Арча ҳақида шеърлар болалар боғчаси ёки мактаб эрталигида айтиш, табрикномага ёзиш ва уйда бирга ёдлаш учун мос. Аввал болага ёққан шеърни танланг, сўнг уни икки мисрадан ўқиб, мазмунини содда қилиб тушунтиринг.
Кичкинтойлар учун қисқа шеърлар
Рангли шарлар
Арча шохин безаймиз,
Рангли шарлар тизаймиз.
Юлдуз турар тепасида,
Нур ўйнайди хонада.
Қорли кун
Оппоқ қорлар ёғади,
Кўча оппоқ бўлади.
Арча деразадан боқди,
Шохин қорлар безади.
Қорбобо келди
Қорбобо йўлга чиқди,
Арча сари тез юрди.
Қўлида бор совғалар,
Кутиб олар болалар.
Яшил арча
Яшил арча, тик арча,
Шохларинг кенг, кўркамча.
Ёниб турар чироқлар,
Қувонади болалар.
Сирли қути
Арча тагида қути,
Устида рангли юлдуз.
Очсам, ичида қўғирчоқ,
Ёнида кичик юлдуз.
Қўшиқ айтамиз
Арча атроф айлана,
Қўшиқ янграр ҳар ёна.
Қўл ушлашиб турамиз,
Бирга рақсга тушамиз.
Эрталик учун шеърлар
Байрам чироқлари
Арча турар зал ичра,
Яшил шохи нур ичра.
Чироқлари лип-лип этар,
Ҳар бир бола кулиб кетар.
Шарга қўндик ранг-баранг,
Юлдуз турар баланд, танг.
Қўшиқ айтиб, чапак чаламиз,
Байрам билан қувонамиз.
Қор парчалари
Майин қорлар секин тушар,
Ойна ортин оппоқ қоплар.
Арча шохи қор билан,
Ялтирайди нур билан.
Бир парча қор кафтга қўнди,
Бир зум турди, сўнгра эриди.
Биз арча ёнида туриб,
Қиш қўшиғин айтдик кулиб.
Қорбобонинг совғаси
Қорбобо эшик қоқди,
Арча томон кўз ташлади.
Қизил халта елкасида,
Табассум бор юзларида.
Болаларга совға берди,
Ҳар бирига кулгу берди.
Биз раҳмат деб қўл силкидик,
Янги қўшиқ куйладик.
Юлдузли арча
Арча учида юлдуз,
Ялтирайди кундуз-тун.
Унга қараб Малика,
Чизди расм дафтарга.
Яшил шохга шар осди,
Пастроғига қўнғироқ.
Расмига нур ҳам қўшди,
Бўлди арча чиройлироқ.
Мактаб байрами
Мактаб залин безадик,
Арча ёнин тузатдик.
Қоғозлардан қор ясаб,
Шохларига қўндирдик.
Жасур шеърин айтади,
Нодира қўшиқ бошлайди.
Дўстлар бирга чапак чалиб,
Байрамни кутиб олади.
Арча атрофида
Ҳовлимизда арча бор,
Ёнида юмшоқ қор бор.
Бувим деразадан боқиб,
Бизга интизор бўлиб қолиб.
Биз рақс тушиб айланамиз,
Қўшиқ айтиб қувнаймиз.
Чой устида кулги кўп,
Арча нури тушар кўп.
Шеърни болага қандай ёдлатиш мумкин
- Қисқа шеърдан бошланг. Бола аввал мазмуни тушунарли ва ўзи ёқтирган шеърни танласин. Қизиқиши бўлса, мисраларни эслаб қолиш ҳам осонлашади.
- Икки мисрадан ўқинг. Сиз биринчи мисрани айтинг, бола ортидан такрорласин. Кейин иккинчи мисрани қўшиб, иккисини бирга айтиб кўринг.
- Сўзларни тасвирланг. Шеърда юлдуз, шар ёки совға тилга олинса, уни расмда кўрсатинг ёки хаёлда тасаввур қилинг. Бу усул сўзларнинг маъносини эслаб қолишга ёрдам беради.
- Ҳаракат қўшинг. Масалан, бола шеър айтаётганда арча шохини кўрсатиши ёки қор ёғишини қўли билан ифодалаши мумкин. Шунда ёдлаш машққа ўхшаб қолмайди.
- Тинч пайтни танланг. Шеърни бир неча қисқа уринишда такрорлаш маъқул. Бола чарчаса, бироз танаффус қилинг ва кейин яна давом этинг.
Кўп бериладиган саволлар
Қайси шеърни кичик болага танлаган маъқул?
Қисқа мисралари ва таниш сўзлари бор шеърдан бошланг. Бола арча безаги ёки қор ҳақидаги мисраларни ёқтирса, шу тасвирли шеърни бирга ўқинг.
Шеърни эрталикда қандай айтиш керак?
Бола шошилмай, сўзларни аниқ талаффуз қилсин. Уйда олдиндан машқ қилиш унга мисралар тартибини эслаб, ишонч билан айтишга ёрдам беради.
Шеър ёдлашга бола қийналса нима қиламиз?
Шеърни бир йўла ёдлатишга уринманг, мисраларни бўлиб машқ қилинг. Ҳар бир қисмнинг мазмунини гаплашиб олиш ва кейин яна такрорлаш фойдали.