblar har bir topishmoq ostidagi ochiladigan bo’limda berilgan. Avval mustaqil taxmin qiling, keyin javobni tekshiring.
3-sinf topishmoqlar: javobi bilan
- Uchi bilan qog’ozga iz soladi,
Chiziq chizar, so’z yozadi.
Javobni ko’rish
Qalam
- Varaqlari ko’p, ichida hikoya,
Bilim ham topilar, ertak ham talay.
Javobni ko’rish
Kitob
- Devorda turar, tinmay sanaydi,
Ikki qo’li aylanib, vaqtni bildiradi.
Javobni ko’rish
Soat
- Tongda chiqib, olamni yoritadi,
Kechga borib ufq ortiga botadi.
Javobni ko’rish
Quyosh
- Tunda osmonda ko’rinar oppoq,
Ba’zan dumaloq, ba’zan ingichka yaproq.
Javobni ko’rish
Oy
- Tungi osmonda miltillab turar,
Yiroqdan qarasang, mayda chiroqday ko’rinar.
Javobni ko’rish
Yulduz
- Osmondan tomchilar bo’lib tushadi,
Hovli va ko’chalarni yuvib o’tadi.
Javobni ko’rish
Yomg’ir
- Osmonda suzadi, rangi oq yoki kulrang,
Ba’zan undan tomchilar yog’ar.
Javobni ko’rish
Bulut
- Ko’rinmaydi, ammo daraxtni tebratar,
Yuzingizni silab, barglarni uchirar.
Javobni ko’rish
Shamol
- Ildizi yer ostida, shoxi yuqorida,
Yozda barg yozadi, turar hovlida.
Javobni ko’rish
Daraxt
- Rang-barang yaproqlari bor,
Bahorda ochilib, atrofga taratar ifor.
Javobni ko’rish
Gul
- Rangli qanot qoqib uchadi,
Guldan gulga qo’nib, yana ko’chadi.
Javobni ko’rish
Kapalak
- Mo’ylovi bor, yumshoq panjasi,
«Miyov» deydi, chaqqon yuradi.
Javobni ko’rish
Mushuk
- Hovlida turib, «vov-vov» deydi,
Uy egasini ko’rsa, dumini likillatadi.
Javobni ko’rish
It
- Suv ichida suzadi, qanoti yo’q,
Dumi bilan yo’naladi, quruqlikda yashay olmaydi.
Javobni ko’rish
Baliq
- Qanoti bilan osmonda uchadi,
Shoxlar orasida in quradi.
Javobni ko’rish
Qush
- Yo’l chetida yotadi, qattiq va jim,
Oyoq bilan tepsangiz ham, gapirmas hech kim.
Javobni ko’rish
Tosh
- Undan un qorilib, tandirda pishadi,
Dasturxonga qo’yilsa, taomga qo’shiladi.
Javobni ko’rish
Non
- Qorni bor, burni uzun, dastasi yonida,
Ichidagi issiq ichimlikni quyadi piyolaga.
Javobni ko’rish
Choynak
- Dasturxonda turar, taomni oladi,
Uchi chuqur, dastasidan ushlanadi.
Javobni ko’rish
Qoshiq
- Qarshisiga borsangiz, aksingizni ko’rsatar,
O’zi jim turadi, yuzingizni takrorlar.
Javobni ko’rish
Ko’zgu
- Yomg’ir yog’sa, boshingizni pana qiladi,
Yopiq tursa kichik, ochilsa kengayadi.
Javobni ko’rish
Soyabon
- Ikki g’ildiragi bor, oyoq bilan haydaladi,
Ko’chada sekin yursa, manzilga eltadi.
Javobni ko’rish
Velosiped
- Ko’p yo’lovchini birga olib yuradi,
Bekatda to’xtab, yana yo’lga tushadi.
Javobni ko’rish
Avtobus
Kichkintoylar uchun oson topishmoqlar
- Dumaloq, shirin, daraxtda pishar,
Qizil yoki yashil libosda yashnar.
Javobni ko’rish
Olma
- Yer tagida o’sadi, rangi to’q sariq,
Quyonlar uni yaxshi ko’radi, ta’mi ham yoqimli.
Javobni ko’rish
Sabzi
- Qishda osmondan mayin tushadi,
Yerga qo’nsa, atrofni oppoq qiladi.
Javobni ko’rish
Qor
- Suv sovuqda qotib qoladi,
Ustiga bosilsa, oyoq sirpanadi.
Javobni ko’rish
Muz
- Urilsa, jaranglab ovoz beradi,
Maktabda dars boshlanganini bildiradi.
Javobni ko’rish
Qo’ng’iroq
- Bolalar har kuni bilim olgani boradi,
Sinfida ustoz yangi mavzuni tushuntiradi.
Javobni ko’rish
Maktab
Topishmoqlar bilan qanday o’ynash mumkin
Topishmoqni faqat javob topish uchun emas, fikrni ravon aytish va navbat kutishni mashq qilish uchun ham ishlatish mumkin. Har kim topishmoq aytib, boshqalarning taxminini diqqat bilan tinglasin.
- Uyda: Dasturxon atrofida bir kishi topishmoq o’qisin, qolganlar navbat bilan javob aytsin. To’g’ri topgan kishi keyingisini tanlaydi.
- Yo’lda: Telefon yoki qog’oz kerak emas, topishmoqlarni yoddan aytish mumkin. Avval osonidan boshlang, keyin biroz ko’proq o’ylantiradiganini tanlang.
- Sinfda: O’quvchilarni kichik guruhlarga ajrating va har bir guruhga navbat bilan topishmoq bering. Javobni topgach, qaysi ishora yordam berganini ham aytishsin.
- Yangi topishmoq tuzishda: Biror buyum yoki jonivorni tanlang, uning ikki-uch belgisini yozib oling. Javob nomini topishmoq ichida ishlatmay, aniq ishoralar bering.
O’yin qiziqarli o’tishi uchun taxminlarni shoshirmang: bolaga o’ylashga vaqt bering, zarur bo’lsa, yana bitta ishora qo’shing.
Ko’p beriladigan savollar
Topishmoqlarni qanday tartibda aytgan ma’qul?
Avval sodda topishmoqlardan boshlang, keyin murakkabrog’iga o’ting. Shunda bolalar o’yinga tez qo’shiladi va ishonch bilan taxmin aytadi.
Javobni darrov aytish kerakmi?
Yo’q, avval bolaga mustaqil o’ylash uchun vaqt bering. Qiynalsa, topishmoqdagi belgilarni boshqa so’zlar bilan tushuntirib, yordamchi ishora ayting.
Bolalar o’zlari ham topishmoq tuza oladimi?
Ha, ular tanish buyum yoki jonivor haqida sodda topishmoq tuzib ko’rishi mumkin. Boshqalar javobni topa olishi uchun ishoralarni aniq tanlash kerak.